Küresel arz kırılma noktasında
Enerji analiz şirketi Kpler'in verilerine göre, bölgede yaşanan savaş süresince dünya genelinde toplam 1,15 milyar varillik petrol arzı sekteye uğradı. Bu devasa kayıp, küresel petrol piyasasını kırılma noktasına getirdi. Uluslararası Enerji Ajansı'nın stratejik petrol rezervleri 1990 yılından bu yana en düşük seviyeyi görürken, ABD'nin acil durum rezervleri ise son 43 yılın en dip noktasına ulaştı. Ticari stoklarda yaşanan bu erime, boru hatlarındaki basıncın korunmasını ve petrolün tüketicilere ulaştırılmasını fiziksel olarak zorlaştırıyor.
G7 Zirvesi'nde konuyla ilgili bir açıklama yapan ABD Başkanı Donald Trump, mevcut rezervlerin yaklaşık dört hafta içinde tamamen tükenebileceği uyarısında bulunarak adeta ekonomik bir felaketin eşiğinden dönüldüğünü ifade etti.
Lojistik engeller fiyatları yeniden tetikleyebilir
Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, petrol akışının hemen yarına normale döneceği anlamına gelmiyor. Bölgedeki mayınların temizlenmesi, boş tankerlerin limanlara geri dönmesi ve üretimin yeniden başlatılması aylar sürebilecek karmaşık bir lojistik süreç gerektiriyor. Bu süre zarfında piyasaların mevcut kısıtlı stoklara bağımlı kalmaya devam edecek olması, birçok uzmanı endişelendiriyor.
Uzmanlar, boğazın açılmasıyla oluşan iyimserliğin fiyatları hızla düşürdüğünü ancak piyasanın lojistik riskleri göz ardı ettiğini savunuyor. Petrolün varil fiyatı savaş dönemindeki zirvesi olan 126 dolardan 80 doların altına gerilemiş olsa da, arz açığının tamamen kapatılmasının bir yılı bulabileceği belirtiliyor. Bu durum, özellikle yaz aylarında tüketicilerin yeniden yüksek fiyatlarla karşılaşma ihtimalini artırıyor.
Piyasada iyimserlik ve arz ikilemi
Diğer yandan, bazı piyasa aktörleri krizin büyütülecek kadar derin olmadığı görüşünde. Savaş öncesinde küresel piyasada yaşanan aşırı petrol arzının dünyayı büyük bir şoktan koruduğunu belirten stratejistler, nakit ihtiyacı olan OPEC üyelerinin üretimi hızla artıracağını öngörüyor.
ABD'deki dizel ve benzin stoklarının geçmiş yılların ortalamasına göre dikkat çekici bir düşüş gösterdiği kabul edilse de, boğazın açılmasıyla birlikte önümüzdeki haftalarda arz güvenliğinin yeniden tesis edileceği ve alıcıların petrole ulaşmasının kolaylaşacağı tahmin ediliyor.
