Alzheimer's and Dementia dergisinde yayımlanan kapsayıcı bir araştırmada, 1.700'den fazla yetişkin yaklaşık 24 yıl boyunca kesintisiz takip edildi. Elde edilen bulgular, özellikle orta yaş döneminde yoğun televizyon izleme alışkanlığı olan erkeklerin beyin yapılarında belirgin bir hacim kaybı yaşandığını gösterdi.
Alzheimer bölgesinde doku kaybı ve cinsiyet farkı
Araştırma, ortaya çıkan doku kaybının özellikle Alzheimer hastalığına karşı en hassas olan beyin bölgelerinde yoğunlaştığını tespit etti. Saptanan bu hacim daralmasının, ilerleyen yaşlarda bilişsel gerilemeyi hızlandıran hasarlarla doğrudan ilişkili olduğu aktarıldı.
Çalışmada öne çıkan bir diğer şaşırtıcı detay ise cinsiyetler arasındaki fark oldu. Televizyon izleme ile beyin yapısındaki bozulma arasındaki bağ, erkeklerde kadınlara kıyasla çok daha güçlü çıktı. Uzmanlar bu durumu şu etkenlere bağlıyor:
-
Kesintisiz Oturma Süresi: Erkeklerin uzun süren spor müsabakaları ve filmler nedeniyle koltukta daha uzun ve hareketsiz kalması.
-
Hareket Sıklığı: Kadınların gün içindeki oturma sürelerini daha sık bölme eğiliminde olması ve daha kısa aralıklarla ekran karşısında kalması.
-
Biyolojik ve Yapısal Farklılıklar: İki cinsiyet arasındaki nörolojik direnç mekanizmalarının farklı işlemesi.
Otururken ne yaptığınız beyninizin kaderini belirliyor
Güney Kaliforniya Üniversitesi'nden araştırmacılar, bilim dünyasının yıllardır sadece "kaç saat oturulduğuna" odaklandığını, ancak asıl kritik parametrenin "otururken ne yapıldığı" olduğunu vurguladı.
Aynı çalışma; günün büyük bölümünü masa başında geçiren, ancak bu süreçte e-posta yanıtlayan, okuma-yazma yapan, bulmaca çözen ya da problem çözen kişilerin beyin yapılarının çok daha sağlıklı kaldığını kanıtladı. Televizyon izlemek zihinsel açıdan tamamen pasif bir eylem sayılırken, masa başı zihinsel aktiviteler beynin yaşlanmaya karşı direncini artıran "bilişsel rezerv" mekanizmasını aktif tutuyor.
Egzersiz yapmak bile ekranın zararlarını tamamen silmiyor
Çalışmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri de düzenli fiziksel egzersiz yapan bireylerde bile uzun süreli pasif ekran izlemenin yarattığı olumsuz etkilerin tamamen ortadan kalkmaması oldu. Uzmanlar, beyin sağlığını ve bilişsel kapasiteyi korumak adına ekran karşısındaki sürenin sınırlandırılmasını ve sık sık zihinsel/fiziksel molalar verilmesini öneriyor.
