Dijital dünyada çocukların korunmasına yönelik atılan en kapsamlı adımlardan biri, bugün yayımlanan Resmi Gazete ile yürürlüğe girdi. Torba yasa kapsamında, sosyal ağ sağlayıcıları ve dijital oyun platformları için köklü değişiklikler içeren 5651 sayılı kanun maddeleri, çocukların çevrimiçi güvenliğini "ebeveyn onayı" ve "yaş doğrulama" temelleri üzerine yeniden inşa ediyor.
15 yaş altı için sıkı denetim
Düzenlemenin en dikkat çeken maddesi, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ hizmetlerinden faydalanmasına getirilen kısıtlama oldu. Sosyal ağ sağlayıcıları, artık 15 yaş altındaki çocuklara doğrudan hizmet sunamayacak. Bu kuralı işletmekle yükümlü olan platformlar; yaş doğrulama sistemleri başta olmak üzere, gerekli tüm teknolojik altyapıyı hayata geçirmek zorunda olacak. Ayrıca, 15 yaşını doldurmuş ancak reşit olmayan gençler için de "ayrıştırılmış" ve yaşa uygun içerik sunulması zorunluluğu getirildi.
Ebeveynlerin dijital kontrolü artıyor
Yeni yasa ile "ebeveyn kontrolü" kavramı yasal bir statü kazandı. Sosyal ağlar; hesap ayarlarının yönetimi, kullanım süresi sınırlaması ve uygulama içi maddi işlemlerin (satın alma, kiralama, ücretli üyelik) ebeveyn onayına tabi tutulması gibi mekanizmaları sağlamakla yükümlü kılındı. Bu adım, çocukların kontrolsüz dijital harcamalar yapmasının veya yaşlarına uygun olmayan içeriklere maruz kalmasının önüne geçmeyi hedefliyor.
Oyun platformlarına "temsilci" zorunluluğu
Mevzuatta ilk kez "oyun dağıtıcı", "oyun geliştirici" ve "oyun platformu" gibi kavramlar tanımlanarak yasal çerçeveye oturtuldu. Günlük erişimi 100 bini aşan yabancı kaynaklı oyun platformlarının Türkiye'de temsilci bulundurması şart koşuldu. Platformlar, oyunları yaş derecelendirmesine göre sunmak ve ebeveyn onay mekanizmalarını sistemlerine entegre etmek zorunda kalacak.
Yaptırımlar: 30 milyon TL ve bant daraltma
Kuralları ihlal eden veya gerekli altyapıyı kurmayan platformlar, ciddi yaptırımlarla karşı karşıya. Bildirimlere rağmen yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere 10 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar idari para cezası verilebilecek. İhlalin devamı halinde, sosyal ağlarda yüzde 90, oyun platformlarında ise yüzde 50 oranına kadar internet trafiği bant genişliği daraltılarak platformların erişimi fiilen kısıtlanabilecek.
Şirketlerin uyum süreci için 6 ay
Düzenlemenin teknik altyapısını kurmaları ve kullanıcı sistemlerini yeni mevzuata göre güncellemeleri için sosyal ağ ve oyun platformlarına 6 ay süre tanındı. Bu süre zarfında şirketlerin "15 yaş sınırı" ve "yaş doğrulama" gibi kritik mekanizmaları tamamlaması gerekecek.
