Dünya genelinde her yıl 10 milyon insanı etkisi altına alan demans (bunama) hastalığına karşı korunmada yaşam tarzı faktörleri bir kez daha öne çıktı. Neurology Open Access gazetesinde yayımlanan ve 12 bin 409 katılımcının 26 yıllık sağlık verilerini kapsayan geniş çaplı araştırma, orta yaş dönemindeki damar sağlığının beyin fonksiyonları üzerindeki doğrudan etkisini kanıtladı.
Orta yaşta 3 kritik faktör: Tansiyon, diyabet ve sigara
Araştırma ekibi, 45 ila 65 yaşları arasındaki kritik dönemde üç temel sağlık kriterine dikkat çekti. Çalışmaya göre; normal kan basıncına (tansiyon) sahip olmak, diyabet hastası olmamak ve sigara kullanmamak, bireylere zihinsel olarak sağlıklı fazladan 13 yıla kadar (ortalama 12,6 yıl) uzanan bir yaşam süresi kazandırıyor.
Cinsiyet, ırk, fiziksel aktivite seviyesi ve Alzheimer riskini artıran APOE4 geninin varlığı gibi değişkenlerin kontrol edildiği analizlerde, bu üç risk faktörünün tamamını taşıyan bireylerin hem çok daha erken yaşta demanstan etkilendiği hem de yaşam sürelerinin kısaldığı tespit edildi.
Eşitsizlikler ve demanssız yaşam süreleri
Epidemiyolog Josef Coresh, ABD'de 55 yaş üzerindeki bireylerin %42'sinin demans riski taşıdığına dikkat çekerek orta yaş dönemindeki koruyucu adımların hayati önemde olduğunu vurguladı.
Araştırmada öne çıkan diğer süre dağılımları ise şöyle sıralandı:
-
Risk faktörlerinin tamamını taşıyan kadınlar: Ortalama 18,1 yıl demanstan uzak yaşadı.
-
Risk faktörlerinin tamamını taşıyan erkekler: Ortalama 16,6 yıl demanstan uzak yaşadı.
-
Etnik köken farkı: Beyaz katılımcılarda demanstan uzak kalma süresi ortalama 19,6 yıl iken, Siyah katılımcılarda bu süre 16 yıl olarak kaydedildi ve sağlık hizmetlerindeki erişim eşitsizliklerine işaret edildi.
