Zayıflama ve diyabet tedavisinde kullanılan tirzepatid etken maddeli iğneleri bırakan iki erkek hasta, ağır psikiyatrik belirtiler nedeniyle hastaneye kaldırıldı. Hakemli tıp dergisi The Primary Care Companion for Central Nervous System Disorders'da yayımlanan vaka raporları, GLP-1 grubu ilaçların kesilmesiyle mani ve psikoz belirtileri arasında olası bir bağlantıya dikkat çekti.
Araştırmacılar, iki vakada da ilaç kullanımının bırakılmasının ardından ciddi ruhsal değişimler yaşandığını bildirdi. Ancak bu bulgular, ilaçların kesilmesinin doğrudan psikoz veya maniye neden olduğunu kanıtlamıyor.
İLK HASTADA HALÜSİNASYON VE COTARD SANRISI GÖRÜLDÜ
Vaka raporundaki ilk hasta, Ekim 2025'te giderek artan kafa karışıklığı ve davranış bozuklukları nedeniyle hastaneye başvuran 61 yaşındaki bir erkekti. Hastada depresyon, paranoya ve hem işitsel hem de görsel halüsinasyonlar tespit edildi.
Hastanın ayrıca Cotard sanrısı olarak bilinen, kişinin öldüğüne veya vücudunun bazı bölümlerinin bulunmadığına ya da işlevini yitirdiğine inanmasıyla ortaya çıkan nadir bir belirti gösterdiği aktarıldı. Hastanın aynı yılın ağustos ayında mide bulantısı nedeniyle tirzepatid kullanımını bıraktığı belirtildi.
İKİNCİ HASTADA MANİK ATAK TESPİT EDİLDİ
İkinci vaka, 52 yaşındaki bir erkeğin düzensiz davranışlar ve belirgin ruh hali değişimleri nedeniyle hastaneye kaldırılmasıyla kayıtlara geçti. Doktorlar hastada aşırı ve dağınık konuşma, büyüklük sanrısı, dürtüsellik ve sinirlilik gibi belirtiler gözlemleyerek manik atak teşhisi koydu.
Hasta, altı ayda yaklaşık 45 kilogram verdikten sonra tirzepatid kullanımını bir önceki ay aniden bıraktığını anlattı. Hastanın ayrıca hastaneye başvurmadan önceki haftalarda esrar kullanımını artırdığı ve beslenme yetersizliğine işaret eden düşük B12 vitamini seviyesine sahip olduğu belirlendi. İleri tedavi için psikiyatri kliniğine sevk edildi.
İLAÇLARIN KESİLMESİYLE İLGİLİ BAĞLANTI KESİNLEŞMEDİ
Vaka raporunun yazarları, ilaçların bırakılması ile psikiyatrik belirtilerin ortaya çıkması arasındaki zamanlamanın dikkat çekici olduğunu ancak tek başına neden-sonuç ilişkisi kurmaya yetmediğini vurguladı. Araştırmacılara göre GLP-1 ilaçlarının kesilmesi, özellikle önceden psikiyatrik rahatsızlık öyküsü veya beslenme yetersizliği bulunan bazı kişilerde belirtilere katkıda bulunmuş olabilir.
Her iki hastanın da geçmişte psikiyatrik tanı aldığı belirtildi. İlk hastada depresyon, ikinci hastada ise anksiyete öyküsü bulunması, belirtilerin ortaya çıkmasında başka etkenlerin de rol oynamış olabileceğine işaret ediyor.
GLP-1 İLAÇLARININ BEYİN ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ İNCELENİYOR
GLP-1 reseptörleri yalnızca vücutta değil beyinde de bulunuyor. Bu gruptaki ilaçların kan-beyin bariyerini geçebildiğine ilişkin bulgular olsa da beyin üzerindeki etkileri henüz tam olarak açıklığa kavuşmuş değil.
Önceki yıllarda Avrupa'daki bir ilaç veri tabanında semaglutid, liraglutid ve tirzepatid kullanımıyla ilişkili 481 psikiyatrik vaka bildirimi kaydedildi. Bu bildirimlerin söz konusu ilaçlarla ilgili toplam kayıtların yüzde 1'inden biraz fazlasını oluşturduğu aktarıldı.
Yeni vaka raporlarının yazarları, GLP-1 ilaçlarının nöropsikiyatrik etkileri giderek daha fazla incelense de tedavinin sonlandırılmasının olası psikiyatrik sonuçlarının yeterince tanımlanmadığını belirtti. Araştırmacılar, hekimlerin ilaç kullanımındaki değişikliklerin ardından ortaya çıkabilecek ruhsal belirtileri de dikkate alması gerektiğini vurguladı.



