Ağız ve diş sağlığı kontrolleri, sadece dişlerin durumunu değil, tüm metabolik sistemin genel haritasını gözler önüne seriyor. Portekiz'deki Egas Moniz Sağlık ve Bilim Okulu'ndan periodontolog João Botelho liderliğindeki uluslararası araştırmacı grubu, 16 ülkede yürütülen 28 farklı uzun süreli çalışmayı mercek altına aldı.
Periodontit ve Diyabet Arasında Çift Yönlü Tehlike
Yaklaşık 29 bin katılımcının 5 ila 20 yıl boyunca takip edildiği verileri analiz eden bilim insanları, ağız sağlığı ile kan şekeri dengesi arasında çift yönlü ve güçlü bir bağ tespit etti:
-
Diş Eti Hastalığı Olanlar: Başlangıçta periodontit rahatsızlığı bulunan kişilerin ilerleyen yıllarda tip 2 diyabete yakalanma oranının, sağlıklı bireylere kıyasla %18 ila %25 daha yüksek olduğu saptandı.
-
Diş Kaybı Yaşayanlar: Tüm dişlerini kaybetmiş bireylerde yeni tip 2 diyabet teşhisi alma riskinin %30 oranında arttığı görüldü.
-
Diyabet Hastaları: Diyabet hastası olarak araştırmaya dahil edilen kişilerin ilerleyen dönemde şiddetli diş eti hastalığı geliştirme ve diş kaybı yaşama olasılığının çok daha yüksek olduğu kaydedildi.
Sistemik İltihaplanma İnsülin Direncini Tetikliyor
Uzmanlar bu tehlikeli ilişkinin temel nedenini ağızda oluşan kronik iltihaplanmaya bağlıyor. Hasarlı ve kanayan diş eti dokusundan kana karışan bakteriler ile iltihaplı moleküller, tüm vücutta sistemik bir iltihaplanma reaksiyonu başlatıyor. Bu durum, hücrelerin insülin hormonuna tepkisini bozarak tip 2 diyabetin ana sebebi olan insülin direncine zemin hazırlıyor.
Tersine, kandaki yüksek şeker seviyesi de doku iyileşmesini yavaşlatıp vücudun enfeksiyonlarla mücadele kapasitesini düşürerek diyabet hastalarını diş eti hastalıklarına karşı savunmasız bırakıyor.
Sağlık Sistemlerine Entegrasyon Çağrısı
Dünya genelinde diyabetin yaklaşık 830 milyon, ağız hastalıklarının ise 3,7 milyar insanı etkilediğine dikkat çeken araştırma ekibinden Fernando Valentim Bitencourt, diş hekimliği ile diyabet kliniklerinin entegre çalışması gerektiğini vurguladı. Kızarık, şiş veya sık sık kanayan diş etlerinin basit bir ağız problemi olarak görülmemesi, özellikle şeker hastalığı riski taşıyan kişilerin zaman kaybetmeden bir uzmana başvurması gerektiği hatırlatıldı.
