SAĞLIK ÇALIŞANLARI ZORLUK ÇEKİYOR
Öncelikle bugün mevcut ücret politikası, sağlık çalışanlarının beklentilerini karşılıyor mu?
Ekonomik anlamda sağlık çalışanları zorluk çekiyorlar. Şimdi malum Türkiye'de ve dünya genelinde küresel krizlerden dolayı zaten ücret politikaları bütün çalışanlar açısından yetersiz. Tabii ki bu sağlık çalışanları için de yetersiz bir ücret politikası. Lakin hani ücretlerin tutarından ziyade bizde ücretlendirme politikası yani bakanlıkların maaş yapma sistemleri hatalı. Neden? Çünkü sağlık çalışanları bugün ortalama beş kalemde maaşlarını alıyorlar. İşte temel maaş kısmı var, ek ödemesi var, teşvik var, performans var. Örneğin, bugün 80 bin lira alan bir hemşirenin emekliliğe esas primi 26 bin lira, 29 bin lira civarında. Bugün emekli olan kişilerin emekli aylıkları o yüzden çok çok düşük kalmakta. Özellikle 5510 dediğimiz bir yasa var. 2008'den sonra işe başlayan ya da 2008'den sonra kadro alan yani kişi 2005, 2006'da işe başlamış olsa bile kadroyu 2011'de aldıysa 5510'a tabi. Bu kişilerin aylık bağlanma oranları bir önceki yasaya göre, 5434'e göre çok çok düşük kalıyor. Bugün en düşük emekli aylığının dahi altında kalan bir emekli maaşı alıyorlar. Bu tarz maaş ücretlendirme politikasını biz eleştiriyoruz, burası yanlış. Biz tek kalemde maaş istiyoruz. Yani bir kişiye ay bazında 80 bin lira ödeme yaptıysanız bunu dört daireye ödeyip de içinden 30 bin lirasını prime esas kazanca dahil etmektense 80 bin lira üzerinden prim ödenmesini istiyoruz ki emekliliğimiz ona göre güvence altına alsın. Mevcut ücretlendirmeler tabii ki baştan sona da yetersiz. Aile hekimliklerine de örnek verelim. Bir yıl içerisinde aile hekimliğine, yani eski ismiyle sağlık ocaklarına gelmeyen vatandaşlardan dolayı aile sağlığı merkezinden çalışan hekimden, hemşireden, ebeden ücret kesintisi oluyor. Bu da ne oluyor? Siz yıl bazında mesela uzun vadede araç kredisine giremezsiniz, ev kredisine giremezsiniz. Bu ay maaşınız 80 yatar ama önümüzdeki ay iki kişi çocuğunu aşıya getirmez, maaşınız 60 bin liraya düşer. Sosyal ve aile hayatınızı planlamanız biraz zorluk oluşturuyor.
İDARECİLERİMİZ SİYASİ KARARLAR VERMEKTE
Sağlık çalışanlarının çalışma koşullarını nasıl değerlendiriyorsunuz? Sağlık hizmetlerinin niteliğini arttırmak için neler yapılabiliyor?
Şimdi Eskişehir'de şöyle bir şey var. Hani genel mevzuatsal ya da yönetmeliklerden kaynaklı sıkıntıların yanında bürokratik olarak, siyasi olarak sağlık çalışanları da var. Maalesef bazı idarecilerimiz siyasi ya da sendikal kararlar vermekte. Daha sonra planlamaları, yer değişiklikleri, kişilerin mağduriyet olduğundan mazerete verilen cevapla kişilerin aidiyetine göre, görüşlerine göre belirlendiği için genel olarak zaten işi kimi sarar? 24 saat esaslı çalışan bir sistemdesiniz. Üstüne de bu tarz baskılar geldiği zaman burada çalışanlarda bir mutsuzluk, bir huzursuzluk ve tükenmişlik yaratıyor. Zaten Avrupa ortalamasına baktığımız zaman bugün hekim, hemşire ve diğer sağlık çalışanları arkadaşlarımızın sayısı Avrupa ortalamasının çok çok altında. Bir de bizler bu tarz ayrımlar, hani aidiyetli devleti değil de başka yere olan idareciler olduğu zaman daha da mutsuzluk yaratıyor.
Önce mesleklerin tanımlarının tekrar yapılması lazım. Özellikle hemşire ve ebe arkadaşlarımızın meslek kanunları yetersiz. Ebelerin meslek kanunu yok. Hemşirelerle ilgili de 1954'te yapılmış ve günümüz şartlarını karşılamayan bir kanun var. Bugün fakültelerini bitirip yüksek lisans yapan, doktora yapan ebe ve hemşirenin hastanelerde eski kanuna göre çalıştırılması angaryaya sebep oluyor. Bu da nasıl bir durum? Birçok yaptığınız işlemin yasal olarak yetkisi sizde değil. Bu yetki sizde olmadığı için mesleki saygınlığını alamıyorsunuz. İkincisi de ücret olarak karşılığını alamıyorsunuz. Bu performansı kendi adınıza yazdıramıyorsunuz. Çünkü işlemler sizin adınıza yapılmıyor, yapan sizsiniz. Ya bu ehliyet kursuna gidip bütün sınavlardan geçip ehliyeti alamama gibi bir şey. İlk önce bu tarz meslek tanımlarının yeniden yapılması lazım. Sözleşmeli idareciliğin kaldırılarak daha böyle adil, günün şartlarını karşılayacak bir şekilde idarecilik modelinin gelmesi lazım ki mevcuttaki idari kadrolar belli yapılara hizmet etmesinler, sadece bürokratlık yapsınlar.
SOSYAL SENDİKACILIK YAPIYORUZ
Sendika olarak nasıl bir çalışma yapıyorsunuz?
Eskişehir'de ikili görüşmelerden ziyade örnek verdiğimiz bu mevzuatlarla alakalı, yönetmeliklerle alakalı bir hak kaybı olursa bunun zaten yasal olarak gerekli itiraz yolları var. Ayrıca bu bahsettiğimiz meslek alanlarının çıkması için gerekli taslakları hazırlayarak ilgili yerlere ulaştırıp bunun yasal hale gelmesi için çalışmalar yürütüyoruz. Onun haricinde tabii sendika tamamıyla yönetmelik ve mevzuattan ibaret bir yer değil, sosyal sendikacılığımız var. Sosyal sendikacılıkta da mesela sağlık çalışanlarına ait çoğu yerde kreş yok. Biz ne yapıyoruz? Dışarıdaki özel kreşlerden arkadaşların yararlanması için aracılık etmeye çalışıyoruz. Ya da daha farklı etkinlikler, sosyal etkinlikler düzenleyerek sağlık çalışanlarının nefes almasını sağlıyoruz. 2026'da farklı gezilerimiz var, yurt içinde, yurt dışında. Bunlar oldu, kamplar oldu, sosyal tesislere gidildi. Bu tarz aktiviteler yapıldı. 2027'de de yine benzer organizasyonlar olur. Ama bizim 2027'deki önceliğimiz bu 5510'la alakalı garabetin ortadan kalkması. Bununla ilgili daha çok sendika ve siyasi çalışmalar olacak. Siyasilerle bu yönde telkinlerimiz, taleplerimiz olacak. Maaşların günümüz şartlarını karşılayacak şekilde arttırılması için çalışmalar olacak. Sözleşmeli idarecilerin bir şekilde dizayn edilmesi, daha adil bir sistemin gelmesi için bu çalışmalar yine devam edecek. Bizim saha gezilerimiz var. Bazı zamanlarda işte sahadaki temsilcilerimizle, yönetici arkadaşlarımızla beraber kurumları gezeriz. Bizim yapımızda sadece Sağlık Bakanlığı yok, Adli Tıp'taki, Aile ve Sosyal Hizmetler'deki ve Tıp Fakültesi'ndeki çalışan arkadaşlar da var. Kurum ziyaretleri yaparak burada farklı meslek gruplarına ait olan arkadaşlarının önerilerini alıyoruz. Ayrıca iş yeri temsilcileri üzerinden de bizimle iletişim sağlayıp talepleri ya da önerileri bu şekilde iletebiliyorlar bize. Sorunların çoğunluğu çözülüyor. Eğer mevzuata ya da mevcut yasalara takılan bir şey değilse talepler ikili görüşmelerde hemen hemen çoğu çözülüyor. Bazıları mesela Türkiye'ye emsal olacak şekilde açtığımız ve kazandığımız davalar var. Mesela Aile ve Sosyal Hizmetler'de koruma bakım birimi var. Koruma bakım merkezinde çalışan bazı arkadaşlarımız yüzde 20 artırımdan faydalanamıyorlardı. Bununla ilgili davayı açtığımızda bu Türkiye genelinde bir emsal oldu ve şu anda tüm Türkiye'de bu birimlerde çalışan arkadaşlar bu haktan yararlanabiliyorlar, yüzde 20 artırımlı alıyorlar. Yine acil servislerde, ameliyathanelerde ya da yoğun bakımlarda çalışan tıbbi sekreter arkadaşlarımız vardiyalı tedavi ekibinden olmadıkları için hastanede teşvik performans dediğimiz bir sistem var, o basamak farkını alamıyorlardı riskli birim farkını. Bunlarla ilgili açtığımız davaları da kazandık. Bunlar da Türkiye'ye emsal olan davalardır. Sendikamızın Kamu-Sen adına hizmet veren bir avukatı var, bölge avukatı olarak. İdare olarak yaşadıkları bütün problemlerden ücretsiz olarak avukatlık hizmeti sunuyoruz. Onlarla davayı açma, takip etme, sonuçlandırma geçen bütün süreci biz kendimiz yürütüyoruz.
GÜVENCEMİZ DEVLETTİR
Son olarak ben şunu söylemek isterim. Öncelikle tüm memur arkadaşlara buradan sizin vasıtanızla şunu söylüyorum; biz devlet memuruyuz ve biz devlet adına vatandaşa bir hizmetçilik değil, hizmet götürüyoruz. Bu hizmeti götürürken de hiçbir gruba, siyasete, sendikaya ya da farklı vakıflara, cemaatlere bir aidiyetimiz, bir bağlılığımız, bir mecburiyetimiz yok. Bizim güvencemiz devlettir ve Türk devletinin duruşuna, tarihine, geçmişine yakışır bir şekilde çalışmamız gerekiyor. O yüzden doğru olan neyse onu yapalım. Hangi sendikada olduğumuzun da çok bir önemi yok. Tabii ki bütün sendikaların kendince doğru talepleri olabilir. Ama günümüzde memurun talepleri ya da yaşanan sorunlar belli. Diğer sendikalarda olan arkadaşlar da özellikle 5510 ya da meslek kanunları yönünde buradaki eksiklikler yönünde kendi sendikalarına çalışma yönünde telkinde bulunurlar, öneride bulunurlarsa hep beraber kazanmış olacağız.
