Bütçe büyüklüğü ve gerçekleşme oranları tartışıldı
Ünalır, ESKİ’nin 2025 gider bütçesinin 3,53 milyar TL’ye çıkarıldığını, gerçekleşme oranının ise %94 seviyesine ulaştığını belirtti. Personel, SGK ve hizmet alım giderleri gibi ana kalemlerde hedeflerin büyük ölçüde gerçekleştiğini ifade eden Ünalır, özellikle mal ve hizmet alımlarında %112’lik gerçekleşme dikkat çekti.
Hizmet alımlarındaki artışın enflasyon ve maliyet baskısıyla açıklanamayacak ölçüde yüksek olduğu savunulurken, bakım-onarım ve kira giderleri gibi kalemlerdeki yükselişin ayrıca değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Yatırımlar ve sermaye giderleri eleştirildi
Sermaye giderleri için ayrılan 865 milyon TL’lik ödeneğin yaklaşık 153 milyon TL’sinin kullanılmadığı, bazı yatırımların ise iptal edildiği ya da ertelendiği iddia edildi. Ünalır, ESKİ’nin yatırım programında yer alan projelerin hangilerinin tamamlandığının netleştirilmesi gerektiğini söyledi.
Ayrıca altyapı yatırımlarının Eskişehir’in kanalizasyon, arıtma ve içme suyu sorunlarına çözüm üretme kapasitesinin sorgulanması gerektiği ifade edildi.
Gelir kalemleri ve alacaklar gündemde
Gelir tarafında ise 2025 tahmini 3,46 milyar TL iken gerçekleşmenin 3,15 milyar TL seviyesinde kaldığı belirtildi. Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, merkezi idare payları ve su hizmet gelirleri detaylı şekilde eleştirildi.
Ünalır, özellikle belediyelerden olan yağmur suyu bertaraf bedeli alacakları ve kurum içi borç-alacak ilişkilerine dikkat çekerek, ESKİ’nin “kimden alacaklı olduğu” sorusunun net olmadığını ifade etti.
Borçlanma ve bütçe açığı tartışması
2025 yılında kısa vadeli borçların artışı ve toplam borç yükünün 1 milyar TL’yi aşması da eleştirilerin merkezinde yer aldı. Bütçe gelir-gider farkının 2025’te yeniden negatife dönmesi, “mali disiplin zayıflıyor mu?” sorusunu gündeme getirdi.
“Enflasyon ve mahsuplaşma etkili”
ESKİ Genel Müdür Vekili Niyazi Solak, hizmet alım giderlerindeki artışın temel nedeninin enflasyon kaynaklı maliyet yükselişi olduğunu belirtti. Ayrıca yağmur suyu hatları ve belediyeler arası mahsuplaşmalardan kaynaklanan alacak-borç süreçlerinin devam ettiğini ifade etti.
Solak, yenilenebilir enerji yatırımlarına da değinerek arıtma tesislerinde güneş enerjisi (GES) ve biyogaz projeleriyle elektrik ihtiyacının önemli bir kısmının karşılandığını, yeni GES projelerinin de planlandığını aktardı.
“Soruşturma süreci başlatıldı”
Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, denetim sürecine ilişkin yapılan incelemeler sonucunda soruşturma başlatıldığını açıkladı. Ünlüce, tarifeler ve gelir kalemleriyle ilgili çelişkilerin araştırıldığını, muhakkik görevlendirildiğini ve raporların tamamlanmasının ardından kamuoyuyla paylaşılacağını söyledi.
Ünlüce ayrıca ESKİ’nin belediye ile entegre çalıştığını, altyapı ve üstyapı hizmetlerinde karşılıklı mahsuplaşma mekanizmalarının kullanıldığını ve Sayıştay denetimlerinin de sürece dahil olduğunu vurguladı.
