Küresel gelişmelerin etkisiyle yükselen petrol fiyatları, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin aksaması nedeniyle artış gösterdi. Bu durum, akaryakıt fiyatlarına zam beklentisini artırırken, Eşel Mobil sistemi devreye alınarak fiyat artışlarının önü kesilmiş olacak.
Sisteme göre, benzinde ÖTV tavanı 14,8277 lira, motorinde 13,9006 lira ve LPG (Propan) için 11,3830 lira olarak belirlendi. Bu tutarlar kadar akaryakıt zammı devlet tarafından karşılanacak; Özel Tüketim Vergisi ve Katma Değer Vergisi’nden vazgeçilerek pompa fiyatlarının sabit kalması sağlanacak. ÖTV tavanına ulaşıldığında ise zamlar doğrudan akaryakıt fiyatlarına yansıyacak.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR VE NASIL ÇALIŞIR?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarında uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuruna bağlı olarak meydana gelen dönemsel artışların, Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanarak pompa satış fiyatlarına doğrudan yansımasını engellemeyi hedefleyen bir mekanizmadır. Bu sistemin temel amacı, akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaların enflasyonist etkilerini minimize etmek ve tüketicinin alım gücünü korumaktır.
Akaryakıt fiyatlarında (vergiler hariç) bir artış öngörüldüğünde, örneğin 20 kuruşluk bir zam ihtiyacı doğduğunda, devlet bu miktarı ÖTV'den düşer. Böylece, akaryakıtın pompa fiyatı sabit kalır veya artış daha sınırlı olur. Tersine, uluslararası petrol fiyatlarında bir düşüş yaşandığında, bu düşüş doğrudan pompa fiyatlarına indirim olarak yansıtılmaz; bunun yerine, daha önce feragat edilen ÖTV miktarı eski seviyesine gelene kadar vergi artırılır. Bu sayede devlet, bütçe üzerindeki yükü dengelemeye çalışır.
