Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası Başkanı Murat Arnik, kırmızı et fiyatları ve vatandaşın düşen alım gücüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Arnik, ekonomik şartların hem vatandaşın sofrasını hem de kasap esnafını olumsuz etkilediğini söyledi.
Vatandaşın artık eti kilogramla almak yerine gram hesabı yaptığını ifade eden Arnik, geçmişte çoğunlukla ücretsiz verilen kemiklere yönelik talebin arttığını belirtti. Arnik, “Vatandaşın alım gücünün azalması, sofrasındaki et miktarını her geçen gün düşürürken geçmişte kasaplarda ücretsiz verilen kemiklere yönelik talebi artırdı. Bir zamanlar çoğunlukla sokak hayvanları için alınan veya ücretsiz verilen kemik, bugün vatandaşın tenceresine et tadı verebilmek amacıyla satın aldığı, ekonomik değeri olan bir ürüne dönüştü” dedi.
“800-1.000 TL’ye et alamayan vatandaş, 100 TL’ye kemik alıyor”
Kasap tezgâhlarında alışverişin kilogramdan grama düştüğünü belirten Arnik, bazı vatandaşların bütçesine göre et yerine kemik tercih ettiğini söyledi.
Arnik, “Eskiden müşteriler kasaba gelerek kilogramla kıyma, kuşbaşı ya da biftek alırdı. Alım gücü düşen vatandaş cebindeki parayı göstererek, ‘Bana bu paraya ne kadar gelirse kemik ver’ diyor” ifadelerini kullandı.
Arnik’in verdiği bilgilere göre dana kıymanın kilogramı yaklaşık 1.000 TL, dana kemiğinin kilogramı ise ürünün çeşidine göre yaklaşık 100-120 TL seviyesinde bulunuyor. Tavuk kemiğinin kilogramı yaklaşık 50 TL, kuzu kemiğinin kilogramı ise yaklaşık 100 TL’den satılıyor.
Kemiğe yönelik talebin arttığını belirten Arnik, bazı kasapların müşterilerin talebini karşılamak için dışarıdan kemik satın aldığını da söyledi.
Kasaplarda satışlar yüzde 30-40 düştü
Vatandaşın alım gücündeki gerilemenin kasap esnafının satışlarına da yansıdığını belirten Arnik, oda olarak aldıkları saha geri bildirimlerine göre kilogram bazındaki satışlarda genel olarak yüzde 30-40 arasında daralma yaşandığını söyledi.
Bazı işletmelerde satış kaybının yüzde 50-60 seviyesine ulaştığını belirten Arnik, kasapların satışları düşmesine rağmen elektrik, kira, personel, Bağ-Kur, SGK, vergi ve POS komisyonları gibi giderlerinin devam ettiğine dikkat çekti.
Arnik, “Bir tarafta yemeğine et kokusu vermek için kemik kaynatan vatandaş, diğer tarafta satış yapamadığı için tükenen kasap esnafı var” dedi.
Büyükşehir’e “et destek kartı” çağrısı
Arnik, belediyelerin dar gelirli vatandaşlara yönelik sosyal desteklerine karşı olmadıklarını ancak bu desteklerin mahalle kasaplarını da kapsaması gerektiğini ifade etti.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi’ne çağrıda bulunan Arnik, belediyenin kasap işletmeciliği yapmak yerine dar gelirli vatandaşlara et destek kartı verilmesini ve bu kartın ruhsatlı, kayıtlı mahalle kasaplarında geçerli olmasını önerdi.
Arnik, “Böylece hem vatandaşımızı hem de yerel esnafımızı korumuş oluruz. Esnafımız iş yapar, vatandaşımızın da onuru zedelenmez” diye konuştu.
“Modern mezbaha artık zorunluluk”
Eskişehir’de modern bir mezbaha ihtiyacının da bulunduğunu belirten Arnik, mevcut durum nedeniyle bazı kasapların kesim yaptırmak için çevre illere gitmek zorunda kaldığını söyledi.
Özellikle Afyonkarahisar’a gidiş gelişlerin kesim, nakliye, akaryakıt, personel ve zaman maliyetlerini artırdığını ifade eden Arnik, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi’nin modern mezbaha projesini hızlandırması gerektiğini söyledi.
Arnik, “Eskişehir’in modern mezbahası artık bir tercih değil; üretici, kasap esnafı, tüketici ve halk sağlığı açısından zorunluluktur” ifadelerini kullandı.
Tavuk parçalama yetkisi talebi
Arnik ayrıca Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne çağrıda bulunarak, gerekli teknik ve hijyen şartlarını sağlayan ruhsatlı kasaplara kontrollü şekilde tavuk parçalama yetkisi verilmesini istedi.
Kasap esnafının yaşadığı sorunların çözümü için kurumlar arasında ortak çalışma yapılması gerektiğini belirten Arnik, Valilik koordinasyonunda Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası’nın katılımıyla bir çalışma masası kurulmasını talep etti.
“Vatandaş kemiğe, esnaf kepenk kapatmaya mahkûm edilemez”
Kırmızı et üretimindeki düşüşe de dikkat çeken Arnik, Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre kırmızı et üretiminin 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 10,5 azalarak 1 milyon 885 bin 130 tona gerilediğini, sığır eti üretimindeki düşüşün ise yüzde 11,5 olduğunu belirtti.
İthalatın tek başına kalıcı çözüm olmayacağını savunan Arnik, yerli hayvancılığın güçlendirilmesi, anaç hayvan sayısının artırılması ve üretici maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğini söyledi.
Arnik, açıklamasının sonunda, “Vatandaşın tenceresi boşalırken kasap esnafının tezgâhı kapanmaya terk edilemez. Üreticiyi yaşatan, mahalle kasabını koruyan ve dar gelirli vatandaşın sağlıklı ete ulaşmasını sağlayan acil bir eylem planı hayata geçirilmelidir. Biz susmayacağız. Üreticinin emeğini, kasap esnafının ekmeğini ve vatandaşın sofrasını savunmaya devam edeceğiz” dedi.
