ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya ile Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları durdurmak üzere anlaştığını açıklamasına rağmen Kremlin’den henüz doğrulama gelmedi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de duyuruyu yeni bir gelişme olarak değerlendirirken, Moskova’nın sessizliği anlaşmanın kapsamı ve uygulanıp uygulanmayacağı konusunda soru işaretleri yarattı. BBC Rusya Editörü Steve Rosenberg’in değerlendirmesine göre Kremlin, enerji ateşkesinin Rusya’nın çıkarlarına hizmet edebileceğini düşünüyor.
KREMLİN ATEŞKESİ HENÜZ DOĞRULAMADI
Trump, pazar günü yaptığı açıklamada Rusya ve Ukrayna’nın enerji altyapılarına yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaştığını ve düzenlemenin derhal yürürlüğe gireceğini duyurdu. Kiev yönetimi ise Rusya’nın da anlaşmaya bağlı kalması şartıyla ateşkese hazır olduğunu bildirdi.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, gazetecilerin konuya ilişkin sorularını yanıtlarken görüşmelerin sürdüğünü belirtti. Peskov, açıklama yapılmasını gerektiren yeni bir durum ortaya çıktığında kamuoyunun bilgilendirileceğini söyledi ancak Trump’ın duyurduğu anlaşmayı doğrulamadı.
Bu tutum, ateşkesin taraflar arasında hangi koşullarda ele alındığı ve iki ülkenin aynı kapsam üzerinde uzlaşıp uzlaşmadığı sorularını gündeme getirdi.
RUS BASININA GÖRE ATEŞKES MOSKOVA’YA AVANTAJ SAĞLAYABİLİR
Kremlin’e yakın Moskovski Komsomolets gazetesi, Trump’ın açıklamasını Rusya açısından avantajlı bir gelişme olarak yorumladı. Gazeteye göre Rusya’nın Ukrayna’nın enerji tesislerine yönelik saldırıları durdurması, Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerini hedef alan saldırılarının da sona ermesi anlamına gelebilir. Ancak düzenlemenin bu sonucu doğuracağına ilişkin taraflardan doğrulanmış ortak bir açıklama bulunmuyor.
Ukrayna’nın son aylarda Rusya’daki petrol tesislerine yönelik uzun menzilli insansız hava aracı saldırıları, bazı tesislerde hasara ve yakıt tedarikinde sorunlara yol açtı. Moskova’ya yakın yayın organları, enerji ateşkesinin bu saldırıları sınırlandırması halinde Rusya’nın çıkarına olacağını savunuyor.
Rusya’nın, Ukrayna’nın saldırılarını sürdürmesi durumunda Kiev yönetimini ABD’nin ekonomik çıkarlarına zarar vermekle suçlayabileceği de değerlendiriliyor. Bu çerçevede, ABD’nin Rusya’dan dizel yakıt ithalatına yönelik anlaşması da tartışmanın bir parçası olarak öne çıkıyor.
Trump, söz konusu anlaşmanın ABD’li tüketicilere fayda sağlayacağını savunuyor. Bununla birlikte, ithalatın boyutu ve yakıt fiyatları üzerindeki olası etkisi konusunda belirsizlikler bulunuyor.
MOSKOVA, WASHINGTON’IN KİEV’E DESTEĞİNİN AZALMASINI İSTİYOR
BBC Rusya Editörü Steve Rosenberg’in analizine göre Kremlin, Ukrayna’nın Rus enerji tesislerine yönelik saldırılarının Washington’da tepki oluşturmasını ve ABD’nin Kiev’e verdiği desteğin azalmasını kendi lehine bir gelişme olarak görebilir.
Moskova, Washington’ın Ukrayna ile istihbarat paylaşımını durdurmasını ve Avrupa ülkelerine Ukrayna’ya gönderilmek üzere yapılan silah satışlarını kesmesini istiyor. Trump’ın Zelenskiy’nin yeniden seçime gitmesi gerektiği yönündeki açıklaması da Rusya açısından dikkat çeken siyasi gelişmeler arasında yer alıyor.
Zelenskiy, Ukrayna’da cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yapılabilmesi için Rusya’dan 60 günlük ateşkes talep etti. Peskov ise Moskova’nın geçici bir ateşkesten ziyade kalıcı barış istediğini savundu.
Kremlin pazartesi günü seçimlerin yapılabilmesi amacıyla bir günlük çatışmasızlık önerisinde bulundu. Ancak bu önerinin kapsamı ve tarafların seçim sürecine ilişkin tutumları konusunda görüş ayrılıkları sürüyor.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da pazartesi günü yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın ateşkesin sağlayacağı geçici rahatlamayı hak etmediğini savundu. Açıklama, Moskova’nın kısa süreli çatışmasızlık düzenlemelerine yaklaşımına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
ENERJİ TESİSLERİNE YÖNELİK SALDIRILAR SÜRÜYOR
Rusya’nın Ukrayna’daki enerji altyapısını hedef alan saldırıları ve Kiev yönetiminin Rus petrol tesislerine yönelik operasyonları, olası ateşkesin uygulanabilirliği açısından belirleyici başlıklar arasında bulunuyor.
Zelenskiy, pazartesi günü yaptığı açıklamada Rusya’nın gece boyunca ve sabah saatlerinde Ukrayna’daki çeşitli enerji tesislerini hedef aldığını bildirdi. Bu açıklama, Trump’ın duyurduğu düzenlemenin sahada uygulanıp uygulanmadığına ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Öte yandan Moskovski Komsomolets gazetesinde Ukrayna’yı Rusya’nın şartlarında barışı kabul etmeye zorlamak için ülkeyi ağır biçimde tahrip etme çağrısı yapıldı. Bu ifade, gazetenin yaklaşımını yansıtırken Rus hükümetinin resmî politikasıyla doğrudan eş tutulmamalı.
Rosenberg’in değerlendirmesine göre Kremlin’in temel hedefi, Ukrayna’yı Moskova’nın şartlarına dayalı bir anlaşmayı kabul etmeye zorlamak. Trump’ın Rusya ile enerji ticaretine ilişkin adımları ve Zelenskiy’ye yönelik eleştirileri, Moskova’nın bu hedef doğrultusunda değerlendirdiği unsurlar arasında yer alıyor. Ancak enerji ateşkesinin yürürlüğe girip girmeyeceği ve tarafların saldırıları durdurup durdurmayacağı henüz netleşmiş değil.
