14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında açıklamalarda bulunan ESOGÜ Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Göknur Yorulmaz, diyabetin giderek yaygınlaşan önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu ifade etti. Bu yılın temasının “Diyabette Erken Eylem” olarak belirlendiğini aktaran Yorulmaz, temanın hastalığın erken tanınması ve gelişmeden önce gerekli önlemlerin alınmasına dikkat çektiğini söyledi.
Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun 2025 yılı verilerine göre dünyada yaklaşık 589 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığını belirten Yorulmaz, bu kişilerin yaklaşık 252 milyonunun hastalığından habersiz olduğunu kaydetti. Diyabetli yaklaşık her iki kişiden birinin tanı almadan yaşamını sürdürdüğünü ifade eden Yorulmaz, vakaların yüzde 90'ından fazlasını tip 2 diyabetin oluşturduğunu bildirdi.
Diyabetin belirtilerine dikkat
Fazla kilo, sağlıksız beslenme, hareketsiz yaşam ve genetik yatkınlığın tip 2 diyabetin gelişiminde önemli rol oynadığını belirten Yorulmaz, çocukluk ve gençlik dönemlerinde obezitenin artmasının hastalığın daha erken yaşlarda görülmesine neden olduğunu ifade etti.
Diyabetin belirtilerine ilişkin bilgi veren Yorulmaz, aşırı susama, sık idrara çıkma, açıklanamayan kilo kaybı, sürekli yorgunluk, bulanık görme ve yaraların geç iyileşmesinin hastalığın belirtileri arasında bulunduğunu söyledi. Tip 2 diyabetin uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebileceğine dikkat çeken Yorulmaz, ailesinde diyabet bulunan, fazla kilolu, hareketsiz yaşam süren veya gebelikte kan şekeri yüksekliği yaşayan kişilerin düzenli sağlık kontrollerini yaptırmasının önemini vurguladı.
Haftada en az 150 dakika fiziksel aktivite önerisi
Tip 2 diyabetin gelişmesinin önlenebileceğini veya geciktirilebileceğini belirten Yorulmaz, sağlıklı ve dengeli beslenmenin, şekerli içeceklerden ve aşırı işlenmiş gıdalardan uzak durmanın önemine değindi. Haftada en az 150 dakika fiziksel aktivite yapılmasını, sağlıklı kilonun korunmasını ve sigara kullanılmamasını öneren Yorulmaz, özellikle prediyabet döneminde alınacak önlemlerin diyabet gelişimini önemli ölçüde geciktirebileceğini ifade etti.
Kontrol edilmeyen diyabet ciddi hastalıklara yol açabiliyor
Diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliği olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Yorulmaz, hastalığın kontrol altına alınmadığında kalp-damar hastalıkları, böbrek yetmezliği, görme kaybı, sinir hasarı ve diyabetik ayak gibi ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceğini kaydetti.
Gelişen ilaç tedavileri ve teknolojik olanaklarla diyabet kontrolünde önemli ilerlemeler sağlandığını aktaran Yorulmaz, başarılı tedavinin temelinde erken tanı, düzenli takip, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve hasta-hekim iş birliğinin bulunduğunu belirtti.
Yorulmaz, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla vatandaşlara sağlıkları için erken davranma çağrısında bulunarak diyabet riskinin öğrenilmesi, belirtilerin önemsenmesi ve düzenli kontrollerin ihmal edilmemesi gerektiğini ifade etti.
