Erkek sineğin beynindeki tüm bağlantılar haritalandı
İngiltere’deki Cambridge Üniversitesi ile Tıbbi Araştırma Konseyi Moleküler Biyoloji Laboratuvarı araştırmacıları, erkek meyve sineğinin beyninde bulunan 124 milyon sinir hücresi bağlantısını ayrıntılı biçimde haritalandırdı.
Çalışma, iki yıl önce tamamlanan dişi meyve sineğinin beyin haritasıyla birleştirilerek iki cinsiyet arasındaki nörolojik farklılıkların karşılaştırılmasına imkan sağladı.
Araştırmacılar, elde edilen sonuçların genlerin beynin yapısını ve canlıların davranışlarını nasıl şekillendirdiğinin anlaşılması açısından önemli olduğunu belirtiyor. Çalışma, beynin genetik talimatlarla nasıl yapılandırıldığına ilişkin biyolojideki temel soruların incelenmesi için kapsamlı bir veri seti sunuyor.
Beyinlerin yüzde 95’i ortak, küçük farklar davranışı değiştiriyor
Araştırmada erkek ve dişi sineklerin beyinlerindeki sinir hücrelerinin büyük bölümünün ortak olduğu görüldü. Beyin devrelerinin yaklaşık yüzde 95 oranında benzerlik göstermesine karşın, kalan bölümdeki farklılıkların belirli davranışların ortaya çıkmasında etkili olduğu belirlendi.
Erkek sineklerde dişiyi takip etmeye yardımcı olan görsel devreler, agresif davranışları yöneten bağlantılar ve çiftleşme sırasında kanat titreşimleriyle oluşturulan sesin kontrolünde rol oynayan nörolojik yapılar bu farklılıklara örnek gösteriliyor.
Araştırmacılar, iki temel gen tarafından kontrol edilen bazı davranışların beyindeki belirli fiziksel bağlantılarla nasıl ilişkilendiğini doğrudan inceleme fırsatı buldu.
Otizm ve şizofreni araştırmalarına katkı sağlayabilir
Bilim insanları, araştırmanın kadın ve erkekler arasındaki davranış farklılıklarını açıklamaya yönelik olmadığının altını çiziyor. İnsan beyninin ve davranışlarının sineklerden çok daha karmaşık olduğu belirtiliyor.
Çalışmanın asıl öneminin, genetik farklılıkların beyin bağlantılarının oluşumunu ve buna bağlı davranışları hangi mekanizmalar üzerinden etkileyebileceğine ilişkin temel ilkeleri ortaya koymasında olduğu ifade ediliyor.
Uzmanlar, bu mekanizmaların daha iyi anlaşılmasının, belirli gen varyantlarıyla ilişkilendirilen otizm spektrum bozukluğu ve şizofreni gibi nörogelişimsel ve psikiyatrik durumların biyolojik temellerinin araştırılmasına katkı sağlayabileceğini değerlendiriyor.
Sinek beyni yapay zekaya da ilham verebilir
Yaklaşık bir toplu iğne başı büyüklüğündeki sinek beyninin son derece karmaşık işlemleri düşük enerji tüketimiyle gerçekleştirebilmesi, araştırmanın teknoloji açısından da önem taşımasına neden oluyor.
Bilim insanları, biyolojik sinir ağlarının nasıl çalıştığının daha iyi anlaşılmasının, gelecekte biyolojiden ilham alan yapay zeka sistemleri ve daha verimli işlemci mimarilerinin geliştirilmesine katkı sunabileceğini belirtiyor.
Genlerden sinir hücrelerine, beyin devrelerinden davranışlara uzanan bu haritanın hem nörobilim araştırmalarında hem de biyolojik temelli hesaplama teknolojilerinde yeni çalışmaların önünü açması bekleniyor.
