TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Eskişehir Şube Başkanı Selma Güder, 2026 yılı bütçesinde tarıma ayrılan payın yasal sınırın çok gerisinde kaldığını belirterek, “Tarım Kanunu’nun gereği yerine getirilmeli, tarımsal destekler GSMH’nin en az yüzde 1’i düzeyine çıkarılmalıdır! Tarım, yalnızca ekonomik bir faaliyet değil; gıda güvencesinin, kırsal yaşamın, doğal kaynakların ve ülkemizin geleceğinin temelidir. Ancak tarımsal üretimin devamlılığı için hayati önem taşıyan üretici destekleri, yasal olarak öngörülen düzeyin çok altında kalmaktadır” dedi.
"YASAL ÖLÇÜT 770 MİLYAR TL, AYRILAN ÖDENEK 168 MİLYAR TL"
Bütçedeki kaynak ile kanunun emrettiği oran arasındaki uçuruma dikkat çeken Güder, “2006 yılında yürürlüğe giren 5488 sayılı Tarım Kanunu’nun 21. maddesi, tarımsal desteklemeler için bütçeden ayrılacak kaynağın gayrisafi millî hasılanın yüzde 1’inden az olamayacağını açıkça hükme bağlamaktadır. Buna karşın 2026 yılı bütçesinde tarımsal destekleme programları için yalnızca 168 milyar TL kaynak ayrılmıştır. 2026 yılı için yaklaşık 77 trilyon TL düzeyindeki gayrisafi yurt içi hasıla tahmini üzerinden yapılan karşılaştırmada, yüzde 1’lik ölçüt 770 milyar TL’ye karşılık gelmektedir. Bütçeye ayrılan ödenek, söz konusu tutarın beşte biri gibi bir oranla oldukça gerisinde kalmaktadır” ifadelerini kullandı.
"GENÇ ÇİFTÇİ ORANI YÜZDE 5: TARIMIN GELECEĞİ BİTİYOR"
Maliyet baskısı ve yaşlanan üretici nüfusunun sektörü krize sürüklediğini vurgulayan Güder, “Ülkemizde çiftçilerimizin yaş ortalaması erkeklerde 58, kadınlarda 61. Daha çarpıcı olan ise şu: Üreticilerin yüzde 35’i 50-64 yaş arasında, 18-32 yaş arası genç çiftçi oranı ise sadece yüzde 5. Bu ne demek? Tarımın geleceği bitiyor! Ürününü hangi maliyetle üreteceğini, hasat döneminde hangi fiyattan satacağını öngöremeyen üretici, giderek daha fazla borçlanmakta; bazı üreticiler üretimden çekilme noktasına gelmektedir” şeklinde konuştu.
"DESTEKLER LÜTUF DEĞİL, STRATEJİK BİR ZORUNLULUKTUR"
Tarımsal desteklemelerin gecikmeksizin yasal seviyeye çekilmesi gerektiğini belirten Selma Güder, “Tarımsal destekler bir lütuf değil, üretimin devamlılığı için gerekli bir kamu politikası aracıdır. Doğru tasarlanmış destekler üreticinin gelirini korur, kırsal kalkınmaya katkı sağlar ve ülkenin dışa bağımlılığını azaltır. Yetkilileri, tarımsal destekleri yasal hedefe uygun düzeye çıkaracak somut adımları atmaya, üreticiyi borç ve maliyet baskısı altında yalnız bırakmamaya çağırıyoruz” dedi.
