Temizlik çalışmaları dev enkaz yığınları arasında sürüyor
Gazze Şeridi’nde yıkılan evler, iş yerleri ve altyapının oluşturduğu enkazın kaldırılması için yardım ekipleri çalışmalarını sürdürüyor. Birleşmiş Milletler, enkazın tamamına yakınının temizlenmesinin 7 ila 10 yıl sürebileceğini ve milyarlarca dolara mal olabileceğini tahmin ediyor.
61 milyon tonluk enkazın yalnızca küçük bölümü kaldırıldı
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Filistin Özel Temsilcisi Jaco Cilliers, Gazze’deki toplam enkaz miktarının yaklaşık 61 milyon ton olduğunu belirtti. İki yılı aşkın sürede yaklaşık 907 bin ton enkaz kaldırılırken bunun 300 bin tondan fazlası geri dönüştürülerek yeniden kullanıldı. Temizlenen miktar toplam enkazın yalnızca yüzde 1,5’ine karşılık geliyor.
Enkaz altında binlerce insan kalıntısı var
UNDP tahminlerine göre enkaz altında halen 8 bin ila 10 bin arasında ceset bulunuyor. İnsan kalıntılarının tespit edilmesi ve çıkarılması için Uluslararası Kızılhaç Komitesi gibi kuruluşlarla koordinasyon sağlanıyor. Yetkililer, kalıntıların uygun şekilde ele alınması ve dini defin kurallarına uyulması için adli bir süreç yürütülmesi gerektiğini belirtiyor.
Patlamamış mühimmatlar büyük risk oluşturuyor
Temizlik ekiplerinin karşı karşıya olduğu en büyük tehlikelerden biri de enkaz ve yolların altında bulunan patlamamış mühimmatlar. Ekipler, çalışma öncesinde tehlikeli bölgeleri belirlemek ve işaretlemek için ilgili kuruluşlarla koordinasyon kuruyor. Gazze’deki sınırlı kapasite nedeniyle tüm patlayıcıların etkisiz hale getirilmesi ise mümkün olmuyor.
Enkaz geri dönüştürülerek yeniden kullanılıyor
UNDP, yollardan ve hasarlı altyapıdan çıkarılan malzemelerin değerlendirilebilmesi için beş enkaz kırma tesisi işletiyor. Beton, metal ve çelik gibi malzemeler ayrıştırılıyor; beton parçalanarak yol onarımı ve çukurların doldurulması gibi işlerde kullanılıyor. Bazı malzemeler çadır ve geçici barınakların altında da değerlendiriliyor.
Ekipman ve malzeme sıkıntısı çalışmaları yavaşlatıyor
Gazze’deki mevcut iş makinelerinin büyük bölümü yıpranmış durumda. Yedek parça, motor yağı ve bakım malzemelerindeki eksiklikler nedeniyle makineler sık sık arızalanıyor. Yeni ekipmanların girişindeki kısıtlamalar nedeniyle bazı kırıcı makinelerin yerel mühendisler tarafından yeniden üretildiği belirtiliyor.
Enkaz yalnızca yıkıntı değil, insanların geçmişi
Yıkıntıların kaldırılması yolları açarken, bölgedeki kemirgen ve böcek sorunlarının azalmasına da katkı sağlıyor. Ancak enkazın altında evler, iş yerleri ve insanların kişisel eşyalarının yanı sıra insan kalıntıları da bulunabiliyor. Bu nedenle özellikle konutların enkazının kaldırılması, aileler açısından son derece hassas bir süreç olarak değerlendiriliyor.
Asbest ve hasarlı binalar da tehdit oluşturuyor
Enkazın içinde patlamamış mühimmatların yanı sıra solunduğunda sağlık riski oluşturabilen asbest gibi tehlikeli maddeler de bulunuyor. Kısmen ayakta kalan hasarlı binalar ise çökme riski taşıyor. Yetkililer, insanların evlerine dönmeden önce yapıların güvenliğinin değerlendirilmesinin önemine dikkat çekiyor.
