İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Rusya'nın 2016'da düzenlenen Brexit referandumuna müdahale ettiğini öne sürdü. The Rest Is Politics programına verdiği röportajda konuşan Burnham, Başbakanlık Ofisi'ne geldiğinde referandum sürecinde Rus müdahalesi olup olmadığını sorduğunu ve kendisine “Evet, vardı” yanıtının verildiğini anlattı.
Burnham, İngiltere'nin yabancı ülkelerin siyasi süreçlere müdahale girişimleri konusunda uzun süre yeterince açık davranmadığını savunarak kamuoyunun bu faaliyetlerin boyutu hakkında daha fazla bilgilendirilmesi gerektiğini belirtti. Ancak Rusya'nın referandum sırasındaki faaliyetlerinin niteliğine ve kapsamına ilişkin ayrıntı paylaşmadı.
Brexit yanlılarından tepki geldi
Brexit yanlısı kampanya grubu Britain Unbound, Burnham'ın açıklamalarına karşı çıktı. Grup, bu değerlendirmeyi İngiliz halkının 2016'da verdiği kararın meşruiyetini tartışmaya açma girişimi olarak nitelendirdi.
Açıklamada, yabancı ülkelerin İngiltere seçimlerine müdahalesinin kabul edilemez olduğu belirtilirken Rusya'nın müdahalesinin referandum sonucunu değiştirdiğine inanmak için geçerli bir neden bulunmadığı savunuldu.
Almanya ve Fransa için de uyarıda bulundu
Burnham, yayımlanması planlanan röportajında Almanya ziyaretinde Başbakan Friedrich Merz ile Rusya kaynaklı müdahale girişimlerini görüştüğünü de aktardı. Almanya siyasetinde Rusya kaynaklı dezenformasyon faaliyetleri bulunduğunu söyleyen Burnham, benzer girişimlerin Fransa'daki seçmenleri de etkileyebileceği uyarısında bulundu.
İngiltere Başbakanı, bu faaliyetlerin kamuoyunda açıkça tartışılmasının, seçmenlerin bazı siyasi mesajların arkasında yabancı aktörlerin bulunabileceğini anlamasına yardımcı olacağını ifade etti.
2020 tarihli rapor kesin sonuca ulaşmamıştı
İngiltere Parlamentosu İstihbarat ve Güvenlik Komitesi, 2020 yılında Rusya'nın İngiltere'deki seçimlere ve referandumlara müdahale iddialarını ele alan bir rapor yayımlamıştı. Raporda, Rusya'nın Brexit referandumunun sonucunu etkilemeye çalışıp çalışmadığı konusunda kesin bir sonuca varılmamış, hükümetlerin olası tehdidi değerlendirme ve buna karşı koyma biçimleri eleştirilmişti.
Rusya Dışişleri Bakanı raporu reddederken Kremlin de başka ülkelerin seçimlerine müdahale edildiği iddialarını kabul etmedi. Öte yandan dönemin İngiliz hükümeti, Rus aktörlerin 2019 genel seçimlerine müdahale etmeye çalışmış olmasının neredeyse kesin olduğunu açıklamıştı.
Yapay zekâ destekli sahte içerikler de gündemde
Rusya bağlantılı dezenformasyon faaliyetleri kapsamında, Ukrayna hakkında haber yapan gazetecileri ve medya kuruluşlarını taklit eden sahte videoların üretildiği de bildirildi. Bu içeriklerde yapay zekâ teknolojilerinin kullanıldığı belirtilirken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin Kral Charles'a ait bir mülkü indirimli fiyata satın aldığı yönündeki asılsız iddialar da örnek gösterildi.
İngiltere Seçim Komisyonu Başkanı Vijay Rangarajan da Rusya bağlantılı deepfake videolarının dünya genelindeki seçimlerde kullanıldığına dikkat çekerek İngiltere'nin benzer girişimlerden muaf kabul edilemeyeceğini söyledi.
Burnham, geçen ay Birleşmiş Milletler'de yaptığı konuşmada da Rus ajanlarını dezenformasyon yaymak ve insanların korkularını istismar etmekle suçlamıştı. İngiltere hükümeti ise yabancı güçlerin demokratik kurumlara yönelik tehditlerine karşı ulusal güvenlik mevzuatını güçlendirme, kolluk kuvvetlerinin kapasitesini artırma ve kritik altyapıyı koruma çalışmalarına dikkat çekti.
