İngiltere’de İşçi Partisi Milletvekili Melanie Ward tarafından gündeme getirilen iddialar, hayır kurumu fonlarının Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimleriyle ilişkili yapılara aktarılması üzerine yoğunlaşıyor. Ward, bu bağışların “hayırseverlik amacıyla bağdaşmadığını” savunarak Yardım Komisyonu’nun (Charity Commission) kapsamlı bir inceleme başlatmasını talep etti.
Ward’un açıklamalarına göre söz konusu 32 hayır kurumu, uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen İsrail yerleşim birimlerine en az 28 milyon sterlinlik destek sağladı. Milletvekili, bu fonların “gift aid” vergi iadesi kapsamında değerlendirilmiş olması halinde İngiliz vergi mükelleflerinin yaklaşık 5,6 milyon sterlinlik dolaylı katkı sağlamış olabileceğini belirtti.
Hükümet inceleme başlattı
Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Yardım Komisyonu’nun söz konusu hayır kurumlarının İsrail yerleşimleriyle olan bağlarını incelemek üzere görevlendirildiğini açıkladı. İncelemenin, hem mali akışları hem de hukuki uygunluğu kapsayacağı bildirildi.
Ward, Yardım Komisyonu’na gönderdiği mektupta bu kurumların faaliyetlerinin detaylı şekilde araştırılmasını ve gerektiğinde hayır kurumu statülerinin gözden geçirilmesini talep etti.
“Aşırılık” tartışması ve hukuki boyut
Milletvekili Ward, Filistin topraklarındaki yerleşimlerin genişlemesini destekleyen her türlü finansal katkının “aşırılık” olarak değerlendirilmesi gerektiğini savundu. Bu tür desteklerin Birleşik Krallık kamu yararıyla bağdaşmadığını ve uluslararası hukukun ihlali riskini taşıdığını ifade etti.
Ayrıca Ward, konunun yalnızca siyasi değil, aynı zamanda Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) düzeyinde savaş suçu iddiaları kapsamında da değerlendirildiğini hatırlattı.
İsimleri geçen kurumlar ve iddialar
Raporda adı geçen kuruluşlar arasında Kasner Hayır Vakfı (KCT) ve UK Toremet de bulunuyor. Daha önce yayımlanan bazı raporlarda, UK Toremet’in aracılık ederek Batı Şeria’daki bazı yerleşimlere ve eğitim kurumlarına milyonlarca sterlin aktardığı öne sürülmüştü.
Ayrıca UK Toremet’in, 2022 yılında Filistinlilerin ev yıkımlarını desteklediği gerekçesiyle Avrupa Birliği yaptırımlarına konu olan Regavim adlı gruba da bağış yaptığı iddia edildi.
Ward’un aktardığı bilgilere göre, bazı bağışlar Batı Şeria’daki yerleşimlerde faaliyet gösteren dini eğitim kurumlarına ve altyapı projelerine yönlendirildi.
Hayır kurumlarından savunma
UK Toremet ve diğer ilgili kuruluşlar ise iddiaları reddederek tüm bağışların yasal çerçevede, denetim mekanizmalarına uygun şekilde yapıldığını savundu. Kurumlar, Yardım Komisyonu tarafından daha önce yapılan denetimlerde hukuka uygunluklarının onaylandığını ve bağışların eğitim ve insani yardım amaçlı olduğunu belirtti.
Kasner Hayır Vakfı da benzer şekilde, faaliyetlerinin Yardım Komisyonu gözetiminde yürütüldüğünü ve bağışların resmi onay süreçlerinden geçtiğini açıkladı.
Yardım Komisyonu: inceleme sürüyor
İngiltere Yardım Komisyonu, gündeme gelen iddiaları “ciddi” olarak değerlendirdiklerini ve kapsamlı bir hukuki inceleme yürütüldüğünü duyurdu. Kurum, sürecin karmaşık olduğunu belirterek tüm finansal ve operasyonel ilişkilerin detaylı şekilde analiz edileceğini ifade etti.
Soruşturmanın sonucunun, İngiltere’de hayır kurumlarının uluslararası siyasi ihtilaf bölgeleriyle ilişkilerine dair daha geniş bir tartışmayı da beraberinde getirmesi bekleniyor.
