Dopamin tuzağı mahkemelik oldu: Sonsuz kaydırma anksiyete üretiyor
Mahkeme kayıtlarında ismi "R.K.C." olarak gizlenen 15 yaşındaki genç, YouTube’un kullanıcıyı ekrana bağlayan "sonsuz kaydırma" (infinite scroll) ve "otomatik oynatma" (autoplay) gibi yapısal özelliklerini doğrudan hedef aldı. Bu tasarımların genç beyinlerde irade dışı bir tüketim döngüsü başlattığını savunan davacı, platform yüzünden ileri derecede anksiyete, depresyon ve uyku yoksunluğu gibi ağır klinik sorunlar yaşadığını belirtti.
Gencin avukatları John Morgan ve Emily Jeffcott, sosyal medya şirketlerinin çocukları erken yaşta sisteme köle etmek ve ekran sürelerini maksimuma çıkarmak için yıllardır milyar dolarlık psikolojik stratejiler yürüttüğünü vurguladı. Google Sözcüsü José Castañeda ise davanın dostane bir şekilde kapatıldığını savunarak, ebeveyn denetimlerini güçlendirmeye devam edeceklerini iddia etti.
Cezalar havada uçuşunca YouTube jüriden kaçtı
Yargı çevreleri, YouTube’un uzlaşma masasına oturmasını taktiksel bir panik hamlesi olarak yorumluyor. Nitekim yılın başlarında görülen ilk emsal davada jüri, benzer şikayetlerle dava açan 20 yaşındaki bir kadını haklı bularak Meta ve YouTube'u 6 milyon dolar tazminat ödemeye mahkum etmişti. Hemen ardından Yeni Meksika'da görülen bir diğer davada ise jüri, çocuk güvenliğini suistimal ettiği gerekçesiyle Instagram'ın sahibi Meta'ya 375 milyon dolarlık rekor bir ceza kesmişti. Milyon dolarlık bu ceza yağmurunun ardından YouTube'un mahkeme dışı anlaşmayı seçmesi, yeni bir jüri şokundan kaçınma çabası olarak değerlendirildi.
Sırada TikTok ve Instagram var
Los Angeles Üst Mahkemesi bünyesinde bekleyen yaklaşık bin benzer davanın seyri açısından bu uzlaşma tarihi bir kırılma noktası yaratabilir. YouTube bu dosyadan gizli bir bütçeyle sıyrılsa da 15 yaşındaki R.K.C.'nin hukuk mücadelesi bitmedi. Gencin aynı bağımlılık suçlamasıyla Meta (Instagram), TikTok ve Snapchat'e karşı açtığı diğer dev davalar Los Angeles'ta görülmeye devam edecek.
