Eskişehir’in Sivrihisar ilçesinde bulunan Balıkdamı Sulak Alanı’nda doğanın korunması ve kuraklık tehdidinin azaltılması amacıyla yürütülen kapsamlı proje sona yaklaştı. Yaklaşık 3,5 yıldır devam eden çalışmalarda sulak alanın ekolojik yapısının korunması, tarımsal faaliyetlerin çevre üzerindeki etkilerinin azaltılması ve bölgedeki doğal türlerin yaşam alanlarının iyileştirilmesi hedeflendi.
Doğa Araştırmaları Derneği Alan Koruma ve İzleme Programı Koordinatörü Güler Bozok, proje kapsamında bölge halkı, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları ve akademisyenlerle iş birliği yapıldığını belirtti. Çalışmalarda sulak alanın ekosistem hizmetleri belirlendi, tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan sorunlar incelendi ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirildi.
Sakarya Nehri’nde su akışı yeniden sağlandı
Projenin önemli başlıklarından birini Sakarya Nehri üzerinde yürütülen restorasyon çalışmaları oluşturdu. Nehrin bazı bölümlerinde çeşitli nedenlerle tıkanıklıklar meydana geldiğini ve su akışının durduğunu belirten Bozok, gerçekleştirilen çalışmalarla bu tıkanıklıkların giderildiğini ve suyun yeniden akmasının sağlandığını ifade etti.
Özellikle Tuzcu Bataklığı olarak bilinen bölgede su miktarının azalmasıyla ciddi bir kuraklık sorunu ortaya çıktığını aktaran Bozok, Sakarya Nehri’nin mendereslerinde yapılan çalışmalar sayesinde suyun bu bölgelere yeniden ulaştırıldığını söyledi.
Bu çalışmalarla balıkların doğal yaşam alanlarına yeniden kavuşmasının ve üreyebilmesinin önünün açılmasının amaçlandığını belirten Bozok, sulak alandaki su varlığının devamlılığının bölgedeki biyolojik çeşitlilik açısından hayati önem taşıdığına dikkat çekti.
İstilacı balık türleriyle mücadele edildi
Balıkdamı’nda yürütülen çalışmalar kapsamında istilacı balık türlerinin doğal türler üzerindeki baskısını azaltmaya yönelik faaliyetler de gerçekleştirildi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesinden proje danışmanları ve bölgedeki balıkçıların desteğiyle istilacı balıkların sulak alandan toplandığını belirten Bozok, elde edilen balıkların Eskişehir Hayvanat Bahçesi’nde değerlendirilmesinin sağlandığını kaydetti.
Bu uygulamayla hem istilacı türlerin ekosistem üzerindeki etkisinin azaltılmasının hem de toplanan balıkların kamu yararına değerlendirilmesinin hedeflendiğini ifade eden Bozok, doğal ve endemik türlerin korunmasının projenin öncelikleri arasında yer aldığını vurguladı.
Balıkdamı’nda çok sayıda canlı türü yaşıyor
Balıkdamı Sulak Alanı’nın Eskişehir’in biyolojik çeşitlilik bakımından zengin bölgelerinden biri olduğunu belirten Bozok, alanın farklı yaşam ortamlarını bir arada barındırmasının bu zenginlikte etkili olduğunu söyledi.
Bölgede kuş, balık ve bitki türlerinin yanı sıra bozkır, ağaçlık, çalılık, sazlık ve kayalık alanlar bulunuyor. Marnlı ve jipsli toprakların da yer aldığı bu farklı doğal ortamlar, çeşitli canlı türleri için uygun yaşam alanları oluşturuyor.
Bozok, bazı balık ve bitki türlerinin yalnızca belirli coğrafyalarda yaşayabildiğine dikkat çekerek sulak alandaki su varlığının korunmasının endemik türlerin geleceği açısından önem taşıdığını belirtti.
Sürdürülebilir tarım için iş birliği yapıldı
Proje kapsamında yalnızca su kaynaklarının ve canlı türlerinin korunmasına yönelik çalışmalar yürütülmedi. Tarımsal faaliyetlerin sulak alan üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla da çeşitli uygulamalar gerçekleştirildi.
Bölge halkıyla birlikte sulak alanın ekosistem hizmetlerinin belirlendiğini aktaran Bozok, tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan sorunların tespit edildiğini ve bunlara yönelik çözüm önerileri geliştirildiğini ifade etti.
Doğa temelli ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması amacıyla Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve Ziraat Mühendisleri Odası ile ortak çalışmalar yapıldığını belirten Bozok, bölgede eğitim programları ve saha uygulamaları da gerçekleştirildiğini söyledi.
Çok sayıda kurum projeye destek verdi
Balıkdamı’nın korunmasına yönelik çalışmalarda kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarıyla ortak hareket edildi. Doğa Koruma ve Millî Parklar Eskişehir İl Müdürlüğü ile Afyon Bölge Müdürlüğü proje ortakları arasında yer alırken Eskişehir Büyükşehir Belediyesi, Veteriner İşleri ve Hayvanat Bahçesi Müdürlüğü, Eskişehir Çevre Derneği, Devlet Su İşleri (DSİ) ve Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü de çalışmalara destek verdi.
Birleşmiş Milletler’in 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleriyle de ilişkilendirilen proje; iklim değişikliğiyle mücadele, sulak alanların korunması, sürdürülebilir tarım ve yerel halkın geleneksel üretim yöntemlerinin devamlılığı gibi başlıkları kapsıyor.
Projenin sonuçları değerlendirilecek
Yaklaşık 3,5 yıldır sürdürülen çalışmanın tamamlanma aşamasına geldiğini belirten Bozok, proje kapsamında gerçekleştirilen faaliyetlerin ve elde edilen sonuçların tanıtılacağını söyledi. Çalışmaların anlatıldığı bir tanıtım filminin de hazırlandığını kaydeden Bozok, filmin YouTube kanalı ve sosyal medya hesapları üzerinden paylaşılacağını ifade etti.
Proje kapsamında düzenlenen toplantıda sivil toplum kuruluşları, kamu kurumları ve meslek odalarının temsilcileriyle Balıkdamı’nın mevcut durumunun ve gelecekte yapılabilecek çalışmaların da değerlendirileceğini belirten Bozok, elde edilen sonuçların kalıcı olması için sulak alanın korunmasına yönelik çalışmaların sürdürülmesinin önemine işaret etti.
