Meşe ve defne yakılmış, tezek gibi yakıtlar tercih edilmemiş

Antik Roma edebiyatında ev tanrılarına tütsü, şarap ve meyve sunulduğu bilinse de bugüne kadar bu ritüellere dair doğrudan fiziksel bir kanıta ulaşılamamıştı. Yapılan analizlerde sanılanın aksine tezek gibi ucuz veya sıradan yakıtların kullanılmadığı; evlerde yakıt ve koku kaynağı olarak meşe ile defne gibi odunsu bitkilerin tercih edildiği tespit edildi. Ayrıca buhurdanlıklarda dökülen şarap veya sirkeye ait kimyasal izler de bulundu.

Dünyanın öbür ucundan gelen kokular ve ticaret ağları

Araştırmadaki en dikkat çekici bulgu ise buhurdanlıklardan birinde tespit edilen egzotik reçine izleri oldu. Günümüzde "elemi" olarak bilinen ve buhur ağacı familyasından gelen bu özel kokunun, Roma İmparatorluğu’nun uzak ticaret ağları aracılığıyla bölgeye ulaştığı anlaşıldı.

Arap Yarımadası, tropikal Afrika veya Asya’dan Kızıldeniz ile İskenderiye rotası üzerinden İtalya’ya getirildiği düşünülen bu reçineler, Pompeii’deki evsel ibadetlerde ithal ve kıymetli kokuların kullanıldığına dair ilk doğrudan arkeolojik kanıtı oluşturdu.

Birçok ilacın ambalajı içinde saklama şartlarıyla ilgili farklı bilgiler yer alıyor. Bazı ilaçların ev ortamında veya ışık almayan dolaplarda, bazılarının ise buzdolabı gibi farklı yerlerde muhafaza edilmesi tavsiye edilirken eczacı Ayşe Ceren Çetinova, konuyla ilgili vatandaşlara bazı uyarılarda bulundu. Çetinova, ilaçların bozulmaması için önerilen saklama şartlarına dikkat edilmesinin önemli olduğunu vurguladı.

"Buzdolaplarında saklamak şekerlenme süresini arttırıyor"
İlaçların uygun saklama şartları hakkında konuşan Çetinova, "İlaçlar, direkt güneş ışığının almadığı alanlarda, karanlıkta veya dolap içerisinde muhafaza edilmeli. Su ve nem gibi şartlara dikkat edilerek koruduğunuz sürece bir sıkıntı olmaz. Fakat bazı vatandaşlarımız ilaçların korunmasını sağlamak amaçlı buzdolaplarında muhafaza ediyorlar. Örnek verirsek, şurupları buzdolaplarında saklamak şekerlenme süresini arttırıyor ki bu durumda bizim istemediğimiz bir şey" dedi.

"Zehirlenme gibi şikayetler de ortaya çıkabilir"
İlaçların, saklama şartlarına uyulmaz ise ciddi sağlık etkileri olacağı hakkında uyarılarına devam eden Ayşe Ceren Çetinova, "Çok güneşte veya nemli ortamlarda ilaçları muhafaza edersek içerisindeki etken maddenin yapısı bozulabilir. Fakat bu ilaçların türüne göre değişimde gösterebilir. Bu bozulan ilaçları bazı vatandaşlarımız farkında olmadan da tüketebiliyor ve böyle durumlarda ise çok ağır olmasa da mideye olumsuz etki edebilir. Özellikle şurup türlerinde yutmakta zorluk çekebilir. Zehirlenme gibi şikayetlerde ortaya çıkabilir. Böyle belirtiler görüldüğünde ise vatandaşların ilacı bir daha kullanmamalarını öneriyoruz" şeklinde konuştu.

Yaz mevsiminin gelmesiyle yoğun sıcaklıklar etkisini göstermeye devam ediyor. Bu havalarda teknolojik aletler de olumsuz etkileniyor. Eskişehir'de yaklaşık 8 yıldır telefon sektöründe hizmet veren Yiğit Ayteki, cep telefonlarını korumak için ince kılıfların kullanılması ve uzun süre şarjda tutulmaması gerektiğinin önemini vurguladı.

"Telefonları daha ince kılıflarla kullanabiliriz"
Cep telefon kılıflarının da cihazların ısınmasında etkisi olduğunu belirten Ayteki, "Sıcak havalardan telefonlarımızı korumamız gerekir. Bunun için de daha ince kılıflar kullanabiliriz. Çünkü kalın kılıflar ve içerisinde kumaş olan modeller sıcak havayı hapsediyor. Telefonun doğrudan ısınmasına neden olmaz ancak sıcak havayı hapsettiği için daha uzun süre sıcak kalmasına ve geç soğumasına neden olur. Biz nasıl yazın sıcaktan bunalmamak için ince giyiniyorsak o şekilde düşünerek telefonlara da ince kılıflar takabiliriz. Eğer tam tersi uygulanırsa kalın kılıflar sıcak havayı hapseder ve daha uzun süre sıcak kalmasını sağlar" şeklinde konuştu.

"Batarya şişmeleriyle ilgili arızalarla sürekli karşılaşıyoruz"
Vatandaşların cihazları kullanırken yaptıkları hatalara değinen Yiğit Ayteki, "Kullanıcıların en sık yaptığı hatalardan biri telefonlarını uzun süre şarjda bırakmalarıdır. Bir diğeri ise cep telefonlarını güneşe direkt maruz bırakmaları. Son zamanlarda zaten her marka modelde sıcak havalardan kaynaklı batarya şişmeleriyle ilgili arızalarla sürekli karşılaşıyoruz. Vatandaşların bu havalarda telefonlarını korumaları gerekiyor çünkü cihazlar sıcakları sevmez ve çok maruz kalırsa belli başlı arızaları beraberinde getirir. Sıcak havalarda telefonlarını doğrudan güneş altında bırakmasınlar. Mümkünse çantalarında veya gölgede muhafaza etsinler" ifadelerini kullandı.

Eskişehir'in Odunpazarı ilçesine bağlı Boyacılar sokak üzerinde devam eden bir inşaat çalışmasında kullanılan elektrik panosu açıkta bırakıldı. Panonun kapaklarının tamamen açık olması ve içindeki devreler ile çevresindeki elektrik kablolarının korumasız şekilde dışarı sarkması mahalle sakinlerini tedirgin ediyor. Pana, sokaktan geçen yayalar ve özellikle çevrede oyun oynayan çocuklar için ciddi bir risk barındırıyor.

30 Bin Kişiye Tahliye ve Hazırlık Uyarısı
Rüzgarın ve sıcak havanın etkisiyle gece boyunca da sönmeden ilerleyen alevler yerleşim yerlerini tehdit ediyor:

• Tahliye Edilen Bölgeler: 12 bin nüfuslu Summerland beldesinin tamamı ile Peachland çevresindeki 8 bin kişi güvenlik gerekçesiyle tahliye edildi.

• Uyarı Alan Alanlar: Yaklaşık 10 bin kişiye ise her an tahliye edilmeye hazır olmaları yönünde resmi bildirim yapıldı.

• Can Kaybı: Tahliye çalışmaları esnasında 80 yaşındaki bir kadının yaşamını yitirdiği bildirildi.

Bald Range Yangını 100 Kilometrekareyi Aştı
Cuma akşamı başlayan Bald Range yangını, kısa süre içinde 100 kilometrekareden fazla alanı küre çevirerek Okanagan Gölü'ne doğru ilerlemeyi sürdürüyor. Eyalet Başbakanı David Eby bölgede olağanüstü hâl ilan ederken, Kanada Acil Durum Yönetimi Bakanı Eleanor Olszewski barınma ve konaklama desteğinin onaylandığını duyurdu.

Söndürme çalışmalarına gece görüşlü helikopterlerin de dahil olduğu 11 helikopter katılırken, altı haftadır yağış düşmeyen bölgede beklenen gök gürültülü fırtınaların yeni yangınları tetiklemesinden endişe ediliyor.

ABD Kısımlarında da Yangınlar Sürüyor
Komşu ABD'nin Washington eyaletine bağlı Spokane bölgesinde de devam eden üç orman yangınında yaklaşık 920 yapının hasar gördüğü veya yıkıldığı belirtildi. Bölgedeki en büyük yangını kasten çıkardığı tespit edilen bir şahsın gözaltına alındığı bildirildi.

Küresel yüzey hava sıcaklığı ise bu yılın temmuz ayında, Temmuz 2024 verilerine kıyasla 0,01 santigrat derece daha düşük seyretti. Bilim insanları bu durumu kaydedilen en sıcak ikinci temmuz ayı olarak değerlendirdi.

Batı Avrupa'da aşırı sıcaklar ve yangınlar etkili oldu
Batı Avrupa, verilerin tutulmaya başlamasından bu yana en sıcak haziran-temmuz dönemini geçirdi. Aşırı sıcaklar Akdeniz genelinde geniş alanları etkileyen orman yangınlarına yol açtı. Copernicus verilerine göre, 2026 yazının ilk iki ayı mevsim normallerinin 2,79 santigrat derece üzerinde gerçekleşerek dört yıl önceki rekoru kırdı.

Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezinden iklim bilimci Samantha Burgess, yüksek basınç sistemlerinin ısıyı Batı Avrupa üzerinde hapsettiğini, aşırı sıcaklıkların kuraklığı artırdığını belirtti. Burgess, toprağın kurumasıyla doğal soğutma kapasitesini kaybettiğini ifade etti.

Sıcak hava dalgaları ve kuraklık üretimi aksattı
Fransa, İspanya, Almanya ve İngiltere'nin bazı bölgelerini kapsayan kuraklık nedeniyle nehir debileri düşerken su seviyelerinin gerilemesi su tedarikini, sulama sistemlerini ve santralleri olumsuz etkiledi. Polonya'da iki kömür santrali, Macaristan'da ise ülkenin tek nükleer santrali soğutma suyu yetersizliği sebebiyle geçici olarak üretimi durdurdu.

İlk tahminlere göre haziran ayındaki sıcakların tahıl üreticilerine maliyetinin 2 milyar avro olduğu belirtildi. CMCC Avrupa Ekonomi Enstitüsü tarafından hazırlanan bir çalışmada, kuraklığın tarımın yanı sıra imalat ve inşaat sektörleri üzerinde de uzun süreli ekonomik etkiler bıraktığı kaydedildi.

Avrupa Orman Yangını Bilgi Sistemi verilerine göre yıl başından bu yana AB genelinde yaklaşık 500 bin hektar alan yandı ve yangınlar nedeniyle hava kirliliği ortalamaların üzerine çıktı.

Füze Birlikleri Sevkiyatı ve Kursk Bilançosu
Ukrayna askeri istihbarat kaynakları, Kuzey Kore’ye ait bir balistik füze birliğinin Rusya'nın batı bölgelerine intikal etmeye başladığını doğruladı.

• Füze Gücü: Sevkedilen birliğin 120 balistik füze ve 6 fırlatıcı araçla donatılabileceği kaydedildi.

• Kursk Ağır Kayıpları: Daha önce Kursk bölgesine gönderilen yaklaşık 14 bin Kuzey Kore askerinin binlerce kayıp verdiği aktarılırken, Pyongyang'ın mühimmat, balistik füze ve roketatar sevkiyatını sürdürdüğü bildirildi.

Karşılıklı Saldırılar: DSÖ Deposu Vuruldu, Dronlar Komşu Ülkelere Düştü
Hava saldırılarının şiddetlendiği bölgede siviller ve altyapı tesisleri ağır darbe aldı:

• Ukrayna'da Yıkım: Harkiv’de bir konuta düzenlenen füzeli saldırıda 2 kişi öldü, 13 kişi yaralandı. Odesa’da liman ve enerji tesisleri hedef alınırken, Dnipro’da Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) ait bir tıbbi malzeme deposu imha edildi.

• Rusya ve Sınır Bölgeleri: Belgorod’da Ukrayna dronlarının 5 kişinin ölümüne yol açtığı açıklanırken, Novorossiysk kentinde ticari alanlar vuruldu.

• Diplomatik Kriz: Ukrayna’ya ait bir İHA'nın patladığı Bulgaristan, Ukrayna Büyükelçisini Dışişleri Bakanlığına çağırırken; Moldova sınırındaki Crocmaz köyü yakınlarında da askeri dron enkazı tespit edildi.

Uluslararası Arayış ve Çağrılar
İngiltere Savunma Bakanı Wes Streeting, müttefik ülkelere yaklaşan kış öncesinde Ukrayna’nın hava savunmasını güçlendirme çağrısında bulundu. Papa Leo ise taraflara sivil hedeflere yönelik saldırıları derhal durdurma çağrısını yineledi. Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, savaşın başından bu yana hayatını kaybeden sivil sayısı 16 bini aştı.

Tahran'ın 6 Ağır Şartı ve Devrim Muhafızları'nın Kararlılığı
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhammed Bakır Zülkadr ve Devrim Muhafızları yetkilileri, şartlar kabul edilene kadar Hürmüz Boğazı'nın kapalı tutulacağını vurguladı. Tahran'ın öne sürdüğü şartlar arasında öne çıkan başlıklar şunlar oldu:

• Savaş Tazminatı ve Yeniden İmar: ABD'nin saldırılar nedeniyle meydana gelen hasarlar için tazminat ödemesi ve Haziran ayındaki mutabakat taslağında yer alan imar fonunun hayata geçirilmesi.

• Saldırıların Tamamen Durdurulması: ABD'nin İran ile birlikte Lübnan, Filistin, Yemen ve Irak'taki müttefiklerine yönelik askeri operasyonlarını tamamen sonlandırması.

• Ablukaların ve Füzelerin Kaldırılması: İran limanlarına yönelik deniz ablukasının kaldırılması ve dondurulan varlıkların serbest bırakılması.

İran Devrim Muhafızları Ordusu yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı sadece bir su yolu değil bir "savaş tiyatrosu" olarak gördüklerini ve ABD şartları kabul edene kadar Boğaz'ı kapalı tutma stratejisini sürdüreceklerini bildirdi.

Trump: "Ekonomik Durumlarını İzliyoruz, Ağırdan Alıyoruz"
Axios'a açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Donald Trump ise müzakerelerin tıkanması üzerine Washinton'ın strateji değiştirdiğini işaret etti. Yeni bir askeri harekat yerine İran üzerindeki ekonomik baskının sonuç vermesini beklediklerini ifade eden Trump, süreci "yarı yarıya müzakere" yürüterek ağırdan aldıklarını belirtti.

Trump, "İran'ı yüksek enflasyonuyla ve paralarının kalmadığı gerçeğiyle sadece izliyoruz. Çok kötü durumdalar, askerlerine ödeyecek paraları bile yok" diyerek ABD deniz ablukasının Tahran üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi. Petrol fiyatlarının varil başına 75-84 dolar seviyelerinde seyretmesinin ABD tüketicisi üzerindeki yükü hafiflettiğini savunan Trump, durumu bir "satranç oyununa" benzetti.

Pentagon Savunma Şirketlerine "Hızlanın" İkazı Yaptı
Açıklamalar diplomatik kanalda yumuşama ve bekleme sinyali verse de ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) askeri stokları takviye etmek için harekete geçti. US Savunma Bakan Yardımcısı Steve Feinberg, füzelerin ve kritik mühimmat stoklarının erimesi nedeniyle savunma sanayii firmalarına not gönderdi. Yıllarca süren üretim ve tedarik takvimlerinin kabul edilemez olduğunu belirten Feinberg, şirketlere üretim kapasitelerini artırmaları için 3 hafta süre verdi.

Atina'da Binler Monastiraki'den Sintagma'ya Yürüdü
Başkent Atina, ülkedeki en kalabalık gösterilerden birine ev sahipliği yaptı. Monastiraki Meydanı’nda bir araya gelen binlerce gösterici, taşıdıkları Filistin bayrakları ve dövizlerle tarihi Sintagma Meydanı’na doğru yürüyüşe geçti. Yürüyüş boyunca "Filistin'e Özgürlük" sloganları atılırken, Atina yönetiminin İsrail'e verdiği askeri ve siyasi desteğe son verilmesi çağrısında bulunuldu.

İsrail Dışişleri Bakanlığı'ndan Yunanistan'daki Vatandaşlarına "Gizlenin" Uyarısı
Mitinglerin adalar dahil ülke geneline yayılması ve toplumsal tepkinin büyümesi üzerine İsrail makamları harekete geçti. İsrail Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan’da bulunan İsrail vatandaşlarına ve turistlere yönelik bir güvenlik uyarısı yayımladı. Açıklamada, İsraillilerin dikkat çekmemeleri, kimliklerini belli edecek unsurlardan kaçınmaları ve kalabalık eylem alanlarından uzak durmaları istendi.

Başvurular İnternet ve Mobil Uygulamadan Alınıyor
Üniversite adayları, listelerini ve sıralama tercihlerini ÖSYM'nin resmi internet adresi (ais.osym.gov.tr) veya ÖSYM Aday İşlemleri Mobil Uygulaması üzerinden yapabiliyor. Sürenin dolmasının ardından sistem tercihlere ve güncellemelere kapatılacak.

Saat 23.59'a Kadar Onay Şartı
Uzmanlar, adayların sistemde yoğunluk yaşanma ihtimaline karşı işlemlerini son saatlere bırakmamaları ve kaydettikleri tercih listesinin onaylandığından emin olmaları gerektiği konusunda uyarıda bulunuyor. Tercih sürecinin tamamlanmasının ardından ÖSYM'nin yerleştirme sonuçlarını kısa süre içerisinde açıklaması bekleniyor.

Tahliyeler, İptal Edilen Uçuşlar ve Sosyal Yaşamın Durması
Fırtınanın vurmasıyla birlikte doğu eyaletlerinde hayat durma noktasına geldi:

• Tahliyeler ve Sığınaklar: Wenzhou'da yaklaşık 900 bin, Taizhou'da ise 390 bin olmak üzere toplamda 1 milyonu aşkın kişi güvenli bölgelere nakledildi; 1000'den fazla acil durum barınağı açıldı.

• Ulaşım Felç Oldu: Sadece Şanghay'da 1400 uçuş iptal edilirken, Fujian kıyılarında feribot seferleri askıya alındı ve 100'ün üzerinde açık deniz projesi durduruldu.

• Kapatılan Alanlar: Şanghay'daki Disneyland, Legoland ve Bund sahil kordonundaki seyir terasları gibi turistik yerler ziyarete kapatıldı. Eski Fransız Mahallesi'ndeki caddeler ve işletmeler sular altında kaldı.

Asya Genelindeki Etkileri ve Yapay Zekâ İle Dezenformasyon
Tayfun Çin'e ulaşmadan önce çevre ülkelerde de ağır bilançolara yol açtı. Filipinler'de muson yağmurları ve tayfun nedeniyle 8 kişi yaşamını yitirirken, Japonya'nın Okinawa adasında 5 kişi yaralandı. Hong Kong'da ise tayfunun taşıdığı sıcak hava dalgasıyla hava sıcaklığı 36,9 dereceye ulaşarak rekor kırdı.

Öte yandan, fırtına esnasında Çin sosyal medyasında dezenformasyon yayan iki kişi gözaltına alındı. Yakalanan şahıslardan birinin yapay zekâ kullanarak Şanghay'da fırtına sırasında bir kişinin binadan düştüğüne dair sahte video ürettiği açıklandı.

Park Halindeki Kamyonete Çarparak Durabildi
Yol kenarına doğru savrulan otomobil, yol kenarında park halinde duran kamyonete çarparak durabildi. Kazayı görenlerin 112 Acil Çağrı Merkezi'ne ihbarda bulunması üzerine bölgeye kısa sürede polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Yaralılar Hastaneye Kaldırıldı
Meydana gelen kazada araç sürücüsü F.M.A. ile otomobilde yolcu konumunda bulunan Ali İhsan V. yaralandı. Olay yerinde ilk müdahaleleri yapılan yaralılar, ambulanslarla ilçedeki hastanelere kaldırılarak tedavi altına alındı.

Öte yandan, otomobilin savrularak kamyonete çarptığı tehlikeli anlar çevrede bulunan bir iş yerinin güvenlik kamerası tarafından anbean kaydedildi. Polis ekipleri olayla ilgili inceleme başlattı.

Sağlık Ekiplerine Direndi, Ambulansın Gidişini Engelledi
Bölgeye ulaşan polis ekipleri çevrede güvenlik önlemi alırken, F.B. sağlık ekiplerinin tedavi talebini reddederek zorluk çıkardı. Ambulansın kapısına yaslanan sürücü, ekiplerin olay yerinden ayrılmaması için uzun süre direndi.

Alkol Testini Reddetti, İhlal Üstüne İhlal Çıktı
Polis ekiplerinin alkol testi yapma talebini de kesin bir dille reddeden F.B. hakkında yapılan sistem kontrollerinde skandal detaylar ortaya çıktı. Sürücünün ehliyetine daha önceden de "alkollü araç kullanmak" suçundan el konulduğu belirlendi. Ayrıca panelvan aracın hem sigortasız hem de muayenesiz olduğu tespit edildi.

Alkol testini reddetmek, ehliyetsiz (el konulmuş vaziyette) araç kullanmak ve diğer trafik ihlallerinden dolayı sürücüye toplam 350 bin lira idari para cezası uygulandı. Araç ise çekici vasıtasıyla otoparka çekildi.

“ÇERÇEVE YASA’YA HAYIR DİYORUM!

Silahların susması, terörün sona ermesi, kardeşliğin güçlenmesi ve kalıcı toplumsal barışın sağlanması hepimizin ortak hedefidir. Tartışılması gereken hedef değil; bu hedefe hangi hukuk, demokrasi ve siyasal anlayışla ulaşılacağıdır.

Herhangi bir kesimin hak ve özgürlüklerinin genişletilmesine değil; hukukun, demokrasinin ve özgürlüklerin herkes için eşit ve eksiksiz uygulanmamasına itiraz ediyorum.

ÖNCE ANAYASA, ÖNCE HUKUK

Süreç Komisyonu raporunun 7. bölümünde hukuk devleti, millet egemenliği, kuvvetler ayrılığı, temel hak ve özgürlükler ile AYM ve AİHM kararlarına uyulması vurgulanıyor.

Bunların hiçbiri yeni değildir. Hepsi zaten Anayasanın ve demokratik Cumhuriyetin gereğidir.

Oysa iki yıldır bunun tam tersini yaşıyoruz.

Anayasa ve bağlayıcı yargı kararları yok sayılıyor; kuvvetler ayrılığı ve yargı bağımsızlığı aşındırılıyor. Seçilmişlere yönelik tutuklamalar, kayyımlar ve muhalefeti kuşatan operasyonlarla seçme-seçilme hakkı, ifade özgürlüğü ve milli irade baskı altına alınıyor.

Sorun yeni hukuk metinlerinin eksikliği değil; Anayasanın ve mevcut hukukun uygulanmamasıdır.

TOPLUMSAL BARIŞ, SİYASAL HESAPLARIN ARACI OLAMAZ

İktidar, önümüzdeki dönemin siyasal denklemini bugünden kurmaya çalışıyor. Anayasa, Cumhurbaşkanlığı seçimi ve Meclis çoğunluğu bu hesabın önemli parçalarıdır.

Toplumsal barış gibi tarihsel bir mesele, iktidarın ömrünü uzatacak bir siyasal mühendisliğin aracına dönüştürülemez.

Bir kesime uzatılan el, diğer kesime yöneltilen hukuk sopasıyla aynı anda var olamaz.

ÖLÇÜ NETTİR

Demokrasi bölünemez.
Hukuk seçici uygulanamaz.
Milli irade, iktidarın işine geldiğinde hatırlanamaz.

Toplumsal barışın yolu siyasal mühendislikten değil; uygulanan Anayasadan, hukuk devletinden, özgürlükten, eşit yurttaşlıktan ve millet iradesinden geçer.

Bu gerekçelerle, mevcut haliyle Çerçeve Yasa’ya HAYIR diyorum.“

Kamyonun kasasında bulunan soğanlar yola saçıldı. Kaza nedeniyle Eskişehir-Sivrihisar karayolu geçici olarak trafiğe kapatıldı. Devrilme sırasında araçta kısa süreli oluşan hareketlilik ve küçük çaplı alevlenme ise çevredeki vatandaşların hızlı müdahalesiyle büyümeden kontrol altına alındı. Herhangi bir yaralanmanın yaşanmadığı kazada yola saçılan soğanların temizlenmesi ve tırın kaldırılması için çalışma başlatıldı.
Polis ekipleri kazayla ilgili inceleme başlattı.

Öncelikle Eskişehir deprem riski açısından nasıl bir konumda?

Şehrimiz maalesef ki içinden aktif fay geçen bir şehir. Haliyle de riskli durumdayız. Yapı stoğu açısından da zaten risk mevcut. Eskişehir yerleşim yeri merkezden başlayarak yerleşmiş bir şehir ve merkez maalesef Eskişehir Ovası dediğimiz alüvyon zeminden oluşmakta. Bundan kaynaklı olarak da esas yüksek binalarımız, yaş olarak daha ileri yaştaki binalarımız zeminde ve o zamanın şartlarıyla, tabii ki kanunlar olsun, yönetmelikler olsun, o zamanın şartlarına göre yapılmış binalarımız ama şu an gevşek zeminin üstünde oturuyor binalarımız. Bahsettiğim gibi aslında her röportajda da söylüyoruz; Kızılcıklı, Atatürk Caddesi, Yunus Emre Caddesi. Bunlar daha riskli çünkü yerleşim zamanlaması açısından hep bu yeni deprem yönetmeliklerimizden önce yapılmış binalar ve yüksek binalar, dediğim gibi.Deprem güvenliğini yalnızca bina kalitesi üzerinden değerlendirmek bilimsel açıdan eksik bir yaklaşımdır. Güvenli bir yapı; parsel bazlı zemin ve temel etüdü, doğru mühendislik tasarımı, gerektiğinde uygulanan zemin iyileştirme yöntemleri ve kaliteli yapı imalatının bir bütünüdür. Zemin etütleriyle yalnızca zeminin taşıma gücü değil, aynı zamanda oturma davranışı, yeraltısuyu koşulları, sıvılaşma potansiyeli, zemin hakim periyodu ve deprem sırasında göstereceği davranış da belirlenmektedir. Elde edilen bu veriler doğrultusunda uygun temel sistemi seçilmekte, gerekli görülen alanlarda jet grout, derin karıştırma, fore kazık gibi zemin iyileştirme uygulamaları projelendirilmektedir. Özellikle Eskişehir gibi alüvyal zeminlerin geniş alan kapladığı, yeraltısuyu seviyesinin yüksek olduğu ve bazı bölgelerde sıvılaşma riskinin bulunduğu bir kentte, zemin koşullarını göz ardı ederek yapı güvenliğinden söz etmek mümkün değildir. Aynı inşaat projesi farklı zeminlerde farklı deprem performansı gösterebilir. Bu nedenle deprem güvenliği, “zemin mi, bina mı?” tartışmasına indirgenemez. Doğru yaklaşım; parsel bazlı zemin ve temel etüdü, bilimsel verilere dayalı temel tasarımı, gerekli durumlarda zemin iyileştirmesi ve nitelikli yapı üretiminin birlikte değerlendirilmesidir. Depreme dirençli kentler ancak tüm mühendislik disiplinlerinin ortak çalışmasıyla oluşturulabilir. Zemin, güvenli yapının vazgeçilmez temelidir.

DEPREMİ AFETE DÖNÜŞTÜREN İNSANOĞLUDUR

Eskişehir'deki mevcut yapı stoğunu ve yeni yapılaşma sürecini siz jeoloji mühendisleri odası başkanı olarak nasıl değerlendiriyorsunuz?

1999 depreminden sonra Eskişehir biraz daha hızlı aslında bu konuda kendini geliştirmiş. Yapı denetim sistemine daha hızlı geçilmiş, özellikle deprem yönetmeliklerini daha hızlı uygulamaya geçirdiğini düşünüyorum merkez ilçe belediyelerinin.. O yüzden daha sağlıklı zemin koşullarına oturduğunu düşünüyorum binaların.Şimdi bir kere şunu kabul etmemiz gerekiyor. Deprem bir doğal afet değil, doğal olay. Bunu afete dönüştüren insanoğlu. Bunu hep bu şekilde vurguluyoruz. Çünkü doğal afet denildikçe sanki deprem yaşandığı zaman bu afetin yaşanması gerektiği gibi düşünülüyor. Böyle değil. Deprem normal yaşadığımız bir sel gibi doğa olayı. Bakıldığı zaman, bu doğa olayına biz ne kadar hazırlıklıyız? Önemli olan bu. Bunda da mühendislik disiplinlerinin ortak çalışmasıyla zaten sağlanabilecek bir şey. Ben jeoloji mühendisiyim, zeminiyle ilgileniyorum. Uygun zemine uygun hale getirdikten sonra o bina yanlış yapıldıysa da burada sıkıntı var, gerekli statik çözümlemelerinde projede sıkıntılar varsa... O yüzden biz hep şey deriz yani, multidisipliner çalışmayı sağlamamız gerekiyor. Güvenli binalar güvenilir zeminle başlıyor ama güvenli inşaatla da devam ediyor. Eskişehir bu konuda dediğim gibi biraz daha diğer illere bence şanslı bir şehir. Onun haricinde bu yeni yerleşim yerleri zaten yeni yönetmeliklere uygun. İlçe belediyelerimiz bu konularda yönetmelik yayınlandıktan sonra çok hızlı hareket ettiğini düşünüyorum ben kontrol aşamasında. İşte yeni yönetmeliğin uygulanması kısmı ilçe belediyelerimiz daha sağlıklı çalışıyor ama merkez ilçelerden bahsediyorum. Mesela bazı ilçelerimizde hala zemin etüt raporlarını kontrol eden bir jeoloji mühendisi değil, farklı disiplinlerden kontrolü sağlanıyor. Biz bu konuda diyoruz ki her belediyenin kesinlikle bu zemin konusunda denetleyicisinin bir jeoloji mühendisi, olamıyorsa bir jeofizik mühendisi tarafından kontrol edilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Maalesef biz bu konuda biraz yavaş kaldık da diyemiyorum aslında diğer illere bakıldığı zaman da. Şimdi biz kentsel dönüşüm değil ama yerinde dönüşümler yapabiliyoruz. Şu an mahalle aralarında dönüşen bir sürü binamız var ama bu ne kadar efektifse onu bilemiyoruz. İki eski binanın arasında yeni bir bina var, deprem olduğunda bunlar birbirini etkilemeyecek mi? Tabii ki etkileyecek. Bu konuda biraz yavaş kaldık ama bu sadece belediye ya da Çevre ve Şehircilik kaynaklı olduğunu düşünmüyorum. Bizim halkımızı bu konuda öncelikle bilinçlendirmemiz gerekiyor. Çünkü gittiğimiz zaman kendi ailemizde de aynı şey; aynı cepheden, aynı kattan, aynı büyüklükte daireler talep ediyor. Vatandaş da kendine göre haklı ama biz maalesef ekonomisi güçlü bir ülke değiliz. O yüzden de bu aşamaları kaydetmek için sonuçta bir güce ihtiyacımız var. Bu güç elimizde olmayınca vatandaş müteahhitle baş başa kalıyor haliyle. O zaman da kendisi en kazançlı nasıl çıkabilecek şekilde anlaşmalar sağlanıyor. Onlar biraz zor olduğu için yavaş kaldık tabii ki şehir olarak.

FAY HATTINDA ÇALIŞMALAR YAPILDI

Deprem bekleniyor yakın zamanda ama 60, 70 yıl periyodu yanlış. Öyle yıllık bir enerji birikimi zaten çok mümkün değil. Üniversitedeki hocalarımızla diyaloglarımız çerçevesinde zaten Osmangazi'deki hocalarımız burada fay hattında çalışmalar yaptı. Mevcuttaki segmentlerdeki enerji birikimlerine göre tekrarlanma periyotlarının 1500 ile 2000 yıl arasında değiştiğini ama o zaman işte 1956 yılındaki depremin verilerinin tam kayıt olmadığını düşünmedikleri için ve bu enerjiyi doldurduklarını düşündükleri için yakın zamanda bir deprem bekliyorlar. 60,70 yıl tekrarlama periyodu, öyle bir periyot yok. Belirtilene göre Eskişehir fayında tek bir segmentte kırılım olursa 6.5 ama fay hattının komple kırılması söz konusu olursa 7.2 ya da 7.3 büyüklüğünde bir deprem bekleniyor.

YERALTI SULARI KARLA BESLENİYOR

Şehrimiz bu yıl bolca yağış aldı ama Sakaryabaşı suyunda yine düşüş var sizce sebebi nedir?

Eskişehir aslında önceki yıllara göre daha fazla yağış almış olabilir ama diğer illere göre de o kadar yüksek bir yağış almadı, en azından su açısından. Sakaryabaşı'ndaki durum da yağış aldığı dönemde zaten sulama mevsimiydi ve vatandaşın ekstra bir yeraltı suyu kullanma ihtiyacı kalmamıştı. O mevcuttaki suyu kullandığı için bir sıkıntı yaşamadı ama artık pompalar çalışmaya başladığı için, muhtemelen de aynı eş zamanlı olarak çalıştığı için ve yaklaşık 10 metreye yakın bir düşüş gözlenmiş. Bu da tamamen kullanıma bağlı aslında. Hani bilinçlenme diyoruz ya, depremle ilgili değil sadece su kullanımıyla ilgili de bizim bilinçlenmemiz gerekiyor. Ben mesela hani görüyorum, yağmur yağarken pompalar çalışıyor. Yani yeraltı suyunun beslenmesi aslında çok hızlı bir olay değil, biz daha çok kalıcı karla yeraltı suyunun beslendiğini söylüyoruz ama kar yağmıyor yıllardır şehrimizde. O yüzden haliyle de beslenme sıkıntısı var yeraltı suyunun. Bu kuyulardaki düşüş, kullanım bu kadar hızlı devam ettiği sürece maalesef daha hızlı bir şekilde ilerleyecektir diye düşünüyoruz.

DEPREM BİR AFET DEĞİL

Biz yaklaşık 6 aydır zaten yönetim kurulundayız, daha önce de benim yönetim kurulu üyeliğim vardı. Aslında burada aktif çalışmalar yürütüyoruz; sondaj eğitimleri düzenliyoruz, coğrafi bilgi sistemleriyle ilgili eğitimler düzenliyoruz. Hem öğrenci üyelerimizi hem çalışan üyelerimize yönelik eğitimler düzenliyoruz. Onun haricinde ilçe belediyelerimiz olsun, belediyedeki ve diğer kamu kurumlarındaki meslektaşlarımızla zaten iletişim içerisinde ilerliyoruz. Bu, maalesef yasa ve yönetmelikler bizim ülkemizde çok hızlı değişim sağlıyor, onları takip eden çalışmalar şube olarak da üyelerimizin mesleki anlamda haklarını koruyabileceğimiz her alanda oda olarak bulunmaktayız. Eskişehir olarak bu konuda şanslıyız, kamu kurumlarımızın birçoğu zaten odalarla aktif bir şekilde çalışmalar yürütüyor.Yani son olarak dediğim gibi, deprem bir afet değil, deprem bir doğa olayı. Bu doğa olayıyla mücadele etmek tamamen bizim elimizde. Doğru mühendislikle, doğru multidisipliner çalışmayla bu zararı ne kadar aza indirebilirsek hepimiz için iyi olacak. Tabii ki ülkemiz zaten bakıldığı zaman yeraltı zenginliklerimiz de aslında aktif bir bölgede yaşadığımız için bu kadar da zengin bir ülkeyiz ama buna karşın bazı fedakarlıkları da en azından kentsel dönüşüm konusunda olsun bizlerin, vatandaşların yapması gerekiyor. Çünkü bunu yaşayacağız, dediğim gibi zararı ne kadar aza indirebilirsek... Bunu sadece biz mühendisler olarak yapacağız değil, bizler elimizden geleni yapıyoruz mesleki ajanda çerçevesinde ama vatandaşların da bu konuda tabii ki daha da bilinçlenmesi gerekiyor her anlamda.

Olay anını anlatan Ercan Bayrak, sudaki şahsa kimsenin müdahale etmediğini görünce yardıma gittiğini belirterek, "İki tane alkollü insanın tartışması sonucu biri diğerini gasbetti. Sırtı dönük olan adama arkadan yüklendi. Kimseyle konuşmadan kaldırdı, suya attı. Birkaç saniye falan suda kaldı. Ondan sonra baktım hiç çıkan yok, müdahale eden yok ben atladım. Arkadaş da yardım etti, sudan çıkardık. Ambulans çağırdık. 'Arkadaşlar sizlere gelsin' dedi, arkadaşı itti" ifadelerini kullandı.

Görüntülerde iki sağlık çalışanının, hastayı çevredeki devrilen ve savrulan eşyalardan korumak için ameliyat masasına tutunduğu görüldü. Sarsıntının sona ermesinin ardından ekip, operasyonu sürdürdü. Japon basınında yer alan haberlere göre ameliyat daha sonra başarıyla tamamlandığı ve hastanenin 5 Ağustos itibarıyla normal faaliyetlerine yeniden başladığı bildirildi.

Kumamoto Valiliği’nden yapılan açıklamada, felakette en az 38 kişinin hayatını kaybettiği kaydedilmişti. Deprem nedeniyle 3 bin 851 yapıda hasar meydana gelmiş, 181 bina tamamen yıkılmıştı.

Edinilen bilgiye göre, olay merkez Seyhan ilçesi Yeşilevler Mahallesi’nde meydana geldi. Takı mağazasına müşteri gibi gelen genç kız, bir süre ürünleri inceledi. İş yeri sahibinin diğer müşterilerle ilgilenmesini fırsat bilen şüpheli, beğendiği 5 kolye ve küpeyi gizlice iç çamaşırının içine sakladı. Hiçbir şey olmamış gibi davranan şüpheli, bir süre daha iş yerinde vakit geçirdikten sonra alışveriş yapmadan dükkândan ayrıldı. Daha sonra ürünlerin eksik olduğunu fark eden iş yeri sahibi, güvenlik kamerası kayıtlarını incelediğinde hırsızlığı ortaya çıkardı. Görüntülerde genç kızın takıları tek tek iç çamaşırının içine sakladığı ve ardından soğukkanlı bir şekilde iş yerinden ayrıldığı görüldü. İş yeri sahibinin şikayeti üzerine şüphelinin yakalanması için çalışma başlatıldı.

Olay, merkez Akdeniz ilçesi Barış Mahallesi’nde yaşandı. Alınan bilgiye göre, marketteki çocuklar çıkmaya hazırlanırken içeri şüpheli bir şahıs girdi. Şüpheli M.E. o sırada çocuklardan M.A.D.’yi saklandığı rafların orada sıkıştırıp tokat ve yumruklarla darp ederek yerden yere vurdu. Olay anı ise güvenlik kamerasına yansıdı. Market çalışanlarının haber vermesi üzerine olay yerine sağlık ve polis ekibi sevk edildi. Şüpheli bölgeden ayrılırken çocuk hastaneye kaldırılarak tedavi altına alındı.
Olayla ilgili Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan soruşturma kapsamında polisin çalışması sonucu şüpheli M.E. kısa sürede yakalanıp gözaltına alındı.
Mersin Emniyet Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada, "Akdeniz ilçemizde bir market içerisinde meydana gelen ve sosyal medya platformlarına yansıyan kasten yaralama olayıyla ilgili şüpheli M.E., Akdeniz İlçe Emniyet Müdürlüğü ekiplerimizin hızlı çalışması neticesinde kısa süre içerisinde yakalanarak gözaltına alınmıştır. Olayda yaralanan M.A.D.’nin hastanede tedavisi devam etmekte olup, adli süreç Nöbetçi Cumhuriyet Savcılığımızın talimatları doğrultusunda tamamlanacak olan işlemlerin ardından adli makamlara sevk edilecektir" denildi.
Olayla ilgili soruşturma sürüyor.

İspanyol makamları, ülkenin yanı sıra Avrupa genelinde kamuoyunun yoğun tepkisine neden olan olayda, dünden bu yana sınırı aşan yaklaşık 50 ila 60 bin kişiden 48 bin 300’ünün sınırdan geri gönderildiğini açıkladı. Güvenlik güçlerinin bölgedeki çalışmaları sürüyor.

Olayda 57 kişinin hayatını kaybettiği ve bazı kişilerin boğularak, bazılarının ise sınır geçişindeki dalgakıran ve sınır çitleri yakınlarında yaşanan izdihamda öldüğü bildirilmişti.