Milyonlarca çocuğun verisi incelendi
JAMA Pediatrics dergisinde yayımlanan kapsamlı değerlendirmede, 64 ülkeden 2,8 milyondan fazla çocuğa ilişkin veriler incelendi. Araştırmacılar, akıllı telefon, televizyon ve diğer dijital cihazlarda geçirilen sürenin çocukların gelişimindeki farklı alanlarla ilişkisini değerlendirdi.
Analizde sosyal medya kullanımı, oyun oynama ve görüntülü görüşmeler gibi farklı ekran etkinliklerinin yanı sıra akademik başarı ve ruh sağlığına ilişkin sonuçlar ele alındı.
Yüksek ekran kullanımı akademik başarıyla bağlantılı
Araştırmada daha fazla ekran maruziyetinin genel olarak daha düşük akademik başarıyla ilişkili olduğu belirlendi. Ancak matematik, okuma ve fen bilimleri özelinde aynı bağlantının net şekilde ortaya konulamadığı aktarıldı.
Araştırmacılar, bu alanların mevcut çalışmalarda daha az incelenmiş olmasının sonuçların kesinliğini sınırlayabileceğine dikkat çekti.
Dil gelişiminde de dikkat çeken ilişki
Çalışmanın öne çıkan bulgularından biri, yüksek ekran süresi ile daha zayıf dil gelişimi arasındaki bağlantı oldu. Araştırmacılar, uzun süreli ekran maruziyetinin çocukların gelişimsel sonuçları açısından değiştirilebilir bir faktör olabileceğini belirtti.
Ruhsal ve davranışsal sorunlarla da ilişkilendirildi
Yüksek ekran kullanımının yalnızca akademik sonuçlarla değil, bazı ruh sağlığı ve davranışsal göstergelerle de bağlantılı olduğu görüldü.
Araştırmada daha fazla ekran süresi; depresyon ve anksiyete belirtileri, duygusal sorunlar ve akran ilişkilerindeki problemler gibi içselleştirilmiş sonuçların yanı sıra saldırganlık ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtileri gibi dışsallaştırılmış davranışlarla ilişkilendirildi.
Ekran süresi tek başına belirleyici değil
Araştırmacılar, ekran kullanımının çocukların gelişimi üzerindeki etkilerinin ailelerin sosyoekonomik durumu, ebeveynlik davranışları ve erken doğum gibi diğer önemli faktörlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Uzmanlar ise sonuçların ekran kullanımının çocuklarda ruhsal sorunların doğrudan nedeni olduğunu göstermediğine dikkat çekti. Araştırmanın ilişkilere odaklanması nedeniyle ekran süresi ile belirli bir sağlık veya gelişim sorunu arasında kesin bir neden-sonuç bağlantısı kurulamayacağı belirtildi.
Ekran kullanımının türü önemli olabilir
Uzman değerlendirmelerinde çalışmanın önemli bir sınırlılığına da dikkat çekildi. Araştırma, farklı ekran kullanım biçimleri arasında yeterince ayrıntılı ayrım yapamadı.
Bu nedenle sosyal medya kullanımı, oyun oynama veya başka dijital aktivitelerin çocuklar üzerindeki etkileri hakkında tek başına kesin sonuçlara ulaşmanın mümkün olmadığı ifade edildi.
Araştırmacılar, çocukların ekran kullanımını değerlendirirken yalnızca geçirilen süreye değil, ekranın hangi amaçla ve hangi koşullarda kullanıldığına da bakılması gerektiğini belirtiyor.
