Eskişehir Ticaret Borsasında gerçekleştirilecek seçimler öncesinde mevcut Başkan Ömer Zeydan, yeni döneme ilişkin projelerini anlattı. Yeniden aday olan Zeydan, seçim sürecinde kendisine destek veren çalışma arkadaşlarına teşekkür ederken, yıllar içerisinde güçlendirilen mali ve kurumsal yapının artık daha büyük ölçekli yatırımlara dönüştürülmesi gerektiğini ifade etti. Zeydan, seçim kararını ailesi, Eskişehir Ticaret Borsası Meclisi, Yönetim Kurulu ve doktorlarıyla yaptığı görüşmelerin ardından aldığını belirterek, Borsadaki çalışmalarının yarım kalmasını istemediğini söyledi. Eskişehir Ticaret Borsasını kendisi açısından “kutsal bir yer” olarak nitelendiren Zeydan, yıllardır üzerinde çalıştıkları projeleri tamamlayarak hizmet sürecini sonuçlandırmak istediğini dile getirdi.
“Büyük projeler finansman, güçlü ilişkiler ve uygulama tecrübesi gerektiriyor”
Yeni dönem projelerine hazırlanabilmek amacıyla Borsanın mali yapısını uzun süredir güçlendirdiklerini belirten Zeydan, büyük ölçekli yatırımların yalnızca bir fikir ortaya koymakla hayata geçirilemeyeceğini söyledi. Böylesine kapsamlı projelerin gerçekleştirilmesi için güçlü bir finansman altyapısının yanı sıra kamu kurumlarıyla sağlıklı ilişkiler kurulması, izin ve arazi süreçlerinin takip edilmesi ve uygulama tecrübesinin bulunması gerektiğini ifade eden Zeydan, Eskişehir Ticaret Borsasının yıllar içerisinde bu kapasiteyi oluşturduğunu kaydetti. Kamu kurumları ve şehrin ilgili paydaşlarıyla uzun süredir görüşmeler yürüttüklerini belirten Zeydan, yeni dönem projelerini geçmişte gerçekleştirilen yatırımlardan edinilen tecrübenin üzerine inşa etmek istediklerini söyledi.
Bereket Merkezi kurulacak
Zeydan’ın yeni dönem için açıkladığı en kapsamlı projelerden biri Bereket Merkezi – Eskişehir Tarım ve Ticaret Kampüsü oldu. Yaklaşık 220 dönüm / 220 bin metrekare üzerinde planlanan kampüs; lisanslı depoculuk, hububat kurutma, yatay ve soğuk hava depolama, laboratuvar, elektronik satış, lojistik, teknoloji ve eğitim merkezleri, meslek gruplarına özel alanlar, hayvancılık hizmetleri ve sosyal yaşam fonksiyonlarını aynı yerleşke içerisinde bir araya getirecek. Projenin seçim döneminde ortaya çıkmış yeni bir fikir olmadığını belirten Zeydan, kampüs ve lisanslı depoculuk yatırımı üzerinde uzun süredir çalışıldığını, ilgili kamu kurumlarıyla yer ve yatırım konusunda görüşmelerin sürdürüldüğünü söyledi. Bereket Merkezi içerisinde Eskişehir Ticaret Borsasının mevcut elektronik satış salonunun da yeni nesil bir altyapıyla geliştirilerek taşınması planlanıyor. Zeydan, elektronik satış sisteminin kuruluş aşamasında Chicago’daki uygulamaları yerinde incelediğini hatırlatarak, yeni kampüste fiziki ve uzaktan katılımın birlikte çalışabileceği daha gelişmiş bir sistem hedeflediklerini ifade etti.
50 bin tonluk lisanslı depolama
Projenin önemli ayaklarından birinin lisanslı depoculuk olduğunu belirten Zeydan, bu alandaki yatırım için daha önce ilgili Bakanlık nezdinde gerekli çalışmaların yürütüldüğünü ve ilk etapta 50 bin ton kapasiteli lisanslı depolama yatırımı için izin sürecinin tamamlandığını söyledi. Bu kapsamda ayrı bir anonim şirket kurulduğunu ve sermayesinin ödendiğini belirten Zeydan, ilk etapta 50 bin ton olarak planlanan dikey depolama kapasitesinin ilerleyen aşamalarda 120 bin tona kadar büyüyebilecek şekilde ele alındığını ifade etti. Lisanslı depolama tesisiyle birlikte hububat kurutma altyapısının da kurulacağını belirten Zeydan, ürünün kabulünden analizine, sınıflandırılmasından depolanmasına ve elektronik ticarete kadar birbirine bağlı bir hizmet zinciri oluşturmak istediklerini söyledi.
Modern Canlı Hayvan Borsası planı
Bereket Merkezi içerisinde Modern Canlı Hayvan Borsası kurulmasının da planlandığını anlatan Zeydan, bu alanın Eskişehir’deki hayvancılık faaliyetleri açısından önemli bir merkez haline gelmesini hedeflediklerini söyledi. Zeydan, canlı hayvanların veteriner kontrolünden geçirilmesinin ardından düzenli bir satış ortamında ticarete konu olmasını amaçladıklarını belirtti. Projede ayrıca canlı hayvanların konaklama ve dinlenme ihtiyaçlarına yönelik alanların, yem-su altyapısının, yükleme-boşaltma ve lojistik hizmetlerinin de birlikte planlanacağı ifade edildi.
Mezbaha projesinde Büyükşehir Belediyesi ile iş birliği
Eskişehir’in uzun süredir ihtiyaç duyduğu modern mezbaha konusunda da Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce ve ilgili ekiplerle istişarelerde bulunduklarını belirten Zeydan, sektörün ihtiyaçlarını ve Borsanın sahadaki tecrübesini Büyükşehir Belediyesi ile paylaştıklarını söyledi. Muttalip’te hayata geçirilmesi planlanan mezbaha yatırımının Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülmesinden memnuniyet duyduklarını ifade eden Zeydan, tesis faaliyete geçtiğinde ilgili tescil işlemlerinin Eskişehir Ticaret Borsası tarafından yürütülmesinin ve sürecin kurumlar arasında yakın iş birliği içerisinde devam etmesinin öngörüldüğünü belirtti. Zeydan, “Önemli olan hangi kurumun yaptığı değil, Eskişehir’in ihtiyaç duyduğu bu yatırımın şehrimize kazandırılmasıdır. Biz de tecrübemiz ve görev alanımız çerçevesinde sürecin içerisinde olmaya ve katkı sunmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Üyelere farklı büyüklüklerde yeni nesil depolar
Eskişehir Ticaret Borsasının mevcut depolama altyapısının geçmiş dönemlerin ihtiyaçlarına göre şekillendiğini belirten Zeydan, bugün üyelerin daha büyük ve daha esnek depolama alanlarına ihtiyaç duyduğunu söyledi. Bu nedenle Bereket Merkezi içerisinde farklı ihtiyaçlara cevap verecek yeni nesil yatay hububat depolama sistemi oluşturulmasının planlandığını belirten Zeydan, ilk etapta 100 bin ton, ilerleyen süreçte ise toplam 200 bin tona kadar büyüyebilecek bir yatay depolama kapasitesi hedeflediklerini kaydetti. 250 ve 500 tonluk modüler depolama birimlerinin üyelerin ve sanayicilerin farklı ihtiyaçlarına göre kullanılabileceğini ifade eden Zeydan, bu alanların modern havalandırma, izleme ve gerektiğinde otomasyon sistemleriyle desteklenmesini hedeflediklerini söyledi. Zeydan, Bereket Merkezi projesinin yalnızca ticari ve depolama faaliyetlerinden oluşmayacağını söyledi. Üyelerin düğün, nişan, toplantı, yemek ve özel günlerinde kullanabilecekleri sosyal ve etkinlik alanlarının oluşturulacağını belirten Zeydan, bunun yanında Tarım ve Çiftçi Eğitim Merkezi, Tarım Ar-Ge ve Verimlilik Merkezi, Ata Tohumu Koruma ve Geliştirme Merkezi ve teknoloji odaklı yeni hizmet alanlarının da kampüs içerisinde yer alacağını ifade etti. Danışmanlık ve iş geliştirme hizmetlerinin de genişletileceğini belirten Zeydan, finansman, teşvik, hibe, proje geliştirme, ihracat, yeni pazarlar ve dijital dönüşüm konularında üyelerin destek alabileceği bir yapı oluşturmayı hedeflediklerini söyledi.
“Üyelerimizi dış pazarlara daha fazla ulaştırmak istiyoruz”
Eskişehir Ticaret Borsasının üye sayısının ve işlem hacminin büyümesinin üretici açısından da önemli olduğunu belirten Zeydan, yeni dönemde üyelerin dış pazarlara daha fazla ulaşmasını hedeflediklerini söyledi. Tüccarların Borsa açısından bir tehdit olarak görülmemesi gerektiğini ifade eden Zeydan, üretici, tüccar ve sanayicinin aynı ticaret zincirinin birbirini tamamlayan parçaları olduğunu vurguladı. Eskişehir Ticaret Borsasının farklı şehirlerden tüccarlarla bağlantıları bulunduğunu belirten Zeydan, İstanbul, Bursa, Yenişehir, Bilecik, Ankara, İzmir, Tire, Manisa, Tekirdağ, Şanlıurfa ve Gaziantep gibi farklı bölgelerden ticari ilişkilerin bulunduğunu söyledi.
“Çiftçi para kazanırsa köyden kente göç olmaz”
Eskişehir tarımının karşı karşıya olduğu sorunlara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Zeydan, üreticilerin zaman zaman artan maliyetler nedeniyle üretimden uzaklaşabildiğini söyledi. Tarımın sürdürülebilirliği için çiftçinin desteklenmesi gerektiğini belirten Zeydan, üreticinin gelir elde etmesinin yalnızca tarımsal üretim açısından değil, kırsal nüfusun korunması açısından da önemli olduğunu ifade etti. “Çiftçi para kazanırsa köyden kente göç olmaz, kendi kendimize yetecek ürünü kolaylıkla üretiriz, ihraç ederiz” diyen Zeydan, üretici, tüccar ve sanayicinin birbirine ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
Kaynakları verimli kullanmak asıl mesele
Eskişehir’de tarımsal üretim ve su kaynaklarına ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Zeydan, kentin geniş bir ürün çeşitliliğine sahip olduğunu söyledi. Arpa, buğday, mısır ve haşhaş başta olmak üzere çok sayıda ürünün yetiştirildiğini belirten Zeydan, Eskişehir’de üretilen ürünlerin yalnızca kent ihtiyacına değil, Türkiye’nin farklı bölgelerine ve bazı dış pazarlara da ulaştığını ifade etti. Zeydan, tarımsal üretimde asıl meselenin mevcut toprak ve su kaynaklarının verimli kullanılması, teknolojinin ve doğru üretim yöntemlerinin daha fazla devreye alınması olduğunu söyledi.
“Çiftçi çocuğunu eğitimli çiftçi yapmalı”
Röportajın son bölümünde “Bu şartlarda çocuğumu çiftçi yapmalı mıyım?” sorusuna da cevap veren Zeydan, yeni neslin üretimden uzaklaşmaması gerektiğini söyledi. Kendi ailesinde de dört kuşaktır devam eden bir ticaret geleneği bulunduğunu ifade eden Zeydan, tarım ve üretimle uğraşacak gençlerin mutlaka eğitim ve teknolojiyle desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Zeydan, “Çiftçi çocuğunu çiftçi yapmalı ama eğitimli çiftçi yapmalı. İstediği yerde okusun, çiftçilik üzerine eğitim alsın ve çiftçi olsun” diyerek, tarımın geleceğinin bilgi, teknoloji ve üretim kültürünün birlikte gelişmesine bağlı olduğunu ifade etti.
