ABD Başkanı Donald Trump, İran'la savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya artık ihtiyaç duymadıklarını açıkladı. Trump, İran'la müzakereleri yeniden başlatmak için girişimlerde bulunan Başkan Yardımcısı JD Vance'e ise iç siyasete odaklanması talimatını verdi. Açıklama, ABD'nin İran'la diplomatik çözüm arayışını geri plana ittiği şeklinde değerlendirildi.
Trump, perşembe günü sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda Vance'i, Demokratların yönettiği şehir ve eyaletlerdeki yolsuzluk ve suç olaylarına odaklanması için görevlendirdiğini belirtti.
Vance'in, şubat ayında ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırılarıyla başlayan savaşı sona erdirmek amacıyla Tahran ve Katar'daki arabulucularla temas yürüttüğü bildiriliyordu. İran'ın saldırılara Hürmüz Boğazı'nı ulaşıma kapatarak karşılık vermesi, dünya genelinde akaryakıt maliyetlerinin yükselmesine neden olmuştu.
TRUMP: İRAN İLE ANLAŞMAYA İHTİYACIMIZ YOK
Trump, son açıklamasında müzakereleri sürdürme ihtiyacını geri plana itti. ABD'nin İran karşısında güçlü bir konumda olduğunu savunan Trump, “İran ile bir anlaşmaya ihtiyacımız yok. O günler çoktan geride kaldı. Yüz milyarlarca dolarlık paraları bizde ve Boğazlar da bizde” ifadelerini kullandı.
ABD, İran limanlarına yönelik ablukayı sürdürürken Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiği de büyük ölçüde yeniden başladı. Ancak iki taraf arasında uzun süredir büyük çaplı bir askeri çatışma yaşanmıyor. ABD son aylarda İran'a yönelik geniş çaplı saldırılar düzenlemezken İran da bölgedeki ABD üslerine ve müttefiklerine yoğun balistik füze saldırıları gerçekleştirmedi.
Trump, geçen hafta da savaşın “fiilen sona erdiğini” söylemiş ve yeni bir askeri harekat ihtimalini düşük gördüğünü belirtmişti. Beyaz Saray'da düzenlediği basın toplantısında İsrail ve Körfez ülkelerinin İran'a karşı yeterince korunduğunu savunan Trump, gerilimin yeniden tırmandırılmasına gerek olmadığını ifade etmişti.
Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile görüşmesinin ardından konuşan Trump, “Bu noktada askeri harekata geçmek pek gerekli görünmüyor ancak her türlü nedene karşı tetikteyiz ve harekete geçmeye hazırız” demişti.
VANCE İRAN MÜZAKERELERİNDEN UZAKLAŞTIRILDI
Trump'ın kararı, İran'la diplomatik temasları yürütmesi beklenen Vance'i yönetimin en önemli dış politika dosyalarından birinden uzaklaştırdı. Trump, Körfez ülkelerinin liderlerinin de savaşın yeniden başlatılmaması yönünde kendisine telkinde bulunduğunu belirtti.
Savaşa kamuoyu önünde mesafeli yaklaşan Vance, nisan ayında çatışmayı sona erdirmeye yönelik görüşmeler için Pakistan'ın başkenti İslamabad'a giden ABD heyetine başkanlık etmişti. Görüşmelerde Trump'ın damadı Jared Kushner ve özel temsilci Steve Witkoff da yer almıştı.
ABD merkezli Axios haber sitesi, Vance'in geçen hafta Katar Başbakanı, Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Asım Münir ve diğer arabulucularla neredeyse her gün görüştüğünü aktarmıştı. Vance'in birkaç hafta önce İran Ulusal Yüksek Güvenlik Konseyi Sekreteri Muhsin Rızai'ye doğrudan müzakerelerin yeniden başlatılması amacıyla mektup gönderdiği de bildirilmişti.
VANCE SAVAŞI SEÇİM YENİLGİSİNİN NEDENİ OLARAK GÖSTERDİ
Vance, ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin yaşadığı yenilgiden İran savaşını sorumlu tutmuştu. Seçimlerin ardından X hesabından açıklama yapan Vance, “Kaybetmemizin nedeni savaştır. Dün gece Başkan'ın kendisi de bunu söyledi” ifadelerini kullanmıştı.
Trump ise İran'a yönelik askeri müdahale kararını savunmayı sürdürüyor. Savaşın akaryakıt fiyatlarını yükselttiğini kabul eden ABD Başkanı, operasyonun İran'ın nükleer silah elde etmesini önlemek için gerekli olduğunu ileri sürüyor.
