Yiyecek ve içecek sektöründe artan maliyetler, işletmeleri pazarlama giderlerini azaltacak alternatiflere yöneltiyor. Profesyonel yemek fotoğrafçılığına bütçe ayırmak istemeyen restoran ve kafeler, menü ve tanıtım görsellerini üretken yapay zeka araçlarıyla hazırlamaya başladı.
Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Restoran Birliği verilerine göre işletmecilerin yaklaşık yüzde 26’sı özellikle pazarlama çalışmalarında yapay zekadan yararlanıyor. Ancak yapay zeka tarafından oluşturulan yemek görsellerinin yaygınlaşması, tüketiciler açısından beklenmedik bir tepkiye neden oluyor.
Yapay zeka görselleri neden iştah kaçırıyor?
Yapay zeka ile hazırlanan bazı yemek görsellerinde gerçeği yansıtmayan renkler, lastiği andıran dokular ve fiziksel olarak mümkün görünmeyen ayrıntılar dikkat çekiyor. Bu görüntüler, tüketicilerde yemeğin taze olmadığı veya hijyen açısından güven vermediği izlenimi oluşturabiliyor.
Tokyo’da örümcek ağını andıran ekmeklerden Berlin’de plastiğe benzeyen makarnalara kadar sosyal medyada yayılan çeşitli örnekler de bu tepkinin görünür hale gelmesine neden oldu.
Bilim insanları, bu durumun insanlarda gerçeğe çok benzeyen ancak küçük ayrıntılarında yapaylık bulunan nesnelere karşı ortaya çıkan rahatsızlıkla ilişkilendirilebileceğini belirtiyor. “Tekinsiz vadi” olarak bilinen bu kavramın, yapay zeka tarafından oluşturulan yemek görsellerine yönelik olumsuz algıyı açıklamada kullanılabileceği ifade ediliyor.
Beyin yiyecekteki anormalliği tehlike olarak algılıyor
Almanya’daki Duisburg Essen Üniversitesi araştırmacılarına göre insanlarda bozuk veya zararlı yiyeceklerden kaçınmaya yönelik biyolojik bir savunma mekanizması bulunuyor.
Doğal görünen ancak ayrıntılarında belirgin bozukluklar bulunan bir yiyecek görüntüsü, tüketicide bilinç dışı bir güvensizlik oluşturabiliyor. Bu nedenle müşteriler, yapay zeka ürünü görsellerle tanıtılan restoranlara karşı mesafeli davranabiliyor.
Tasarruf amacı müşteri kaybına dönüşebiliyor
İşletmelerin fotoğraf ve tasarım maliyetlerini düşürmek amacıyla kullandığı yapay zeka görselleri, bazı durumlarda ticari açıdan ters etki yaratıyor.
Sosyal medyada gerçek dışı veya komik bulunan menü görsellerinin paylaşılması, restoranların kısa sürede alay konusu olmasına neden olabiliyor. Bazı işletme sahipleri de yapay zeka ile hazırlanan menü panolarının ardından sosyal medya tepkileri ve olumsuz değerlendirmelerle karşılaştıklarını belirtiyor.
Öte yandan menüde gösterilen kusursuz ve abartılı yemeğin müşteriye sunulan tabakta aynı şekilde bulunmaması, tüketicinin yanıltılması ve reklamların gerçeği yansıtması konusundaki tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Uzmanların önerisi: Gerçek olanı gösterin
Sektör temsilcileri, yapay zekanın personel planlaması, vardiya düzenlemeleri ve maliyet hesaplamaları gibi işletmenin arka planındaki süreçlerde önemli kolaylık sağlayabileceğini ancak doğrudan ürünün pazarlanmasında dikkatli kullanılması gerektiğini vurguluyor.
Uluslararası Mutfak Profesyonelleri Derneği yetkilileri de yapay zekanın oluşturduğu gerçeküstü bir yemeğin müşterinin önüne aynı şekilde konulamayacağına dikkat çekiyor.
Uzmanlar, yüksek bütçeli fotoğraf çekimlerine kaynak ayıramayan küçük işletmelerin yapay görseller yerine cep telefonuyla çekilmiş sade yemek fotoğraflarını veya daha samimi tasarımları tercih etmesini öneriyor. Çünkü müşterilerin restoranda görmek istediği şeyin kusursuz bir dijital görüntüden çok gerçek yemek, lezzet ve güven olduğu belirtiliyor.
