Şen, esnafın uzun süredir “yaz gelsin, düğünler olsun, gurbetçiler gelsin, alışveriş hareketlensin” beklentisi içerisinde olduğunu ancak umduklarını bulamadıklarını ifade etti.
“İnsanlar gününü zor ediyor”
Yüksek enflasyon nedeniyle vatandaşların alım gücünün düştüğünü belirten Şen, esnafın da bu ortamda para kazanmakta zorlandığını dile getirdi. Şen, “Alışveriş yok, insanlar gününü zor ediyor. Enflasyonist bir ortamda esnafımızın da para kazanması maalesef mümkün değil” dedi.
Kredi faizlerinin yüksekliği ve döviz kurundaki gelişmelerin de esnafı olumsuz etkilediğini söyleyen Şen, özellikle gurbetçilerin Türkiye’de eskisi kadar alışveriş yapamadığını kaydetti.
Şen, 100 dolar bozduran bir gurbetçinin geçmişte market ve giyim alışverişinde daha fazla ürün alabildiğini belirterek, bugün ise aynı parayla istenilen ürünlerin rahatlıkla alınamadığını söyledi.
Düğün alışverişleri de azaldı
Ekonomik sıkıntıların düğün alışkanlıklarını da değiştirdiğini ifade eden Şen, gençlerin daha düşük maliyetli organizasyonlara yöneldiğini belirtti.
Şen, “Haftada 10 tane düğün davetiyesi geliyor idiyse bunların 6 tanesi, 7 tanesi veya en azından 5 tanesi artık nikahtan götürüyor. Düğün salonlarında yapmıyorlar düğünlerini” ifadelerini kullandı.
Düğün alışverişlerinde de ciddi bir daralma yaşandığını söyleyen Şen, geçmişte ailelerin kalabalık şekilde alışverişe çıktığını, bugün ise yalnızca evlenecek çiftin ihtiyaçlarını karşılayarak alışverişi tamamladığını dile getirdi.
Bayram alışverişleri de beklentiyi karşılamadı
Yaz dönemindeki iki bayramın da esnaf açısından beklenen hareketliliği yaratmadığını belirten Şen, vatandaşların özellikle yetişkinler için yeni kıyafet almak yerine mevcut gardıroplarındaki ürünlerle yetindiğini söyledi.
Şen, küçük çocukları bulunan ailelerin ise daha çok çocuklarının bayram ihtiyaçlarını karşılamaya yöneldiğini ifade etti.
“Esnafımız ciddi manada para kazanamadı”
Girdi maliyetlerinin yüksekliği ve kâr marjlarının daralmasının esnafın üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Şen, kredi kullanımındaki artışın da ekonomik sıkıntının önemli göstergelerinden biri olduğunu söyledi.
Esnaf kredilerinin 1 milyon 500 bin liraya kadar yükseldiğini ve bu kredilere ciddi talep olduğunu belirten Şen, esnafın taahhütlerini yerine getirebilmek için özel bankalar, devlet bankaları ve Esnaf Kredi ve Kefalet Kooperatifleri üzerinden kredi kullanmaya çalıştığını kaydetti.
Şen, “Bu da ekonomimizin ciddi sıkıntıda olduğunu gösteriyor” dedi.
“Sabit gelirli vatandaş ayın sonunu zor getiriyor”
Geçmişte enflasyonun daha düşük olduğu dönemlerde esnafın ticari döngüsünün daha güçlü olduğunu belirten Şen, bugün ise sabit gelirli vatandaşların alım gücünün ciddi şekilde gerilediğini söyledi.
Şen, “Aylık ile geçinen, maaşla geçinen, sabit gelirli vatandaşlarımız ayın sonunu zor getiriyorlar. Dolayısıyla bunlardan ticaret beklemek, alışveriş beklemek de hayal” diye konuştu.
Bazı sektörlerde ve bölgelerde işlerin iyi olabileceğini ancak genel tabloya bakıldığında esnafın durumunun iyi olmadığını ifade eden Şen, SGK ve vergi borçlarında yapılandırmaya gidilmesinin de esnafın yaşadığı sıkıntının göstergelerinden biri olduğunu söyledi.
“Esnaf ekonominin barometresidir”
Esnaf ve sanatkarların Türkiye ekonomisinin temel unsurlarından biri olduğunu vurgulayan Şen, yaklaşık 2 milyon 800 bin-2 milyon 900 bin esnaf ve sanatkarın güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
“Esnaf ekonominin barometresidir” sözünü hatırlatan Şen, “Barometre şu anda çok eksileri gösteriyor. Bu barometrenin yaşanabilir seviyelere yükseltilmesi lazım. Bunun için de gerekli tedbirlerin alınması lazım” dedi.
Esnafın yaşadığı sorunları ilgili makamlara doğrudan ilettiklerini belirten Şen, hükümetin de sorunların farkında olduğunu ve gerekli tedbirlerin alınacağı yönünde kendilerine bilgi verildiğini aktardı.
“Sicil affının bankalarda da uygulanması gerekiyor”
Şen, esnafın krediye erişiminde sicil affıyla ilgili sorunların da devam ettiğini söyledi.
Devlet tarafından geçmiş yıllarda birden fazla sicil affı düzenlendiğini hatırlatan Şen, ancak bazı bankaların kendi arşivlerindeki eski kayıtları dikkate almaya devam ettiğini belirtti.
Şen, 20-25 yıl önce ekonomik sıkıntı yaşamış ancak bugün mali durumu iyi olan esnafın dahi geçmiş kayıtları nedeniyle kredi kullanmakta zorlanabildiğini ifade etti.
