Kanada'nın Quebec eyaletinde yapılan seçimleri egemenlik yanlısı Parti Québécois (PQ) kazandı. Parti lideri Paul St-Pierre Plamondon'un eyaletin yeni başbakanı olmasıyla birlikte, Quebec'in Kanada'dan ayrılması tartışmaları yeniden gündeme taşındı.
Kanada basınına yansıyan sonuçlara göre PQ, pazartesi günü yapılan seçimlerde azınlık hükümeti kurabilecek çoğunluğa ulaştı. Parti, 2014'ten bu yana ilk kez iktidara gelirken, sonuçlarda sekiz yıldır görevde olan Coalition Avenir Québec (CAQ) hükümetine yönelik seçmen memnuniyetsizliğinin etkili olduğu değerlendiriliyor.
CAQ'nun eski lideri François Legault'nun ardından göreve gelen Christine Fréchette, seçim bölgesindeki yenilgisini kabul etti. Fréchette, iktidar devri sürecinde Plamondon ile işbirliği yapacağını açıkladı.
Bağımsızlık referandumu 2029 veya 2030'da yapılabilir
Yeni Başbakan Plamondon'un öncelikli vaatlerinden biri, Quebec'in bağımsızlığı için referanduma gitmek. Eyalette daha önce 1980 ve 1995 yıllarında da bağımsızlık oylamaları düzenlenmişti.
Mevcut anketlerde bağımsızlığa desteğin yaklaşık yüzde 30 seviyesinde olduğu belirtiliyor. Plamondon ise referandumun ABD Başkanı Donald Trump'ın görev süresinin sona ermesinin ardından, muhtemelen 2029 veya 2030 yıllarında yapılabileceğini ifade ediyor.
Kanada'nın Alberta eyaletinde de ayrılık referandumu tartışmalarının gündemde olması, federal hükümetin ülkenin farklı bölgelerinde yükselen egemenlik talepleriyle karşı karşıya kalabileceğine işaret ediyor.
Monarşiyi kaldırma planı Ottawa ile gerilim yaratabilir
Plamondon'un gündemindeki bir diğer konu, Quebec'te monarşinin kaldırılması. Yeni başbakan, Kral III. Charles'ı temsil eden vali yardımcılığı makamına ayrılan bütçenin kesilmesini ve bu kaynağın evsizlikle mücadele gibi sosyal hizmetlere aktarılmasını savunuyor.
2022'de Kral'a bağlılık yemini etmeyi reddeden milletvekilleri arasında yer alan Plamondon, vali yardımcısının yeni yasalara kraliyet onayı verme yetkisini de tartışmaya açıyor. Ancak bu adımın Kanada anayasası kapsamında ciddi hukuki engellerle karşılaşabileceği belirtiliyor. Plamondon, bu konuda federal hükümetle hukuki mücadeleye hazır olduğunu söylüyor.
Göçmenlik politikaları da tartışma konusu
PQ lideri, federal hükümetin belirlediği göçmenlik kotalarına da karşı çıkıyor. Plamondon, Quebec'in çıkarlarının ihlal edildiğini düşündüğü durumlarda Ottawa yönetimiyle mücadele edeceğini belirtiyor.
Carney'den işbirliği mesajı
Kanada Başbakanı Mark Carney, seçim zaferinin ardından Plamondon'u tebrik etti. ABD'nin Kanada'ya uyguladığı gümrük tarifelerinin ekonomik etkilerinin tartışıldığı bir dönemde Carney, federal hükümet ile Quebec yönetiminin birlikte çalışmasının önemini vurguladı.
Carney, sosyal medya paylaşımında daha güçlü bir Quebec'in Kanada'nın geleceği açısından önemli olduğunu belirtti. Tarifelerden etkilenen işletmelerin desteklenmesi, evsizlikle mücadele ve konut üretiminin artırılması konularında yeni eyalet yönetimiyle çalışmayı beklediğini ifade etti.
