Akşam yemeğinin ardından gelen abur cubur ve tatlı isteği, birçok kişinin ortak alışkanlıkları arasında yer alıyor. Araştırmalar, insanların yaklaşık üçte birinin akşam yemeğinden sonra atıştırdığını, 18-24 yaş grubunda ise bu oranın yüzde 80'e kadar yükseldiğini gösteriyor. Uzmanlara göre bu isteğin arkasında biyolojik ritim, beslenme düzeni ve günlük alışkanlıklar gibi farklı etkenler bulunuyor.
İŞTAH AKŞAM SAATLERİNDE ARTIYOR
Bath Üniversitesinden Profesör James Betts, açlık hormonu olarak bilinen ghrelinin günün ilerleyen saatlerinde daha yüksek seviyelerde seyrettiğini belirtiyor. Betts'e göre hormon öğünlerden sonra baskılansa da bu etki kahvaltının ardından daha belirgin görülüyor; öğle ve akşam yemeklerinden sonra aynı düzeyde gerçekleşmiyor.
Protein ve lif açısından zengin öğünler daha uzun süre tokluk sağlayabiliyor. Akşam yemeğinin yeterince besleyici olmaması ise gece saatlerinde yeniden açlık hissedilmesine yol açabiliyor.
Gece aç uyanma endişesi veya televizyon karşısında atıştırma alışkanlığı da yeme isteğini artırabiliyor. Birmingham Üniversitesinden Profesör Suzanne Higgs, çevresel etkenlerin ve günlük rutinlerin iştah üzerinde etkili olduğunu ifade ediyor.
YAĞLI VE ŞEKERLİ GIDALARA İLGİ ARTIYOR
Geç saatlerde yalnızca açlık hissi değil, yüksek kalorili yiyeceklere yönelik istek de artabiliyor. Leeds Üniversitesinden Dr. Kristine Beaulieu, beynin ödül sisteminin devreye girmesiyle yağlı ve şekerli gıdalara yönelimin güçlenebildiğini belirtiyor.
Şeker, yağ ve tuz oranı yüksek yiyecekler, kişi tok olsa bile beynin ödül mekanizmasını harekete geçirerek tüketme isteğini artırabiliyor. Bu nedenle gece atıştırma isteği her zaman fiziksel açlıktan kaynaklanmıyor.
GECE YEMEK YEMEK UYKUYU ETKİLEYEBİLİR
Geç saatlerde yemek tüketiminin uyku kalitesi üzerindeki etkisine ilişkin araştırmalarda farklı sonuçlar bulunuyor. İşlenmiş karbonhidrat ve ilave şeker içeren gıdaların kan şekerinde dalgalanmalara neden olarak uykuyu olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Surrey Üniversitesinden Profesör Jonathan Johnston ise uykusuzluğun iştahı ve yüksek kalorili yiyeceklere yönelik talebi artırabileceğine dikkat çekiyor. Böylece yetersiz uyku ile gece atıştırma alışkanlığı birbirini besleyen bir döngüye dönüşebiliyor.
GECE ATIŞTIRMASINI KONTROL ETMEK İÇİN NE YAPILABİLİR?
Uzmanlar, gece yeme isteğini azaltmak için öncelikle bu alışkanlığın nedeninin belirlenmesini öneriyor. İstek gerçek açlıktan kaynaklanıyorsa gün içindeki öğünlerin daha doyurucu hale getirilmesi ve özellikle protein ile lif içeren besinlere yer verilmesi tavsiye ediliyor.
Atıştırma isteği belirli bir rutine dönüştüyse bu alışkanlığın değiştirilmesi önem taşıyor. Televizyon karşısında yemek yemekten kaçınmak ve sağlıklı seçenekleri kolay ulaşılabilir bir yerde bulundurmak bu süreçte yardımcı olabilir.
Dr. Beaulieu, meyve, yoğurt ve kuruyemiş gibi alternatiflerin tercih edilmesini öneriyor. Böylece gece atıştırma isteği tamamen bastırılmaya çalışılmadan daha dengeli seçimler yapılabiliyor.
