Alberta Başbakanı Danielle Smith, televizyon konuşmasında halkın eyaletin geleceği konusunda doğrudan söz sahibi olacağını belirterek, bağımsızlık taleplerinin görmezden gelinmeyeceğini söyledi.
Referandumda seçmenlere, Alberta’nın Kanada içinde kalıp kalmaması ya da ayrılık sürecinin başlatılması için bağlayıcı ikinci bir referanduma gidilip gidilmemesi sorulacak.
700 bine yakın imza toplandı
Smith, son dönemde bağımsızlık yanlısı ve karşıtı kampanyaların toplamda yaklaşık 700 bin imza topladığını açıkladı. Alberta’da özellikle federal hükümetin enerji ve iklim politikalarına yönelik rahatsızlığın uzun süredir büyüdüğü belirtiliyor.
Petrol üreticisi eyalette birçok kişi, Ottawa yönetiminin enerji sektörünü baskıladığını ve Alberta’nın ülkeye ekonomik olarak verdiğinden daha az karşılık aldığını savunuyor.
“Kararı mahkemeler değil halk verecek”
Alberta’daki bir mahkemenin, yerli topluluklarla yeterli istişare yapılmadığı gerekçesiyle bağımsızlık dilekçesini iptal etmesi tartışmaları daha da büyüttü.
Smith, tek bir yargı kararının yüz binlerce kişinin iradesini susturamayacağını belirterek, “Alberta’nın geleceğine mahkemeler değil halk karar verecek” mesajı verdi.
Bununla birlikte Smith ve hükümeti, resmi olarak Alberta’nın Kanada içinde kalmasını desteklediklerini açıkladı.
Federal hükümetten “Netlik Yasası” uyarısı
Kanada Başbakanı Mark Carney ise olası bir ayrılık sürecinin ülke yasalarına uygun yürütülmesi gerektiğini söyledi.
1995 Quebec referandumundan sonra yürürlüğe giren “Netlik Yasası”na göre, bağımsızlık için yapılacak referandumda halkın açık çoğunlukla destek vermesi ve sorunun federal parlamentonun onaylayacağı netlikte hazırlanması gerekiyor.
Uzmanlar, referandumdan ayrılık yönünde sonuç çıksa bile Alberta’nın Kanada’dan ayrılmasının uzun yıllar sürebilecek karmaşık anayasal müzakereler gerektireceğini belirtiyor.
Enerji politikaları gerilimi büyüttü
Alberta ile Ottawa arasındaki gerilimin merkezinde enerji politikaları bulunuyor. Petrol ve doğal gaz üretiminde ülkenin lokomotifi olan eyalet, federal çevre düzenlemelerinin ekonomik büyümeyi yavaşlattığını savunuyor.
Başbakan Carney yönetimi, tansiyonu düşürmek amacıyla Pasifik kıyısına uzanacak yeni petrol boru hattı projeleri ve enerji yatırımları konusunda Alberta ile görüşmeler yürütüyor.
Ancak bağımsızlık yanlısı hareketlerin eyalette giderek daha görünür hale gelmesi, Kanada’da ulusal birlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
