ABD ile Türkiye arasındaki benzin tüketimi farkı uzun süredir dikkat çekiyor. ABD, kişi başına yıllık 1.541 litre benzin tüketimiyle dünyada ilk sıralarda yer alırken, Türkiye’de bu rakam 60–70 litre seviyelerinde kalıyor. Uzmanlara göre bu uçurumun temel nedeni sadece yakıt fiyatları değil, kullanılan araç ve motor yapısı.
Araç tipi farkı tabloyu değiştiriyor
ABD’de araç parkının büyük bölümünü SUV, pick-up ve yüksek motor hacimli otomobiller oluşturuyor. Ortalama motor hacmi ve ağırlık Türkiye’ye kıyasla oldukça yüksek. Türkiye’de ise B ve C segmenti, 1.0–1.6 litre motorlu, düşük yakıt tüketimli araçlar yaygın olarak kullanılıyor.
Yıllık kilometre farkı belirleyici
ABD’de bir araç yılda ortalama 21–22 bin kilometre yol yapıyor. Türkiye’de bu rakam 12–13 bin kilometre civarında. Daha uzun mesafeler, daha büyük araçlar ve şehirler arası otomobil bağımlılığı, ABD’de tüketimi yukarı çekiyor.
Aynı araçlar kullanılsaydı ne olurdu?
Yapılan senaryo hesaplamalarına göre ABD’de Türkiye’deki araç ve motor yapısı kullanılsaydı, ortalama yakıt tüketimi 100 kilometrede 9–10 litreden yaklaşık 6–6,5 litreye düşebilirdi. Aynı zamanda yıllık kilometre ortalamasının da Türkiye seviyelerine gerilemesi halinde kişi başına benzin tüketimi yaklaşık 650–800 litre aralığında olacaktı.
Bu hesaplamaya göre ABD’nin kişi başına benzin tüketimi 1.541 litreden yaklaşık 700 litreye düşüyor. Bu da yüzde 50’den fazla bir azalmaya işaret ediyor.
Sadece fiyat değil, tercih meselesi
Uzmanlar, Türkiye’deki düşük tüketimin yalnızca yüksek vergi ve fiyatlardan kaynaklanmadığını vurguluyor. Araç tercihi, motor hacmi, şehir içi kullanım ağırlığı ve kısa mesafe sürüş alışkanlıkları da tüketimi ciddi biçimde aşağı çekiyor.
ABD örneği, benzin tüketiminde fiyat kadar araç politikalarının ve ulaşım alışkanlıklarının da belirleyici olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.
