ABD Başkanı Donald Trump, Çin ziyareti öncesinde yaptığı açıklamalarda İran’a yönelik baskının geri çekilmeyeceğini net sözlerle ortaya koydu. Trump, ekonomik maliyetlerin ikinci planda olduğunu belirterek, “Önceliğimiz İran’ın nükleer kapasitesini durdurmak” mesajı verdi.
Trump’ın açıklamaları, Washington yönetiminin müzakere masasını tamamen terk etmese de baskı politikasını sertleştirmeye hazırlandığı şeklinde yorumlandı.
Hürmüz mesajı dikkat çekti
ABD Başkanı’nın özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden yaptığı değerlendirmeler dikkat çekti. Bölgedeki enerji geçişine vurgu yapan Trump, petrol akışının ABD kontrolünde güvence altına alınacağını savundu. Bu çıkış, İran’ın son dönemde boğaz üzerindeki etkisini artırmaya yönelik hamlelerine karşı dolaylı bir uyarı olarak değerlendirildi.
İran cephesi ise Washington’un taleplerini “tek taraflı dayatma” olarak nitelendiriyor. Tahran yönetimi, yaptırımların kaldırılması ve deniz ablukasının sona erdirilmesi olmadan geri adım atmayacağı mesajını veriyor.
Pentagon iddiası gerilimi büyüttü
Amerikan medyasına yansıyan bir başka iddia ise diplomatik sürecin gölgesine askeri senaryoların da girdiğini ortaya koydu. NBC’de yer alan habere göre Pentagon bünyesinde İran’a yönelik yeni bir operasyon planı üzerinde çalışılıyor.
“Balyoz” adıyla gündeme gelen planın, olası bir ateşkes ihlali veya yeni kriz durumunda devreye alınabileceği öne sürüldü. ABD’li hukuk çevreleri ise operasyonun farklı isimle yeniden başlatılmasının yasal tartışmaları beraberinde getireceğini belirtiyor.
İsrail faktörü masada
Süreçte Benjamin Netanyahu hükümetinin tutumu da belirleyici unsurlardan biri olarak görülüyor. İsrail yönetiminin, İran’ın nükleer programını tamamen durdurmayan hiçbir anlaşmaya destek vermeyeceği konuşuluyor.
Uzmanlara göre karşılıklı restleşmelerin artması, diplomasi kanallarını tamamen kapatmasa da tarafların uzlaşma ihtimalini her geçen gün daha kırılgan hale getiriyor. Orta Doğu’da enerji güvenliği, deniz ticareti ve askeri dengeler açısından kritik bir döneme girildiği değerlendiriliyor.
