Hocam öncelikle kısaca sizi tanıyabilir miyiz?
Ben Profesör Doktor Yusuf Özkay. Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesi, Farmasötik Kimya Anabilim Dalı öğretim üyesiyim. Aynı zamanda üniversitemizin araştırmadan sorumlu rektör yardımcısı olarak görev yapmaktayım.
1999 yılında Eskişehir’e geldim. Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesini kazandım. Sonrasında Eskişehir’den ayrılamadım. Lisansüstü eğitim sürecimin tamamı Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesinde geçti. 2012 yılında doçent unvanını, 2018 yılında profesör unvanını aldım. Yirmi yılı aşkın süredir üniversitede akademik faaliyetlerde bulunuyor, akademik çalışmalar gerçekleştiriyorum.
Hocam üniversitenin önümüzdeki döneme ilişkin vizyonu ve stratejik hedefleri hakkında neler söylemek istersiniz?
Üniversitenin önümüzdeki döneme ilişkin vizyonu ve hedefleri sorulduğunda, buna tek bir pencereden bakarak cevap vermemek gerektiğini düşünüyorum. Ancak araştırmadan sorumlu rektör yardımcısı olduğum için araştırma penceresinden cevap vermek isterim.
Özellikle 2018 sonrası üniversitelerin ayrılması sürecinden sonra Anadolu Üniversitesi açısından uluslararası sıralamalarda bir geriye gidiş söz konusu oldu. Bunu bir kayıp olarak değerlendirebiliriz. Uluslararası sıralamalarda geriye giden bir üniversite görünümü vardı. Geçmiş dönemlerde buna yönelik bazı tedbirler alınmış olsa da bunun yeterli olmadığını gözlemledik. Çünkü her sene bazı parametrelerde geriye gittiğimizi görebiliyorduk.
REKTÖRÜMÜZ LİDERLİĞİNDE YÜKSELİŞE GEÇTİK
Rektörümüz Sayın Profesör Doktor Yusuf Adıgüzel liderliğinde, Anadolu Üniversitesi gibi kadim ve köklü bir üniversitenin yeniden yükselişe geçmesi yönünde bir vizyon ortaya koyduk ve buna yönelik adımlar atmaya başladık. Öğretim üyelerimizin yaptığı araştırmaları teşvik edici ve destekleyici birtakım parametreler ve mekanizmalar geliştirdik. Hocalarımızı yaptıkları çalışmalar sonrasında destekliyoruz.
Uzun yıllardır atama ve yükseltme ölçütlerinde bir değişiklik yoktu. Aynı ölçütler kullanılıyordu. Bu ölçütleri daha yukarı taşıyarak öğretim üyelerimizin akademik anlamda daha fazla gayret göstermelerini amaçladık. Bunun meyvelerini de kısa sürede toplamaya başladık.
2018–2024 yılları arasında üniversitemizin uluslararası veri tabanlarındaki yayın sayısı 430–460 bandında seyrederken, 2025 yılında yapılan değişiklikler sonrasında yaklaşık yüzde 30’luk bir artışla 560’lı sayılara ulaştı. Bu doğrudan bir iyileşme ve yukarı yönlü bir ivmelenme olarak karşımıza çıkıyor.
EN YÜKSEK ARTIŞI SAĞLAYAN ÜNİVERSİTE
Yine geçtiğimiz hafta Türkiye’den bir araştırmacının yaptığı sıralama çalışmasında, başka bir veri tabanında öğretim üyesi başına düşen yayın sayısında bir önceki yıla göre en yüksek artışı sağlayan üniversiteler arasında yer aldık. Yaklaşık yüzde 35’lik bir artışla listede sekizinci sıraya yükseldik. Bunların tamamı araştırma vizyonumuzun somut sonuçlarıdır. Hocalarımızı mümkün olan en yüksek düzeyde teşvik etmek, onları akademik anlamda motive etmek ve üniversitemizi layık olduğu yere taşımak temel hedefimizdir.
BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ KOORDİNATÖRÜYÜM
Ben aynı zamanda üniversitemizin Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörüyüm. Farklı fakültelerden öğretim üyeleri proje önerileriyle başvurur. Hakem değerlendirmeleri sonrasında projeler desteklenir ve ciddi fonlar sağlanır. Anadolu Üniversitesi bu anlamda Türkiye’de en fazla fon sağlayan üniversitelerden biridir. Öğretim üyelerimize yurt dışı imkânları, kongre destekleri sağlıyoruz. Karşılığında beklediğimiz temel çıktı bilimsel yayındır. Bu da üniversitemizin sıralamalarda yükselmesine katkı sağlamaktadır.
BİRÇOK ALANLA İLİŞKİLİ BİR DİSİPLİN
Akademik çalışmalarınız Kimya, Organik Kimya, Tıbbi Farmakoloji ve Eczacılık alanında yoğunlaşıyor. Bu alanlarda üniversite olarak ne gibi çalışmalar yapıyorsunuz?
Akademik çalışmalarım kimya, organik kimya ve tıbbi kimya alanında yoğunlaşıyor. Ben eczacıyım ve Farmasötik Kimya alanında çalışıyorum. Farmasötik kimya, ilaç kimyası demektir. İlaç dediğimizde organizma üzerindeki etkisi, organizmadaki yolculuğu gibi konular devreye girer; burada farmakoloji devrededir. Aynı zamanda piyasada kullanılan ilaçların büyük bölümü laboratuvar ortamında sentetik olarak üretilir; burada da organik kimya devreye girer. Bizim disiplinimiz, farmakoloji ile organik kimya arasında yer alan, birçok alanla ilişkili bir disiplindir.
TÜRKİYE’DE ÖNCÜ KONUMDA
Kendi anabilim dalımız özelinde konuşacak olursam, Türkiye’de eczacılık fakülteleri içindeki Farmasötik Kimya anabilim dalları arasında yıllık en fazla makale üreten birimlerden biriyiz. Uluslararası veri tabanlarında yılda yaklaşık kırka yakın yayın çıkarıyoruz. Sadece bizim anabilim dalımız değil, fakültemizdeki diğer anabilim dalları da Türkiye’de öncü konumda, çok sayıda bilimsel yayın üreten bir yapıya sahiptir.
ÇOK SAYIDA PATENT ÇIKMAKTADIR
Bunun yanında çok sayıda patent çıkmaktadır. Bu patentlerin ürüne dönüşmesi için firmalarla iletişim kuruyor, iş birlikleri geliştiriyoruz. Son dönemde Eczacılık Fakültemiz tarafından yürütülen “Şehrin Kokusu” projesiyle başlayan ürünlerimiz; kolonya, oda kokusu ve son olarak Eskişehir Parfüm Serisi ile devam etmektedir. Şu anda Sağlık Bakanlığına bildirilmiş ve kayıt altına alınmış 39 ürünümüz bulunmaktadır. Yüksek kalitede ürünler üretiyoruz. Fakültemizde birçok öğretim üyesinin teknopark şirketleri, ilaç firmalarında danışmanlık gibi görevleri bulunmaktadır. Bu da fakültemizin güçlü yapısını göstermektedir.
Eczanelerde halk arasında “yapma ilaç” olarak bilinen majistral ilaçlardan da bahsedildi. Bu eğitimi fakültemizde Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı vermektedir. Mezun olan tüm eczacılar bu yetkinlikle mezun olur. Ancak fakültede reçete karşılama gibi bir kanuni yetki olmadığı için doğrudan dışarıya majistral ilaç üretimi söz konusu değildir. Bununla birlikte, seri üretim şeklinde ve Sağlık Bakanlığına kayıtlı ürün olarak kozmetik veya yarı katı ürünler üretmek mümkündür. Projemizin devamında krem, merhem gibi yarı katı ürünlerin üretimi de planlanmaktadır.
YENİ ALANLARA YÖNELMEK GEREKİR
“Bilimsel üretkenlik açısından genç akademisyenlere nasıl bir araştırma kültürü önerirsiniz? Eskişehir’de eğitim gören ve akademik kariyer hedefleyen gençlere mesajınız nedir?”
Genç akademisyenlere önerim, sabah erken saatlerde işe başlamalarıdır. Sabah erken başlamak günün verimini artırır. Deney tasarlamak, çalışma planlamak için zaman kazanılır. İkinci olarak öğrenmeye açık olmak gerekir. “Ben oldum” denildiği anda geriye gidiş başlar. Sürekli öğrenmek, tevazu sahibi olmak, yeni alanlara yönelmek çok önemlidir. Belirli bir seviyeye geldikten sonra kendini yeterli görmek, akademik anlamda gerilemeye sebep olur.
ZORLUĞU GÖZE ALMAK GEREKİYOR
Akademisyenlik dışarıdan kolay gibi görünebilir; ancak mesai saati olmayan, yoğun tempolu bir meslektir. Yeri gelir sabah sekizde başlar, akşam geç saatlere kadar devam eder. Doktora döneminde sabahlayan çok sayıda akademisyen vardır. Benim de fakültede iki üç gün eve gitmeden çalıştığım dönemler olmuştur. Bu özveriyi göze almak gerekir.
İYİ Kİ BURASI OLDU
Öğrenciler neden Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesini tercih etmelidir?
Ben eczacılığı hayalim olduğu için seçtim. Tercih yaptığım dönemde Türkiye’de sadece yedi eczacılık fakültesi vardı. Anadolu Üniversitesi yedinci tercihimdi ve kazandığımda üzülmüştüm. Ancak Eskişehir’e geldikten sonra iyi ki burası olmuş dedim.
ESKİŞEHİR ÖĞRENCİ ŞEHRİDİR
Eskişehir bir öğrenci şehridir. Büyük şehirlerde yapabileceğiniz pek çok şeyi burada da yapabilirsiniz; ancak büyük şehirlerin kaosu burada yoktur. Fakültemizin eğitim kadrosu son derece niteliklidir. Laboratuvar altyapımız çok güçlüdür. Eczacılık eğitimi uygulama ağırlıklıdır ve biz uygulamayı birebir yaptırarak öğretiriz. Öğrencilerimiz deneyleri izleyerek değil, yaparak öğrenir.
ALTYAPISI KUVVETLİ BİR FAKÜLTEYİZ
Bu nedenle buraya gelen öğrencilerin pişman olduğunu görmedim. Aksine mezun olurken “İyi ki Anadolu Üniversitesi Eczacılık Fakültesi” derler. Sıralamadaki konumumuz, eğitim kalitesinden değil; öğrencilerin büyük şehir tercihlerinden kaynaklanmaktadır. Bilinçli tercih yapan öğrenciler fakültemizi özellikle seçmektedir.
Altyapısı kuvvetli, laboratuvar imkânları güçlü, üretim kapasitesi olan, bilimsel yayın ve patent üreten bir fakülteyiz. Sadece koku üretmiyoruz; farklı alanlarda, farklı projelerle, mantar çalışmaları dâhil pek çok bilimsel üretim gerçekleştiriyoruz. Eğitim, araştırma ve üretimi bir arada yürüten güçlü bir fakülte yapısına sahibiz.
