TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO), “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında Türkiye genelinde eş zamanlı basın açıklaması gerçekleştirdi. 12 Kasım 2026 tarihinde 81 ilde yapılan açıklamada, inşaat mühendislerinin çalışma koşulları, ekonomik hakları, mesleki bağımsızlıkları ve yapı güvenliğine ilişkin talepleri gündeme getirildi. Eskişehir’de açıklamayı İnşaat Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi Başkanı Oytun Gökten yaptı.
Mühendislik hizmetlerinin kamusal sorumluluk olmaktan uzaklaştırılarak maliyet kalemine indirgendiğini belirten Gökten, bilimsel bilginin, mesleki deneyimin ve liyakatin geri plana itildiğini söyledi. Mühendisliğin yalnızca imza ve evrak prosedüründen ibaret olmadığını vurgulayan Gökten, “Mühendislik bir formalite değildir. Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir. Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin yok sayılmasının bedelini yalnızca biz mühendisler değil, bütün toplum birlikte ödemektedir” ifadelerini kullandı.
Mühendislerin çalışma koşullarına dikkat çekti
İnşaat mühendislerinin ekonomik ve mesleki açıdan ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu kaydeden Gökten, kamuda çalışan mühendislerin ağır teknik ve hukuki sorumluluklarına rağmen yeterli ücret ve özlük haklarına sahip olmadığını belirtti. Ek gösterge, özel hizmet tazminatı ve ek ödemelerde yaşanan kayıplara dikkat çeken Gökten, yetersiz istihdam ve taşeronlaşmanın kamunun mühendislik kapasitesini zayıflattığını ifade etti.
Özel sektörde çalışan mühendislerin ise düşük ücret, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesai ve güvencesiz istihdam sorunları yaşadığını dile getiren Gökten, SGK primlerinin gerçek ücretler üzerinden yatırılmamasının da meslektaşlarının sosyal güvenlik haklarını olumsuz etkilediğini söyledi. Emekli mühendislerin yetersiz aylıklarla yaşam mücadelesi verdiğini belirten Gökten, genç mühendislerin işsizlik, kadın mühendislerin ise istihdam ve mesleki ilerleme süreçlerinde ayrımcılıkla karşılaştığını kaydetti.
“Deprem yıkımı kader değil”
Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğunu hatırlatan Gökten, güvenli yapılaşmanın sağlanabilmesi için bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve bağımsız yapı denetiminin zorunlu olduğunu vurguladı.
Ülkenin güncel ve kamuoyuyla paylaşılmış kapsamlı bir yapı stoku envanterinin bulunmadığına dikkat çeken Gökten, milyonlarca yurttaşın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğünü ifade etti. İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırıldığını belirten Gökten, yapıların kullanım ömürleri boyunca da düzenli olarak denetlenmesi gerektiğini söyledi.
“Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir” diyen Gökten, yurttaşların yaşadıkları, satın aldıkları veya kiraladıkları binaların güvenliğini öğrenme hakkı bulunduğunu vurguladı.
Deprem davalarında adalet çağrısı
Deprem yargılamalarında gerçek sorumluların bilimsel verilerle belirlenmesi gerektiğini dile getiren Gökten, imar aflarının, taşıyıcı sistemlere sonradan yapılan müdahalelerin ve mühendislerin bilgisi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçlarının yeterince değerlendirilmediğini savundu.
Mühendislerin kusur ve nedensellik ilişkisi gözetilmeden ağır sorumluluklarla karşı karşıya bırakılabildiğini belirten Gökten, mesleki yetki ve sorumlulukların açık biçimde tanımlanmasını istedi. Deprem davalarında bilimsel ve teknik yeterliliğe sahip bilirkişilik sisteminin oluşturulması ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemelerinin kurulması çağrısında bulundu.
Taleplerini sıraladı
İnşaat Mühendisleri Odası olarak mesleğin sorunlarının çözülmesi için bir dizi talepte bulunduklarını aktaran Gökten, mühendislik hizmetlerine mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmesini, TMMOB’nin bu alandaki yetkilerinin yasal güvenceye alınmasını istedi.
Kamuda mühendislerin ücret ve özlük haklarının iyileştirilmesi, ek gösterge ve tazminatların emekliliğe yansıtılması, teknik kadroların güçlendirilmesi ve liyakat esaslı atama yapılması gerektiğini belirten Gökten, genç mühendisler için planlı istihdam politikalarının uygulanmasını, emekli mühendislerin aylıklarının insanca yaşam düzeyine yükseltilmesini talep etti.
Gökten'in açıklamasında öne çıkan diğer talepler ise şöyle sıralandı:
• Mesleki deneyim ve uzmanlaşmayı esas alan Yetkin Mühendislik sisteminin yasalaşması,
• Şantiye şefliğinin tam zamanlı ve fiilen yürütülmesi, her şantiyeye bir şef atanması,
• Yapı denetim kuruluşlarının müteahhitlerden mali ve idari açıdan bağımsız hale getirilmesi,
• Ülke genelindeki yapı stoku envanterinin çıkarılması ve riskli yapıların bilimsel yöntemlerle belirlenmesi,
• Yapıların kullanım ömürleri boyunca periyodik olarak denetlenmesi,
• Yapı Kayıt Belgesi bulunan yapıların durumunun tapu kayıtlarında açıkça gösterilmesi,
• Mühendislik eğitiminin niteliğinin artırılması ve kadın mühendislerin çalışma yaşamındaki ayrımcılıkla mücadele edilmesi,
• Mühendislerin teknik, hukuki ve cezai sorumluluklarının yetki ve kusurlarıyla orantılı biçimde düzenlenmesi.
“Sorunlarımızın tespit edilmesini değil, çözülmesini istiyoruz”
“Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarıyla bir araya geldiklerini belirten Gökten, sorun ve taleplerini ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisine ilettiklerini söyledi.
TBMM'yi, ilgili bakanlıkları ve kamu kurumlarını sorumluluklarını yerine getirmeye çağıran Gökten, mühendislerin haklarını savunmanın aynı zamanda halkın yaşam hakkını savunmak anlamına geldiğini ifade etti.
Gökten, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: “Biz ayrıcalık istemiyoruz. Emeğimizin karşılığını, mesleğimizin saygınlığını, yetkilerimizle uyumlu sorumlulukları ve halkımız için güvenli bir gelecek istiyoruz. Mesleğimizin değersizleştirilmesine, emeğimizin sömürülmesine, haklarımızın yok sayılmasına ve mühendislik hizmetlerinin niteliğinin zayıflatılmasına sessiz kalmayacağız. Halkımızın can ve mal güvenliğini, güvenli barınma hakkını ve kamu yararını savunmaktan vazgeçmeyeceğiz. Mesleğimizi savunacağız, emeğimizi savunacağız, halkımızın yaşam hakkını savunacağız. Yan yanayız, omuz omuzayız, 81 ilde alanlardayız. Talebimiz geleceğimiz.”
