Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, FRB 20240304B adı verilen hızlı radyo patlaması, evrenin yaklaşık 3 milyar yaşında olduğu dönemde meydana geldi. Sinyalin Dünya'ya ulaşana kadar evrenin tarihinin yaklaşık yüzde 80'i boyunca yol aldığı hesaplandı.
Bu keşfin, şimdiye kadar kaydedilen en uzak hızlı radyo patlamasına ilişkin mesafe rekorunu yaklaşık iki katına çıkardığı belirtiliyor. Patlama, Güney Afrika'daki MeerKAT radyo teleskobuyla tespit edildi. Ardından NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu kullanılarak sinyalin geldiği galaksi belirlendi.
Araştırmanın başyazarlarından Sydney Üniversitesi'nden Dr. Themiya Nanayakkara, patlama gerçekleştiğinde Dünya'nın ve Güneş'in henüz oluşmadığını vurguladı.
Patlamanın kaynağı genç bir galaksi
James Webb Uzay Teleskobu'nun gözlemleri, sinyalin düşük metal içeriğine sahip, küçük ve yıldızları hızlı biçimde oluşan genç bir galaksiden geldiğine işaret etti.
Hızlı radyo patlamaları (FRB), milisaniyeler içinde yoğun miktarda enerji açığa çıkaran radyo dalgası sinyalleri olarak biliniyor. İlk kez 2007'de keşfedilen bu olayların kaynağı henüz tam olarak açıklanabilmiş değil.
Öne çıkan teorilerden biri, patlamaların son derece güçlü manyetik alanlara sahip nötron yıldızları olan magnetarlardan kaynaklandığı yönünde. Ancak yeni keşfedilen sinyalin oluşum mekanizmasını kesin olarak belirlemek için daha fazla gözleme ihtiyaç duyuluyor.
Nanayakkara, patlamayı meydana getiren mekanizmanın, bu tür sinyallerin metal bakımından fakir genç galaksilerde nasıl oluşabildiğini açıklaması gerektiğini belirtti.
Bugüne kadar 10 binden fazla hızlı radyo patlaması tespit edildi
2007'den bu yana 10 binden fazla hızlı radyo patlaması kaydedildi. Bu sinyallerin bazıları tekrar tekrar ortaya çıkarken bazıları belirli bir süre boyunca yinelendikten sonra kayboluyor. Bazılarıysa yalnızca bir kez gözlemleniyor.
FRB 20240304B'nin tek seferlik bir olay mı olduğu, yoksa ilerleyen dönemde yeniden sinyal gönderip göndermeyeceği henüz bilinmiyor.
Bilim insanları, bu patlamaların kaynağı tam olarak anlaşılmadan da evrenin yapısını araştırmak için kullanılabileceğini belirtiyor. Sinyaller uzayda ilerlerken karşılaştıkları madde ve parçacıklardan etkileniyor. Bu değişimler, doğrudan gözlemlenemeyen madde miktarının ve dağılımının hesaplanmasına yardımcı olabiliyor.
Gizemli sinyaller evrendeki görünmeyen maddeyi ortaya çıkarabilir
Araştırmada yer almayan Swinburne Üniversitesi astrofizikçisi Prof. Dr. Matthew Bailes, keşfin hızlı radyo patlamalarının evreni incelemedeki önemini gösterdiğini ifade etti. Bailes, bu sinyallerin evrendeki atomların miktarını belirlemek için kullanılabilecek araçlar arasında bulunduğuna dikkat çekti.
Aynı üniversiteden astrofizikçi Dr. Sara Webb de hızlı radyo patlamalarının, sinyallerin Dünya'ya ulaşırken içinden geçtiği madde miktarını ölçmek için kullanılabileceğini belirtti.
Yeni keşif, bu tür patlamaların evrenin erken dönemlerinde sanılandan daha yaygın olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Bilim insanları, daha uzak galaksilerden gelecek sinyallerin tespit edilmesiyle evrendeki görünmeyen maddenin dağılımının daha ayrıntılı biçimde haritalanmasını hedefliyor.
