Gök bilimciler, henüz bir milyon yaşına bile ulaşmamış Jüpiter büyüklüğündeki Elias 2-24 b gezegenini doğruladı. Ev sahibi yıldızının çevresindeki yoğun gaz ve toz diskinin içinde bulunan gezegen, şimdiye kadar doğrulanan en genç gezegenlerden biri olarak kayıtlara geçti.
Gezegenin aşırı genç olması, dev gezegenlerin oluşum sürecinin mevcut modellerde öngörülenden daha hızlı gerçekleşebileceği ihtimalini gündeme getirdi. Araştırma, 16 Eylül'de Astrophysical Journal Letters dergisinde yayımlandı.
Toz ve gaz diskinin içinde bulundu
Andrea Bernardi liderliğindeki araştırma ekibi, daha önce Hawaii'deki W. M. Keck Gözlemevi'nde gerçekleştirilen gözlemlerin arşiv kayıtlarını inceledi. Gök bilimciler, yıldızın parlak ışığını engelleyen koronagraf sayesinde çevresindeki daha sönük cisimleri araştırdı.
Elias 2-24 yıldızını çevreleyen diskte daha önce bir boşluk tespit edilmişti. Bu tür boşluklar, oluşum halindeki gezegenlerin çevrelerindeki gaz ve tozu süpürmesiyle ortaya çıkabiliyor.
Araştırmacılar, boşluğun içinde görülen sönük ışık kaynağının gezegen olabileceği ihtimali üzerinde durdu. 2018 ve 2020 yıllarına ait Keck verilerinde aynı kaynağın tespit edilmesi, nesnenin hareketinin izlenmesini sağladı.
Jüpiter büyüklüğünde ancak çok daha genç
Elias 2-24 b'nin kütlesinin yaklaşık Jüpiter kadar olduğu belirtildi. Gezegen, yıldızından Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının yaklaşık 55 katı mesafede bulunuyor.
Mevcut gezegen oluşum modelleri, bu kadar uzakta Jüpiter büyüklüğünde bir gezegenin oluşmasının milyonlarca yıl sürmesini öngörüyor. Ancak Elias 2-24 b'nin yaşının bir milyon yıldan daha az olması, gezegen oluşumunda henüz tam olarak anlaşılamayan süreçlerin bulunabileceğini gösteriyor.
On yıllık gözlemlerle doğrulandı
Elias 2-24 sistemindeki disk boşluğu ilk olarak ALMA gözlemleriyle belirlenmiş, daha sonra Avrupa Güney Gözlemevi'nin Çok Büyük Teleskobu ile boşluk içinde sönük bir ışık noktası görülmüştü.
Ancak tek bir gözlem, cismin gerçekten gezegen olduğunu doğrulamak için yeterli değildi. Keck Gözlemevi'nin arşivindeki eski gözlemlerin incelenmesiyle aynı cismin farklı tarihlerde aynı yörünge hareketini sergilediği belirlendi.
Bu veriler, ışık noktasının arka plandaki bir yıldız veya gözlem hatası olmadığını ve Elias 2-24 yıldızının çevresinde dolanan bir gezegen olduğunu doğruladı.
Roman Teleskobu yeni bebek gezegenleri arayacak
NASA'nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu'nun, yıldızların parlak ışığından ayrıştırılması zor olan daha sönük gezegenleri doğrudan görüntüleme konusunda önemli avantajlar sağlaması bekleniyor.
Bilim insanları, yeni nesil teleskopların kullanıma girmesiyle oluşumlarının ilk aşamalarındaki daha fazla gezegenin tespit edilebileceğini ve gezegenlerin nasıl oluştuğuna ilişkin modellerin geliştirilebileceğini belirtiyor.
