Kutoğlu, yaklaşık 250 kilometre uzunluğundaki fay sisteminin homojen bir gerilim taşıdığını belirterek, bu hattın 6 Şubat 2023’te Hatay merkezli depremlere benzer yıkıcı bir sarsıntı üretme potansiyeline sahip olabileceğini söyledi.
Uydu radar tekniğiyle gerginlik haritaları çıkarılıyor
Türkiye’nin aktif bir deprem ülkesi olduğunu hatırlatan Kutoğlu, bilinen 500’den fazla fay hattının yanı sıra henüz keşfedilmemiş kırıkların da bulunduğunu ifade etti.
Leeds Üniversitesi ile ortak yürütülen projede radar interferometri yöntemi kullanılarak Türkiye genelindeki yer kabuğu hareketlerinin anlık olarak izlendiğini aktaran Kutoğlu, bu verilerle sismik gerilim haritaları oluşturduklarını kaydetti.
Çalışmalar sonucunda Türkiye sınırları içerisinde yıllık bazda en yüksek stres birikiminin Van’ın hemen doğusunda kalan hatta gözlendiğini vurguladı.
“250 kilometrelik alanda büyük bir deprem kaydı yok”
İnceleme yapılan bölgede daha önce tespit edilmiş çok sayıda fay hattı bulunduğunu belirten Kutoğlu, bunlardan birinin Çaldıran Fayı olduğunu söyledi. Çaldıran Fayı’nın 1647 ve 1976 yıllarında kırıldığını ve geçmişte 7.3 büyüklüğünde depremler ürettiğini hatırlattı.
Hattın güneyinde kalan Van bölgesinde ise 1881 ve 2011 yıllarında yıkıcı depremler meydana geldiğini belirten Kutoğlu, haritalarda kırmızı renkle gösterilen alanların homojen yüksek gerilime işaret ettiğini ifade etti.
Çaldıran Fayı’nın kırılmış olmasına rağmen, bölgede büyük bir deprem kaydı bulunmayan yaklaşık 250 kilometre uzunluğunda geniş bir alanın varlığına dikkat çekti.
“6 Şubat’ta olduğu gibi aynı anda çalışabilir”
Haritadaki 250 kilometrelik alanın baştan sona homojen kırmızı renkte görünmesinin, fay sisteminin birlikte çalıştığını gösterdiğini belirten Kutoğlu, şu uyarılarda bulundu: “Burada baktığımız zaman şu kırmızı bölge homojen bir şekilde yüksek gerilim bölgesini elde ediyor, gerginlik bölgesini. Her yıl bu gerginlik üst üste koyuluyor ve devam ediyor. Çaldıran fayı burada kırılmış ama burada hiçbir büyük deprem kaydı olmayan kocaman bir alan söz konusu. Bu alanın uzunluğu yukarıdan aşağıya kadar 250 km ve bunların homojen bir şekilde kırmızı renkte görünmesi bu sistemin birlikte çalıştığını gösteriyor. Birlikte çalışması da şu anlama geliyor. Biraz korkutucu olacak ama bu 6 Şubat 2023'te Hatay'da görmüş olduğumuz gibi 250 kilometrenin aynı anda çalışması da ihtimal dahilinde bir durum.”
Türkiye genelinde yürüttükleri çalışmaların, söz konusu bölgenin en fazla gerilim biriken alanlardan biri olduğunu ortaya koyduğunu belirten Kutoğlu, yalnızca batı illerine odaklanılmaması gerektiğini vurgulayarak, bölge için gerekli tedbirlerin alınması çağrısında bulundu.
“2011 depremi her şeyin bittiği anlamına gelmiyor”
2011 yılında Van’da yaşanan depremin sürecin sona erdiği anlamına gelmediğini de dile getiren Kutoğlu, o sarsıntının yalnızca sınırlı bir alanı kapsadığını, arka planda çok daha büyük bir sistemin enerji biriktirmeye devam ettiğini söyledi. “2011'de burada bir deprem oldu. Her şey bittiği anlamına gelmiyor. 2011'de deprem olan yer sadece bu küçük bölgeydi. Ama gördüğünüz gibi burada çok daha büyük bir sistem çalışmaya devam ediyor.”
