Eskişehir
23 Mayıs, 2024, Perşembe
  • DOLAR
    32.21
  • EURO
    35.03
  • ALTIN
    2451.3
  • BIST
    10930.73
  • BTC
    69909.470$

Kirada yapılan değişiklikler...

04 Ocak 2023, Çarşamba 10:22

Merhaba, yeni yılın ilk günlerinde buradan herkesi sevgi ve saygıyla selamlıyorum. 2023 yılının hepimiz için iyi bir yıl olmasını dilerim. Bu yazımda ülkemizin gündemdeki sorunlarından biri olan kira sözleşmelerinden ve güncel gelişmelerle birlikte kira ilişkilerinde dikkat etmemiz gereken hususlardan bahsetmek istiyorum.

1-Öncelikle kira sözleşmeleri yazılı olarak yapılmalıdır
Kira sözleşmeleri, iki taraflı sözleşmelerdir ve herhangi bir şekil şartına bağlı olmaksızın sözlü olarak da yazılı olarak da yapılabilmektedir. Ancak taraflar arasında doğabilecek hukuki uyuşmazlıklarda kira sözleşmesinin varlığı ve şartlarının ispatı bakımından yazılı olarak yapılması oldukça önemlidir.

2-Kira bedellerinin banka aracılığı ile ödenmesi zorunludur
Maliye Bakanlığı tarafından, Resmi Gazete’de yayımlanan 268 seri numaralı “Gelir Vergisi Genel Tebliği” ile kira ödemelerinin Banka ve PTT idarelerince düzenlenen belgelerle tevsiki (ispatı) zorunlu hale getirilmiştir. Bu zorunluluk; işyeri olarak kullanılan gayrimenkuller için kira tutarı önemli olmaksızın her koşulda, konut olarak kullanılan gayrimenkuller için ise aylık 500 TL ve üzerindeki kira ödemeleri için söz konusudur. Bu nedenle kira ödemeleri elden yapılmamalı, PTT veya Bankalar aracılığı ile yapılmalıdır. Nitekim kira bedelini elden ödeyen bir kiracıya karşı mal sahibi, kira bedelini almadığını iddia ederse; kiracının elinde kira bedelini ödediğine ilişkin yazılı bir delil olmadıkça mahkemeler kiranın ödenmediğini kabul etmektedir. Yargıtay’ın görüşü de bu yöndedir.

3-Kiraya verenin sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdirme hakkı yoktur
Örneğin taraflar arasında 1 yıllık bir kira sözleşmesi imza edildiğini düşünelim. Türk Borçlar Kanunu’nun 347. Maddesine göre, kiracı bu 1 yıllık sürenin bitmeden belirli sürelere göre kiraya verene haber vererek sözleşmeyi sona erdirebilir. Ancak kiraya veren, bu 1 yıllık sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez, kiracısını çıkartamaz. Kiraya veren için kira sözleşmesi 10 yıl boyunca bağlayıcıdır. Buna karşın, kiraya veren bakımından kira bedellerinin ödenmemesi gibi haklı tahliye sebeplerinden birinin varlığı durumda kiracının tahliyesinin söz konusu olabileceği unutulmamalıdır.

4-Konut Kiralarında Kira Artış Oranının Belirlenmesinde yüzde 25 Üst Limit Sınırlaması Getirilmiştir
11 Haziran 2022 tarihinde yürürlüğe giren Türk Borçlar Kanunu’ndaki geçici madde ile birlikte kira artış oranı 01 Temmuz 2023 tarihine kadar en fazla yüzde 25 olacaktır. Yani kira artış zamanı 11 Haziran 2022 – 01 Temmuz 2023 tarihlerinde ise artış oranı yüzde 25’i geçemeyecektir. Örneğin taraflar arasında 27 Aralık 2021 tarihinde, aylık 2.000 TL bedelli 1 yıllık bir kira sözleşmesi imza edilmiş olsun. 27 Aralık 2022 tarihinde bu sözleşme 1 yıl daha uzayacaktır. Yenilenen bu kira yılında kiracının aylık kirası 2.500 TL olacak şekilde sınırlama getirilmiştir. Ancak uygulamada enflasyon oranının bu artış oranından daha fazla olması ve emsal konut kiralarının oldukça yükselmesi gibi sebeplerle kiracı ile kiraya veren arasında kira artış oranı konusunda anlaşmazlıkların yaşandığı görülmektedir. Kiracı olarak ne yapmalıyız? Yüzde 25’lik bu artışı ekleyerek yeni kira bedelinin, kiraya verenin banka hesabına “zamlı kira bedelinin yatırılmış olduğuna dair açıklama” ile gönderilmesi gerekmektedir. Bu şekilde kira sözleşmemiz aynı şekilde devam etmiş olacaktır. Ayrıca önemle belirtmek gerekir ki bahsettiğimiz yüzde 25’lik sınır konut kiraları için getirilmiştir, işyerleri için geçerli değildir. İşyerlerinde kira artış oranlarının çok daha yüksek olduğu uygulamada görülecektir.