Cumhuriyetin ilk kurumlarından biri olan ve 88 yıllık geçmişe sahip TMO’nun temel görevinin hububat piyasasını düzenlemek olduğunu hatırlatan Yer, kurumun açıkladığı alım fiyatlarının üreticinin maliyetlerini karşılamadığını ifade etti.
TMO’nun 2026 yılı hasadı öncesinde buğday için kilogram başına 16,50 TL, arpa için ise 12,075 TL alım fiyatı açıkladığını belirten Yer, İYİ Parti olarak daha önce bu rakamların gerçekçi olmadığını dile getirdiklerini söyledi. Buğdayın kilogram maliyetinin en az 19,90 TL olduğunu öne süren Yer, resmi enflasyon oranları dikkate alındığında fiyatın yaklaşık 25 TL seviyesinde olması gerektiğini savundu.
“Çiftçi parasını alamadan kayba uğruyor”
TMO’ya ürün teslim eden üreticilerin ödemelerini zamanında alamadığını söyleyen Yer, 2 Temmuz’da ikinci sınıf buğdayını tonu 16 bin 500 TL’den TMO’ya teslim eden bir çiftçinin aradan geçen süreye rağmen hâlâ ödeme beklediğini iddia etti.
Motorin fiyatlarındaki artışa dikkat çeken Yer, “Üretici ürününü teslim ettiği gün ödeme alabilseydi 254 litre motorin satın alabilecekti. Bugün ise aynı parayla ancak 209 litre motorin alınabiliyor. Çiftçinin kaybettiği 45 litre mazotun hesabını kim verecek?” diye konuştu.
Destek ödemelerinde gecikme tepkisi
Tarımsal destekleme ödemelerinin de zamanında yapılmadığını öne süren Yer, eski adıyla mazot ve gübre desteği, yeni adıyla temel ve planlı üretim desteğinin üreticiye geç ulaştığını söyledi.
2024 yılı ekim-kasım döneminde ekilen arpa ve buğday için verilmesi gereken desteklerin yaklaşık bir buçuk yıl sonra hesaplara yatırıldığını belirten Yer, geciken desteklerin enflasyon karşısında değer kaybettiğini ifade etti.
“Piyasa fiyatları alarm veriyor”
Yer, 24 Temmuz 2026 tarihli Eskişehir Zahire Borsası kapanış fiyatlarını da paylaşarak, buğdayın 12,70 TL, arpanın ise 10,50 TL seviyesinde işlem gördüğünü söyledi.
Bu tablo karşısında yetkililere çeşitli sorular yönelten Yer, TMO’nun kalite gerekçesiyle alım fiyatlarını düşürüp düşürmediğinin ve üreticilerin taban fiyatın altında satış yapmaya zorlanıp zorlanmadığının açıklığa kavuşturulması gerektiğini kaydetti.
Randevu sistemi ve ÇKS eleştirisi
TMO’nun randevu sistemi ile Çiftçi Kayıt Sistemi’nde (ÇKS) yaşanan sorunların da üreticileri zor durumda bıraktığını belirten Yer, yaş ortalaması yüksek olan çiftçilerin dijital sistemleri kullanmakta güçlük çektiğini söyledi.
Hasat döneminde üreticilere ileri tarihlere randevu verildiğini iddia eden Yer, bu nedenle çiftçilerin ürünlerini uzun süre depolamak zorunda kaldığını ve mağduriyet yaşadığını ifade etti.
Üreticilerin randevu alabilmek için siyasi partilere ve bürokratlara başvurmak zorunda bırakıldığını öne süren Yer, bürokratlara “Sıralamaya müdahale etmeyin, kontenjan kullanmayın, ayrımcılık yapmayın” çağrısında bulundu.
“Tarım politikaları üreticiyi desteklemiyor”
Türk çiftçisinin zor şartlara rağmen üretmeye devam ettiğini vurgulayan Yer, mevcut tarım politikalarının üretimi teşvik etmek yerine ithalata yöneldiğini savundu.
2006 yılında yürürlüğe giren 5488 sayılı Tarım Kanunu’nun 21’inci maddesini hatırlatan Yer, bütçeden ayrılacak tarımsal desteklerin bir önceki yılın gayrisafi milli hasılasının en az yüzde 1’i olması gerektiğini ancak bu hükmün bugüne kadar uygulanmadığını ileri sürdü.
“Çiftçi sahipsiz değil”
Açıklamasının sonunda Eskişehir’in siyasi aktörlerine seslenen Gürol Yer, çiftçi ve köylülerin sorunlarına yeterince ilgi gösterilmediğini savundu.
İYİ Parti olarak üreticilerin yanında olmaya devam edeceklerini belirten Yer, “Türk çiftçisini, köylüsünü sahipsiz sanmayın. Yanında kimse olmasa bile biz daima yanında olacağız” dedi.
Yer, tüm zorluklara rağmen üretimini sürdüren çiftçilere ve emeğinin karşılığını alamadığını söylediği köylülere selam göndererek açıklamasını tamamladı.
