Saniyede 2 kentilyon işlem: Şenzen'den gelen "LineShine" fırtınası
Şenzen kentindeki Ulusal Süper Bilgisayar Merkezi’nde kurulan ve "LineShine" adı verilen bu devasa sistem, listeye ilk kez giriş yaptığı gibi zirvenin sahibi olan ABD’li "El Capitan"ı ikinciliğe itti. Top500 projesinde görev alan uluslararası bilim insanlarının raporuna göre LineShine, 2,198 eksaflops işlem hızına ulaştı. Bu tarihi matematiksel değer, bilgisayarın saniyede 2 kentilyondan fazla (2 milyar kere milyar) karmaşık hesaplamayı tek bir saniyede tamamlayabildiği anlamına geliyor.
ABD ambargolarına karşı hamle: Ekran kartsız (GPU) gelen zafer
LineShine’ı dünyadaki diğer tüm çağdaşlarından ayıran en çarpıcı özellik ise mimari tasarımı oldu. Yapay zeka ve yüksek performanslı bilgi işlem sektörü günümüzde tamamen Nvidia veya AMD üretimi grafik işlemcilere (GPU) bağımlı hale gelmişken, Çin bu makinede tamamen geleneksel merkezi işlemcilerle (CPU) çalışmayı tercih etti.
Tam 13,7 milyon yerli işlemci çekirdeğini bir araya getiren sistem, ABD’nin gelişmiş yapay zeka çipleri ve GPU'lara yönelik uyguladığı katı ihracat ambargolarını adeta "geleneksel işlemcilerle" aşarak tarihe geçti. Ancak bu devasa CPU gücünü ayakta tutabilmek için ciddi bir enerji faturası gerekiyor; sistemin kesintisiz çalışabilmesi için yaklaşık 42,2 megavat elektrik enerjisi harcanıyor.
Küresel eksaölçek yarışı kızışıyor: ABD hala baskın, Avrupa takipte
Çin zirveyi tek başına göğüslese de Top500 listesinin genel tablosunda ABD'nin ağırlığı devam ediyor. Kaliforniya'daki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı'nda bulunan ve nükleer simülasyonlar için kullanılan eski şampiyon "El Capitan" ikinci sıraya gerilerken, Tennessee ve Illinois'deki diğer iki ABD makinesi 3. ve 4. sırayı kapattı. Almanya’da bulunan "Jupiter" adlı süper bilgisayar ise beşinci sıraya yerleşti. Dünyada kamuoyu tarafından resmi olarak doğrulanmış yegane 5 eksaölçekli bilgisayar bu şekilde sıralandı.
Süper bilgisayarlar; yeni ilaçların keşfi, küresel iklim krizlerinin modellenmesi, sanal silah testleri ve nükleer simülasyonlar gibi ulusal güvenlik unsurlarında kritik roller üstleniyor. Bu stratejik gücü Çin ve ABD’ye kaptırmak istemeyen Avrupa Birliği de geçtiğimiz yıl kendi yapay zeka ve süper bilgisayar tesislerini kurmak amacıyla 20 milyar euro değerinde dev bir bütçe planı açıklamıştı. Ancak çevre örgütleri, küçük bir şehrin enerjisini tüketen bu veri merkezlerinin Avrupa'nın yeşil ve sürdürülebilir iklim hedeflerine darbe vurmasından ciddi endişe duyuyor.
