ABD ordusunun, Başkan Donald Trump’ın onay vermesi halinde İran’ın enerji altyapısını ve nükleer tesislerini “tüm bombaların anası” olarak bilinen MOAB bombasıyla hedef alabilecek saldırı planları hazırladığı öne sürüldü. CNN’e konuşan ve planlara aşina ABD’li yetkililere dayandırılan habere göre, seçenekler arasında İran’ın nükleer tesisleri ile enerji altyapısına yönelik geniş çaplı saldırılar bulunuyor.
MOAB SALDIRI PLANLARINDA GÜNDEMDE
GBU-43/B koduyla bilinen MOAB, ABD cephaneliğindeki en büyük nükleer olmayan bomba olarak tanımlanıyor. Haberde, bu silahın İran’a karşı kullanılması ihtimalinin değerlendirildiği, ancak böyle bir saldırının Washington yönetiminin hedeflerine ulaşmasını sağlayıp sağlayamayacağı konusunda soru işaretleri bulunduğu aktarıldı.
İsmi açıklanmayan kaynaklardan biri, Trump’ın orduya çok sayıda enerji altyapısı unsurunu kapsayan yeni saldırı paketleri hazırlama talimatı verdiğini belirtti. Bir başka kaynak ise planlarda, İran’ın nükleer tesislerinin yanı sıra Trump’ın son haftalarda hedef almakla tehdit ettiği Pickaxe Mountain’ın da bulunduğunu ifade etti.
GEÇEN YILKİ SALDIRILAR NÜKLEER FAALİYETLERİ NE KADAR GERİLETTİ?
ABD, geçen yıl İran’ın Fordo, Natanz ve İsfahan kentlerindeki nükleer tesislere saldırılar düzenlemişti. Operasyonda B-2 bombardıman uçaklarından bırakılan GBU-57 sığınak delici bombalar ile bir ABD denizaltısından ateşlenen Tomahawk füzeleri kullanılmıştı.
Pentagon Şefi Pete Hegseth, operasyonun Trump’ın saldırı emrini vermesinden önce aylar süren hazırlık ve konuşlandırma süreci gerektirdiğini açıklamıştı. Ancak ABD Savunma İstihbarat Ajansının (DIA) saldırıların ardından hazırladığı değerlendirmede, İran’ın nükleer faaliyetlerinin yalnızca birkaç ay gerilemiş olabileceği belirtilmişti.
İRAN’IN URANYUM STOKU TARTIŞMA KONUSU
ABD ve Avrupalı müttefikleri, İran’ın uranyumu yüksek düzeyde zenginleştirmesinin nükleer silah geliştirme riski taşıdığını savunuyor. İran ise uzun süredir nükleer silah üretmeyi amaçlamadığını belirtiyor.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran’da koordineli bir nükleer silah programı yürütüldüğüne ilişkin güvenilir bir bulgu bulunmadığını açıklamıştı. Bununla birlikte İran, uranyumu yüzde 60 saflığa kadar zenginleştirmişti. Bu oran, nükleer silahlarda kullanılan yaklaşık yüzde 90 seviyesinin altında kalıyor.
UAEA’nın tahminine göre, geçen yılki saldırılar sırasında İran’ın yüzde 60 saflıkta zenginleştirilmiş 440,9 kilogram uranyumu bulunuyordu. Ajansın ölçütlerine göre bu miktar, daha yüksek saflık seviyesine çıkarılması halinde 10 nükleer silah üretimine yetecek miktarda bölünebilir madde elde edilmesine imkân verebilir. Bu değerlendirme, söz konusu miktarın doğrudan 10 silah üretildiği anlamına gelmiyor.
İRAN GERİLİMİ VE TRUMP ÜZERİNDEKİ SİYASİ BASKI
CNN’in haberinde, İran’la çatışmanın seyrinin ve ABD’de artan savaş karşıtı hoşnutsuzluğun Washington yönetiminin seçeneklerini yeniden değerlendirmesinde etkili olduğu belirtildi. Trump’ın temel hedefinin İran’ın nükleer silahlara erişimini kalıcı biçimde engellemek olduğu, ancak Tahran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisinin ve ABD iç siyasetindeki gelişmelerin süreci daha karmaşık hale getirdiği aktarıldı.
MOAB’ın kullanılması halinde İran’a yönelik saldırıların daha da tırmanabileceği belirtilirken, planların hayata geçirilip geçirilmeyeceği Trump’ın vereceği karara bağlı.
