Norveç'in kuzeyindeki Finnmark bölgesinde, bir koyun otlağında bulunan kaya parçaları bilim dünyası için önemli bir keşfi ortaya çıkardı. Uçurumdan düşerek parçalanan kayalarda, yaklaşık 560 milyon yıl önce yaşamış Charnia adlı canlıya ait fosil bulundu.
Üç boyutlu yapısını büyük ölçüde koruyan fosil, bu türde bilinen en eski örneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Keşif aynı zamanda İskandinavya'da doğrulanan ilk Charnia fosili olma özelliğini taşıyor.
Koyun otlağındaki kayalar tarihi fosili ortaya çıkardı
Bölgede daha önce antik deniz tabanına tutunarak yaşayan organizmaların izlerine rastlanmıştı. Ancak canlıların kendilerine ait fosillerin bulunamaması nedeniyle bölgedeki fosil kaydı sınırlıydı.
Koyun otlağında parçalanan kayalar ise çok daha zengin bir fosil alanının ortaya çıkmasını sağladı. Cambridge Üniversitesi araştırmacılarının da yer aldığı ekip, kaya parçalarında Charnia'ya ait üç boyutlu fosili tespit etti.
560 milyon yıl önce deniz tabanında yaşıyordu
Charnia, Dünya'da karmaşık yaşamın ilk örneklerinin ortaya çıktığı Ediyakaran Dönemi'nde yaşadı. Eğrelti otunu andıran bir şekle sahip olan canlı, günümüzdeki hayvanlardan oldukça farklı bir yapıya sahipti.
Yumuşak gövdeli olan Charnia'nın ağız, belirgin organ veya hareket uzvu bulunmuyordu. Araştırmacılar, canlının deniz tabanında sabit şekilde yaşayan, içi sıvıyla dolu kese benzeri bir yapıya sahip olduğunu belirtiyor.
Bu döneme ait canlıların fosilleşmesi oldukça zor. İskelet ve sert dokuların henüz yaygınlaşmamış olması nedeniyle birçok organizma günümüze yalnızca kaya üzerindeki izleriyle ulaşabildi.
Üç boyutlu fosil önemli ayrıntılar sağladı
Norveç'teki fosili diğer örneklerden ayıran en önemli özelliklerden biri, canlıya ait üç boyutlu yapının korunmuş olması.
Araştırmacılar, fosilin farklı biçimde korunması sayesinde daha önce düzleşmiş örneklerde görülemeyen bazı ayrıntıları inceleme fırsatı buldu. İncelemelerde, canlının dalları boyunca uzanan ve "omurga" olarak adlandırılan ince çıkıntılar tespit edildi.
Deniz altındaki çığ fosili korudu
Bilim insanlarına göre fosilin bu kadar uzun süre korunabilmesinde deniz altında meydana gelen bir çığ etkili oldu. Akıntıya kapılan canlı, hızla deniz tabanındaki tortulların altına gömüldü. Tortuların organizmanın gövdesini doldurması, yumuşak dokuların üç boyutlu biçiminin korunmasını sağladı.
Cambridge Üniversitesinden araştırmacılar, bu tür bir korunmanın 560 milyon yıllık yumuşak gövdeli bir canlı için son derece nadir olduğunu belirtiyor.
Araştırmanın sonuçları Palaeontology dergisinde yayımlandı.
