Küresel enerji piyasalarında yaşanan gelişmeler, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkilemeye devam ediyor. Özellikle Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler ve savaş ortamı nedeniyle petrol fiyatlarının yükselmesi, benzin ve motorin fiyatlarında sert artışlara yol açtı. Brent petrolün yeniden yüksek seviyelere çıkması, zamların ana nedeni olarak gösteriliyor.
Zamlar peş peşe geldi
Mart ayı boyunca akaryakıt fiyatlarında sık sık değişiklik yaşandı. Motorin ve benzine farklı tarihlerde yapılan zamlar, kısa sürede ciddi bir fiyat artışı oluşturdu. Özellikle motorine yapılan yüksek oranlı artışlar, fiyat farkının açılmasında belirleyici oldu.
Vergi sistemi etkili oldu
Türkiye’de uygulanan “eşel mobil sistemi” nedeniyle zamların bir kısmı doğrudan pompa fiyatlarına yansıtılmadı. Bu sistemde artışın büyük bölümü ÖTV’den karşılanırken, kalan kısmı tüketiciye yansıyor. Ancak son dönemde art arda gelen zamlar nedeniyle vergi desteğinin etkisi azaldı ve fiyatlar daha doğrudan artmaya başladı.
Motorin neden daha fazla arttı?
Motorinde ÖTV’nin büyük ölçüde sıfırlanmış olması, gelen zamların neredeyse tamamının doğrudan fiyatlara yansımasına neden oldu. Buna karşın benzinde vergi tamponu bir süre daha devrede kaldı. Bu durum iki ürün arasındaki farkın hızla açılmasına yol açtı.
Fiyat farkı rekor seviyede
Son zamlarla birlikte motorin ve benzin arasındaki makas 14 TL’ye çıkarak tarihi zirveye ulaştı. Uzmanlara göre bu farkın temel nedeni, motorin fiyatlarının küresel piyasalardaki dalgalanmalara daha hızlı ve doğrudan tepki vermesi.
İndirim beklentisi de var
Sektör kaynaklarına göre, son zamların ardından kısa vadede sınırlı da olsa indirim ihtimali gündemde. Ancak petrol fiyatlarındaki dalgalanma sürdükçe akaryakıt fiyatlarında oynaklığın devam etmesi bekleniyor.
