Kibale Ulusal Parkı’nda yaşayan dünyanın en büyük yabani şempanze topluluğu Ngogo’nun kendi içinde parçalanarak uzun süreli bir çatışma sürecine girdiği bilimsel olarak belgelendi. Science dergisi’nde yayımlanan araştırma, bir zamanlar tek bir sosyal yapı içinde yaşayan grubun zamanla düşman iki kampa ayrıldığını ortaya koydu.
Araştırmacılar, 1995 ile 2015 yılları arasında sosyal açıdan bütünleşik olan Ngogo topluluğunun zaman içinde iki ayrı gruba bölündüğünü tespit etti. “Batı” ve “Merkez” olarak adlandırılan bu iki grup arasındaki gerilim, 2018 yılı itibarıyla tamamen kopuşa dönüştü.
Batı grubunun, takip eden yedi yıl boyunca merkez grubuna karşı toplam 24 organize ve koordineli saldırı düzenlediği belirlendi. Bu saldırılar sonucunda en az 7 yetişkin erkek ve 17 yavru şempanze hayatını kaybetti. Araştırmada, saldırıların planlı ve grup halinde gerçekleştirilmesi dikkat çekici bir unsur olarak öne çıktı.
Çalışmada ayrıca, benzer bir durumun 1970’lerde Jane Goodall tarafından Tanzanya’daki Gombe şempanzeleri üzerinde gözlemlenmiş olabileceği ancak o dönemdeki bilimsel imkânların sınırlı olması nedeniyle bunun açık şekilde “iç savaş” olarak tanımlanamadığı ifade edildi.
Bölünmenin nedenleri: liderlik krizi ve kayıplar
Araştırmanın yazarlarından primatolog Aaron Sandel, topluluğun parçalanmasına yol açan birden fazla faktör bulunduğunu belirtti.
2015 yılında grubun alfa erkeğinin güç kaybetmesi ve yerine yeni bir liderin gelmesi, topluluk içinde kutuplaşmayı hızlandırdı. Bunun yanı sıra, farklı alt gruplar arasında bağ kuran yaşlı ve etkili şempanzelerin ölümü sosyal yapıyı zayıflattı.
2017 yılında yaşanan bir hastalık salgınının ise topluluğu hem fiziksel hem de sosyal açıdan daha kırılgan hale getirerek bölünme sürecini hızlandırdığı vurgulandı. Araştırmacılar, tüm bu gelişmelerin birleşerek şempanzeler arasında şimdiye kadar belgelenmiş en kapsamlı iç çatışmalardan birine yol açtığını belirtiyor.
