ABD merkezli CBS News’e konuşan Netanyahu, İsrail’in artık ekonomik ve askeri açıdan kendi kapasitesini oluşturduğunu savundu. İsrail’in her yıl yaklaşık 3,8 milyar dolar ABD askeri yardımı aldığını hatırlatan Netanyahu, mevcut sistemin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“10 yıl içinde sıfıra inmeli”
Netanyahu’nun açıklamaları, daha önce The Economist dergisine verdiği röportajdaki ifadeleriyle de örtüşüyor. İsrail lideri, Amerikan askeri desteğinin kademeli olarak azaltılarak tamamen sıfırlanmasını istediğini açık şekilde dile getirmişti.
İsrail basınında yer alan analizlerde, Tel Aviv yönetiminin özellikle savunma sanayiinde bağımsızlık hedefi doğrultusunda hareket ettiği belirtiliyor. Netanyahu hükümeti, geçtiğimiz aylarda yerli savunma sanayisini güçlendirmek amacıyla yaklaşık 350 milyar şekellik yatırım planını gündeme getirmişti.
ABD’de destek zayıflıyor
Uzmanlara göre Netanyahu’nun çıkışı yalnızca ekonomik değil, siyasi bir mesaj da taşıyor. Gazze savaşı sonrası ABD kamuoyunda İsrail’e verilen desteğin ciddi şekilde tartışılmaya başlanması, Washington-Tel Aviv hattındaki ilişkileri de etkiledi.
Reuters’ın aktardığına göre ABD’de yapılan kamuoyu araştırmalarında İsrail’e yönelik olumsuz görüşlerin arttığı görülürken, Kongre’de de yardımların geleceği konusunda yeni tartışmalar yaşanıyor.
Bazı Amerikan siyasetçileri ise Netanyahu’nun açıklamalarına destek verdi. Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, askeri yardımların daha erken azaltılabileceğini savunarak, bu bütçenin ABD ordusuna aktarılmasını önerdi.
“ABD etkisini kaybedebilir” yorumu
Uluslararası analizlerde ise İsrail’in ABD yardımından tamamen çıkmasının Washington’un bölgedeki etkisini azaltabileceği değerlendiriliyor. Bazı uzmanlar, Amerikan yardımlarının İsrail üzerinde siyasi baskı ve yönlendirme aracı olarak kullanıldığını, yardımın sona ermesi halinde Tel Aviv’in daha bağımsız hareket edebileceğini belirtiyor.
Sosyal medya ve uluslararası forumlarda ise Netanyahu’nun sözleri farklı tepkilerle karşılandı. Bazı kullanıcılar açıklamaları “stratejik manevra” olarak yorumlarken, bazıları ise İsrail’in ABD’ye bağımlılığı azaltma planını gerçekçi bulmadı.
