Anadolu Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen “Yeniden Bağımsızlığının 35. Yılında Uluslararası Azerbaycan Kongresi”, Sinema Anadolu’da düzenlenen açılış programıyla başladı. Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölüm Başkanı ve Haydar Aliyev Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Burhan Sayılır’ın koordinatörlüğünde düzenlenen kongrede, Azerbaycan’ın yeniden bağımsızlığını kazanma süreci, jeopolitik konumu ve Türkiye ile ilişkileri değerlendirildi.
Azerbaycan Cumhuriyeti Ankara Büyükelçiliği, Azerbaycan Diaspora ile Çalışma Devlet Komitesi, Anadolu Üniversitesi, Karabağ Üniversitesi ve İbn Haldun Üniversitesi KUT Uluslararası İlişkiler, Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Merkezi iş birliğiyle düzenlenen kongrenin açılışına Samsun Milletvekili Prof. Dr. İlyas Topsakal, Azerbaycan Cumhuriyeti Büyükelçiliği Müsteşarı Dr. Fuzuli Majidli, Azerbaycan Devlet Diaspora Komitesi Başkan Yardımcısı Valeh Hacıyev, Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel ile Karabağ Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Şahin Bayramov ve İbn Haldun Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Atilla Arkan katıldı. Programda akademisyenler, düzenleme kurulu üyeleri ve öğrenciler de yer aldı.
“Aynı milletin evlatlarıyız”
Açılışta konuşan Samsun Milletvekili Prof. Dr. İlyas Topsakal, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik bağlarının ortak tarih ve kültür temelinde şekillendiğini belirtti. Azerbaycan’ın Türk dünyası açısından stratejik önemine dikkat çeken Topsakal, iki ülke arasındaki ilişkilerin siyasi sınırların ötesinde bir anlam taşıdığını ifade etti. Topsakal, “Azerbaycan olmadan Türk Devletleri Teşkilatından veya Türk dünyasının bütünlüğünden bahsetmek kesinlikle imkânsızdır. Bizim aramızdaki bağ, Batı’nın faydacı ‘kazan-kazan’ teorisiyle değil, kardeşin kardeşe duyduğu sarsılmaz rızalık hukukuyla şekillenir. Sınırlarımız, kurallarımız farklı olsa da bizler aynı milletin evlatlarıyız” dedi.
Azerbaycan Cumhuriyeti Büyükelçiliği Müsteşarı Dr. Fuzuli Majidli ise Azerbaycan’ın bağımsızlığını yeniden kazanmasının ardından Türkiye ile ilişkilerinin stratejik ortaklık ve müttefiklik seviyesine ulaştığını söyledi. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve TANAP gibi projeler ile Şuşa Beyannamesi’nin iki ülke arasındaki iş birliğini güçlendirdiğini belirten Majidli, “Bir millet, iki devlet” anlayışının ilişkilerin temelini oluşturduğunu ifade etti. Majidli, iki halk arasındaki sevgi ve güvenin ilişkilerin en büyük güvencesi olduğunu dile getirdi.
Azerbaycan Diasporası İşleri Komitesi Başkan Yardımcısı Valeh Hacıyev de kongrenin iki ülke arasındaki kardeşlik bağlarının güçlenmesine katkı sağlayacağını belirtti. Karabağ Zaferi ve Şuşa Beyannamesi’nin önemine değinen Hacıyev, “Türkiye’nin gücü Azerbaycan’ın, Azerbaycan’ın gücü Türkiye’nin gücüdür” ifadelerini kullandı. Genç kuşakların ortak değerleri ve tarihsel mirası geleceğe taşıması gerektiğini vurguladı.
“Türkiye ile Azerbaycan etle tırnak gibidir”
Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, kongrenin Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesine katkı sağlayacağını belirtti. İki ülkenin ortak tarih ve kültür etrafında birleştiğini ifade eden Adıgüzel, son dönemde halklar arasındaki birlikteliği zayıflatmaya yönelik yorumlara da değindi. Adıgüzel, “Türkiye ile Azerbaycan halkları et tırnak gibidir. Başkalarının dışarıdan müdahalesiyle iki halkı, iki devleti birbirine düşman etmek mümkün değildir” dedi.
Kongrenin koordinatörü Prof. Dr. Burhan Sayılır ise Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin jeopolitik, ekonomik, askerî ve kültürel açıdan önem taşıdığını belirtti. Azerbaycan’ın Türkiye üzerinden Batı’ya, Türkiye’nin ise Azerbaycan üzerinden Kafkasya ve Türkistan’a uzanan stratejik bağlantılarına dikkat çeken Sayılır, iki ülke arasındaki doğal müttefikliğin Şuşa Beyannamesi ile resmiyet kazandığını ifade etti.
Karabağ Zaferi ve diaspora çalışmaları ele alındı
Açılış konuşmalarının ardından kongre, Azerbaycan’ın bağımsızlık süreci, Karabağ Zaferi ve diaspora faaliyetlerinin ele alındığı oturumla devam etti. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gökhan Güneysu’nun moderatörlüğündeki oturumda, Azerbaycan’ın bağımsızlık mücadelesi ve Türk dünyasının geleceği değerlendirildi.
Emekli Tuğgeneral ve Türkiye’nin Bakü eski askerî ataşesi Yücel Karauz, Karabağ Zaferi’nin tarihsel önemine ve Azerbaycan ordusunun gelişimine dikkat çekti. Ordunun modernizasyonu ve yapay zekâ destekli otonom sistemlerin askerî alandaki rolü hakkında değerlendirmelerde bulunan Karauz, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin önemini vurguladı.
Valeh Hacıyev ise İkinci Karabağ Savaşı sırasında Azerbaycan diasporasının Türk diasporasıyla birlikte hareket ettiğini belirtti. Hacıyev, Azerbaycan’ın millî değerlerini korumak ve tanıtmak amacıyla 21 ülkede 33 Azerbaycan Evi kurulduğunu aktardı.
Kongre 17 Ekim’e kadar sürecek
Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesinde 17 Ekim Cumartesi gününe kadar devam edecek kongrede, paralel oturumlar düzenlenecek. Oturumlarda Azerbaycan’ın bağımsızlık süreci, jeopolitiği, uluslararası ilişkileri, Türkiye-Azerbaycan ilişkileri, bağımsızlık sonrası uluslararası konumu ile kültürel ve iktisadi hayatı ele alınacak. Akademisyen ve araştırmacıların katılımıyla gerçekleştirilecek kongrede, Azerbaycan’ın tarihsel, siyasal, kültürel ve ekonomik gelişiminin farklı boyutları değerlendirilecek.
