İran ile ABD arasında süren nükleer gerilim yeniden tırmanıyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Washington ile yapılan dolaylı temasların ardından birkaç gün içinde karşı teklif taslağının hazır olabileceğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’a 10 ila 15 gün süre vererek anlaşma sağlanmaması halinde “çok kötü şeyler” yaşanabileceği uyarısında bulundu.
“Sınırlı saldırıyı değerlendiriyorum”
Beyaz Saray’da gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, İran’a baskı amacıyla sınırlı askeri operasyon seçeneğini düşünüp düşünmediği sorusuna “Bunu değerlendirdiğimi söyleyebilirim” yanıtını verdi. Trump ayrıca, “Adil bir anlaşma yapmaları gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Reuters’a konuşan iki ABD’li yetkili ise İran’a yönelik askeri planlamanın ileri aşamaya ulaştığını, hedefli saldırılar ve hatta Tahran’daki yönetimi zayıflatmaya yönelik senaryoların masada olduğunu öne sürdü.
Cenevre’de dolaylı temas
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bu hafta Cenevre’de Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve danışmanı Jared Kushner ile dolaylı görüşmeler gerçekleştirdi. Arakçi, tarafların temel “yol gösterici ilkeler” üzerinde anlayışa vardığını ancak bunun kısa vadede kesin bir anlaşma anlamına gelmediğini belirtti.
Arakçi, iki ya da üç gün içinde hazırlayacakları karşı teklif taslağının İran’daki üst düzey yetkililerin incelemesine sunulacağını ve yaklaşık bir hafta içinde yeni temasların mümkün olabileceğini söyledi. Askeri bir adımın ise diplomatik süreci zorlaştıracağını vurguladı.
Ölü sayıları üzerinden polemik
Trump, İran’daki protestolara yönelik müdahalede “kısa sürede 32 bin kişinin öldürüldüğünü” iddia etti. Bu rakam bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı. ABD merkezli insan hakları kuruluşu Hrana 7 bin 114 ölümü teyit ettiğini, 11 bin 700 vakanın ise inceleme aşamasında olduğunu açıkladı.
Arakçi ise İran hükümetinin yayımladığı resmi listede protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının 3 bin 117 olarak yer aldığını belirtti ve verilerin aksini iddia edenlerden kanıt istedi.
“Sıfır zenginleştirme talebi yok”
Arakçi, ABD’nin görüşmelerde uranyum zenginleştirmesinin tamamen durdurulmasını talep etmediğini, İran’ın da zenginleştirmeyi askıya almayı teklif etmediğini söyledi. “Şu an konuştuğumuz konu, İran’ın nükleer programının barışçıl kalmasını nasıl güvence altına alacağımızdır” dedi.
Beyaz Saray ise İran’ın nükleer silaha sahip olamayacağı ve uranyum zenginleştirme kapasitesini sürdüremeyeceği yönündeki tutumun net olduğunu yineledi.
Birleşmiş Milletler Sözcüsü Stephane Dujarric de bölgede yükselen sert söylem ve artan askeri hareketlilikten duyulan kaygıyı dile getirdi.
Tarafların önümüzdeki günlerde diplomatik kanalı açık tutup tutamayacağı, Orta Doğu’da yeni bir askeri gerilimin önüne geçilip geçilemeyeceği açısından belirleyici olacak.
