Yağışların özellikle barajları ve yüzey sularını beslediğini ifade eden Cihan, yeraltı sularının aynı hızda kendini yenileyemediğine dikkat çekti. Cihan, “Yağışlar gayet iyiydi ancak bu yağışlar daha çok barajları besledi. Sulama döneminin başlamasına katkı sağladı. Fakat yeraltı sularını esas besleyen unsur kalıcı kar yağışlarıdır” dedi.
Kar yağışının uzun süre yerde kalmasının yeraltı su kaynaklarının yenilenmesi açısından kritik olduğunu vurgulayan Cihan, yağmur sularının kısa sürede buharlaşması nedeniyle toprağın derinliklerine yeterince ulaşamadığını belirtti. “Kar yağışı olmadan yeraltı sularının yeterince beslenmesi çok düşük bir ihtimal” diyen Cihan, iklim değişikliğiyle birlikte yağış rejimlerinin değiştiğine dikkat çekti.
Kontrolsüz kuyular riski artırıyor
Yeraltı sularındaki azalmada kontrolsüz ve kaçak sondaj kuyularının da etkili olduğunu belirten Cihan, bu konuda denetimlerin önemine vurgu yaptı. Cihan, “Kaçak kuyuların maalesef yeterince denetlenemediğini düşünüyoruz. Ne kadar su kullanılıyor, kaç tane kaçak kuyumuz var, bunların tamamının net olarak takip edilmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı. Eskişehir’in bazı bölgelerinde yeni sondaj izinlerinin kısıtlandığını hatırlatan Cihan, buna rağmen mevcut kuyuların kullanımının ve su tüketiminin yakından takip edilmesi gerektiğini söyledi. “Yeraltı suyunun ne kadar çekildiğini ve kaynakların nasıl kullanıldığını sürekli izlemek gerekiyor. Bununla ilgili daha güçlü bir denetim mekanizmasına ihtiyaç var” diye konuştu.
“Yağış kısa vadede rahatlatıyor”
Yağışların ardından su kaynaklarında geçici bir artış görülebileceğini belirten Cihan, bunun uzun vadeli bir toparlanma anlamına gelmediğini ifade etti. Cihan, “Yağmur yağdığı zaman yüzeyde bir hareketlilik görüyoruz ancak sıcaklıkların artmasıyla birlikte bu suyun önemli bir kısmı buharlaşıyor. Toprağın altına yeterince ulaşmadan kaybolabiliyor” dedi. Eskişehir’de son yıllarda düzenli ve etkili kar yağışlarının azalmasının yeraltı suları açısından önemli bir sorun oluşturduğunu belirten Cihan, su yönetiminin daha dikkatli yapılması gerektiğini vurguladı.
Sakarya Nehri’ndeki değişim incelenmeli
Sakarya Nehri’nde dönem dönem yaşanan su azalmasının da yeraltı sularıyla bağlantısının araştırılması gerektiğini belirten Cihan, kesin değerlendirme için bilimsel incelemelerin yapılması gerektiğini söyledi. Cihan, yüzey sularındaki değişimlerin yağış, buharlaşma ve kullanım miktarı gibi birçok faktöre bağlı olduğunu ifade ederek, “Oradaki durumun net olarak ortaya konulabilmesi için detaylı inceleme yapılması gerekiyor” dedi.
“Su kaynaklarımızı daha dikkatli kullanmalıyız”
İklim değişikliği, artan sıcaklıklar ve su tüketimindeki artışın yeraltı suları üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Jeoloji Mühendisleri Odası Eskişehir Şube Başkanı Merve Edizkan Cihan, önümüzdeki dönemde su tasarrufunun daha önemli hale geleceğini söyledi. Cihan, yeraltı sularının kendini yenilemesinin uzun yıllar alabildiğine dikkat çekerek, “Su kaynaklarımızı korumak için hem bireysel hem de tarımsal kullanımda daha dikkatli olmalıyız. Çünkü yeraltı suları bugün değil, geleceğin en önemli kaynaklarından biri olacak” ifadelerini kullandı.
