Eskişehir
23 Mayıs, 2024, Perşembe
  • DOLAR
    32.20
  • EURO
    35.02
  • ALTIN
    2451.2
  • BIST
    10921.7
  • BTC
    69674.64$

Nafaka çeşitleri nelerdir?

22 Şubat 2023, Çarşamba 09:45

Boşanma davalarının devamı sırasında hükmedilen nafakalara “tedbir nafakası” denilmekteyken, bu nafakalar boşanma davasının kesinleşmesi ile çocuklar için “iştirak nafakası”, taraflar için “yoksulluk nafakası” olarak isimlendirilir. Ayrıca boşanma davası sebebiyle hükmedilen bir nafaka türü olmayan “yardım nafakası” ile birlikte nafaka türleri dörde ayrılmaktadır. Bugünkü yazımda uygulamada sıkça karşılaştığımız bu nafaka türlerinin şartlarını ve kimin talep edebileceği gibi hususları genel hatlarıyla anlatmak istiyorum.

Tedbir nafakası nedir?
Tedbir nafakası, genellikle boşanma davasının açılmasıyla birlikte talep edilen ve dava sonucu kesinleşinceye kadar devam eden tarafların boşanma sürecinde yaşam standartlarının olumsuz yönde değişmemesi açısından verilen bir nafaka türüdür. Başka bir deyişle geçimin sağlaması için, eş veya 18 yaşını doldurmamış çocuğun talep ettiği ve tedbiren verilen bir nafakadır. Tedbir nafakası, taraflardan birinin boşanma davası sebebiyle maddi olarak zora düşeceği durumlarda talep etmesi üzerine söz konusu olur.

Boşanma davası açılmadan tedbir nafakası istenebilir mi?
Tedbir nafakası boşanma davası süresince talep edilebileceği gibi boşanma davası açılmadan da talep edilebilmektedir. Ancak boşanma açılmadan önce tedbir nafakası talebinde bulunulabilmesi için eşlerin ayrı yaşaması ve nafaka talebinde bulunan eşin ayrı yaşamakta haklı ve geçerli bir nedeninin olması şartları aranmaktadır.

Yoksulluk nafakası nedir?
Boşanma davasının sonuçlanmasıyla birlikte yoksulluğa düşecek olan taraf, boşanmaya neden olan vakıalarda daha az kusurlu ya da kusursuz olması halinde hayatını idame ettirebilmek için karşı taraftaki eşten, karşı tarafın ekonomik ve mali gücü oranında süresiz bir şekilde nafaka isteyebilir. Yani boşanma sonuçlandıktan sonra eşe ödenen nafakaya, yoksulluk nafakası deriz. Temel amacı boşanma sebebiyle eşin yoksulluğa düşmesini engellemektir. Hükmedilebilmesi yine talep şartına bağlıdır. Dava kesinleşinceye kadar davanın her aşamasında talep edilebilir.

Yoksulluk nafakası şartları nelerdir?
Yoksulluk nafakası talep eden, boşanmada kusursuz ya da daha az kusurlu olmalıdır. Yine eşit kusur halinde de yoksulluğa düşecek eş lehine yoksulluk nafakasına hükmedilebilecektir.

İştirak nafakası nedir?
Boşanma davası sonucunda müşterek çocuğun velayeti kendisine bırakılmayan eşin, çocuğun temel giderlerine katılması için ödediği bir nafaka türüdür. İştirak nafakası henüz ergin olmayan (yani 18 yaşından küçük) çocuklar için ödendiği için, ödemenin velayet hakkına sahip olan eşe yapılması gerekir. İştirak nafakası talebi yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi aslen talebe bağlı değildir, mahkemece resen hükmedilir.

İştirak nafakası şartları nelerdir?
İştirak nafakasında kusur araştırılması yapılmaz. Eşe, çocuğun velayeti verilmemiş ise iştirak nafakası yükümlülüğü ortaya çıkacaktır. Dolayısıyla boşanma davasında hiçbir kusuru bulunmayan eş, eğer velayet kendisine verilmemiş ise müşterek çocuklar için iştirak nafakası ödemek zorundadır.

Yardım nafakası nedir?
Yardım nafakası, boşanma sebebiyle verilen bir nafaka değildir. Ergin olmuş (18 yaşını doldurmuş) ve eğitim hayatına devam eden veya kendisine yardım edilmemesi halinde yoksulluğa düşecek olan altsoy, üstsoy ve kardeşlere ödenen nafakadır. Yardım nafakası davası, mirasçılıktaki sıra göz önünde tutularak açılır.

Nafaka alacaklarında icrai usul nasıldır?
Birikmiş nafaka alacağı dışındaki nafaka alacakları öncelikli alacaklardan olup sıra cetvelinde 1. sırada yer alır. Yine genel alacaklarda borçlunun muvafakat etmemesi durumunda maaşın sadece 1/4’ine haciz konulabilmektedir fakat nafaka alacaklarında aylık nafaka miktarının tamamı için borçlunun muvafakati aranmadan maaşa haciz konulabilmektedir. Yani kanunlarımızda nafakanın tahsili için özel düzenlemelere yer verilmiş ve böylece nafakanın kolay ve en kısa yoldan tahsili amaçlanmıştır.