Deniz buzu uzun yıllar ortalamasının altında kaldı
Antarktika'da bu yıl deniz buzu 14 Eylül'de 17,59 milyon kilometrekareyle maksimum seviyeye ulaştı. Bu değer, uzun yıllar ortalamasındaki maksimum seviyenin yaklaşık 1 milyon kilometrekare altında kaldı.
Uydular tarafından 1979'dan bu yana takip edilen deniz buzu verilerinde, kayıtlardaki en düşük dört yılın tamamının son dört yıl içinde yaşanması dikkat çekiyor.
Colorado Üniversitesine bağlı Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi'nden Dr. Walt Meier, deniz buzu döngüsündeki doğal değişkenlik nedeniyle maksimum seviyenin kesin olarak açıklanması için beklediklerini belirtti. Meier, 14 Eylül'den bu yana buz miktarının azaldığını ve maksimum seviyeye ulaşılmış olabileceğini söyledi.
Bilim insanları iklim sistemindeki değişime dikkat çekiyor
Antarktika'da deniz buzu yaz aylarında eriyerek şubat döneminde 2 milyon kilometrekarenin altına inerken, kış boyunca yeniden genişliyor ve eylül ayında 17 milyon kilometrekarenin üzerine çıkıyor.
Ancak son yıllarda hem yaz hem de kış dönemlerinde düşük seviyelerin görülmesi, deniz buzu sistemindeki değişimin kalıcı hale gelip gelmediği konusunda bilim insanlarının dikkatini çekiyor.
Monash Üniversitesinden Güney Okyanusu Uzmanı Dr. Ariaan Purich, son dört kışın deniz buzu maksimumu açısından kayıtlardaki en düşük dönemler olduğunu belirterek bunun değişen bir sisteme işaret ettiğini söyledi.
Buz olması gereken yerde açık okyanus oluştu
Antarktika Yarımadası'nda haziran ayında sıcaklıklar normalin yaklaşık 20 derece üzerine çıkarken, bilim insanları buz olması gereken bölgelerde Fransa büyüklüğünde açık okyanus alanları oluştuğuna dikkat çekti.
Ağustos başlarında deniz buzunun istikrarlı şekilde genişlemesi beklenirken, Pasifik'in güneyindeki Amundsen Denizi'nin geniş bölümlerinde buz kaybı yaşandı.
El Nino da etkili oluyor
Uzmanlar, tropikal Pasifik'teki El Nino hava olayının Antarktika çevresindeki koşulları etkileyebileceğini belirtiyor. Dr. Ariaan Purich, rüzgar düzenindeki değişikliklerin Amundsen Denizi çevresindeki deniz buzu kaybında rol oynamış olabileceğini ifade etti.
Avustralya Meteoroloji Bürosundan Dr. Phil Reid ise El Nino'nun fırtına sistemlerinin Antarktika çevresindeki hareketini değiştirebildiğini ve bazı fırtınaların aynı bölgede kalarak deniz buzunu parçalayabildiğini söyledi.
Reid, El Nino'nun etkisi olmasa dahi deniz buzu seviyesinin endişe verici olduğunu belirterek okyanus suyunun daha sıcak olması halinde deniz buzu miktarının da azalacağını vurguladı.
Deniz buzu kaybı ekosistemi tehdit ediyor
Deniz buzunun erimesi, buz doğrudan su üzerinde yüzdüğü için tek başına küresel deniz seviyesini yükseltmiyor. Ancak buz sahanlıklarını okyanus koşullarına karşı daha savunmasız hale getirerek zayıflamalarına yol açabiliyor.
Buz sahanlıkları, kıtadaki buzulların okyanusa doğru ilerlemesini yavaşlatıyor. Antarktika'daki kara buzlarının okyanusa ulaşması ise uzun vadede küresel deniz seviyelerinde metrelerce yükselme potansiyeli taşıyor.
Deniz buzu aynı zamanda algler ve kriller için önemli bir yaşam alanı oluşturuyor. Buzun azalması, üremek ve yavrularını büyütmek için deniz buzuna ihtiyaç duyan imparator penguenleri gibi türler açısından da risk oluşturuyor.
Uzmanlar gelecek yaz için uyarıyor
Tazmanya Üniversitesinden deniz buzu uzmanı Dr. Will Hobbs, Antarktika'daki deniz buzunun ay başındaki maksimum seviyenin ardından normalden daha hızlı azaldığını belirtti.
Hobbs, yeni bir düşük deniz buzu yazının yaşanması halinde buz sahanlıkları üzerindeki baskının daha da artabileceğini söyledi. Bilim insanları, küresel iklim sisteminin deniz buzu kaybına verdiği tepkiyi araştırmayı sürdürürken, Antarktika sisteminin beklenenden daha hızlı değişiyor olabileceğine dikkat çekiyor.
