Rusya’da mesajlaşma uygulamalarına yönelik kısıtlamalar yeni bir aşamaya giriyor. Yetkililer, güvenlik ve yerel mevzuata uyum gerekçesiyle WhatsApp’a erişimin tamamen engellenmesini gündeme aldı. Devlet ajansları, uygulamanın 2026’ya kadar ülkede devre dışı bırakılmasının beklendiğini aktardı.
Telegram sonrası sıra WhatsApp’ta
Karar, Rus düzenleyicilerin güvenlik eksikliklerini gerekçe göstererek Telegram’a yönelik erişim kısıtlamalarını sıkılaştırmasının ardından geldi. Ülkede Telegram ve WhatsApp’ın yaklaşık benzer büyüklükte kullanıcı tabanına sahip olduğu biliniyor.
Yetkililer, her iki platformun da kullanıcı verilerini Rusya sınırları içinde depolama yükümlülüğüne uymadığını öne sürüyor.
Meta: Güvenli iletişim zayıflayacak
Meta cephesi ise olası yasağın 100 milyondan fazla kullanıcıyı özel ve uçtan uca şifreli iletişimden mahrum bırakacağını belirtiyor. Şirket, bu adımın Rusya’daki dijital güvenliği geriye götüreceğini savunuyor.
Roskomnadzor daha önce WhatsApp’a yerel yasalara uyma çağrısı yapmıştı. Meta’nın 2022’de “aşırılık yanlısı kuruluş” ilan edilmesinin ardından Instagram ve Facebook ülkede engellenmiş, bu platformlara erişim büyük ölçüde VPN üzerinden sağlanmaya başlanmıştı.
Devlet destekli alternatif: Max
Moskova yönetimi, kullanıcıları “Max” adlı yerli platforma yönlendirmek için kapsamlı bir strateji yürütüyor. Çin merkezli WeChat modeline benzetilen uygulama; mesajlaşma, kamu hizmetleri ve çeşitli dijital servisleri tek çatı altında topluyor. Ancak uygulamada uçtan uca şifreleme bulunmuyor.
2025 itibarıyla Rusya’da satılan yeni cihazlarda Max’in ön yüklü olması zorunlu hale getirildi. Kamu çalışanları, öğretmenler ve öğrencilerin de platformu kullanması teşvik ediliyor.
Telegram’ın kurucusu Pavel Durov ise söz konusu adımların siyasi sansür ve gözetim riskini artırdığı görüşünde. Durov, kullanıcıların alternatif bir devlet uygulamasına yönlendirilmesinin dijital özgürlükler açısından kaygı verici olduğunu dile getirdi.
WhatsApp’ın tamamen engellenmesi halinde, Rusya’da dijital iletişim dengelerinin köklü biçimde değişmesi bekleniyor.
