Avrupa Birliği (AB), Kanada ile ortak üyelik seçeneğini değerlendirme planından geri adım attı. Montreal'de düzenlenecek AB-Kanada zirvesi öncesinde hazırlanan ortak bildiri taslağında, ortak üyelik yerine iki taraf arasındaki ilişkilerin daha da yakınlaştırılması önerildi. Değişikliğin, AB üyesi ülkeler arasındaki siyasi ve hukuki görüş ayrılıklarının ardından geldiği belirtildi.
ORTAK ÜYELİK YERİNE DAHA YAKIN İŞ BİRLİĞİ
Perşembe ve cuma günleri yapılması planlanan zirvenin ardından yayımlanacak ortak bildirinin taslağında, Kanada'nın tam üyelik dışında AB ile daha yakın ilişkiler geliştirmesine yönelik bir çerçeve yer aldı. Tarafların, refah, ekonomik güvenlik ve stratejik özerklik gibi ortak hedefler doğrultusunda iş birliğini güçlendirmesi amaçlanıyor.
Taslak metne göre AB ve Kanada, bu yakınlaşmanın kapsamını 2027'de yapılacak zirveye kadar tanımlamak için çalışacak. Böylece ortak üyelik konusunda somut bir çalışma programı açıklanması yerine daha esnek bir iş birliği modeli öne çıkarılmış oldu.
VON DER LEYEN'İN AÇIKLAMASI TARTIŞMA YARATTI
Tartışmalar, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in geçen ay yaptığı Birliğin Durumu konuşmasında Kanada için ortak üyelik seçeneğini değerlendireceklerini açıklamasıyla başladı. Açıklama, AB'nin uzun süredir yeni bir ülkeyi üyeliğe kabul etmemiş olması nedeniyle dikkat çekti.
Ancak ortak üyelik statüsünün hukuki ve kurumsal açıdan ne anlama geleceği konusunda belirsizlikler bulunuyor. AB diplomatları, böyle bir statüye sahip ülkenin oy hakkı olmadan Avrupa Konseyi'ne, yasama organlarına veya karar alma süreçlerine hangi ölçüde katılabileceği gibi sorulara yanıt aradı.
ALMANYA'DAN DAHA TEMKİNLİ YAKLAŞIM
AB büyükelçilerinin pazartesi günü yaptığı toplantıda, ortak üyelik önerisine ilişkin endişelerin dile getirildiği aktarıldı. İtalya'nın, statünün ayrıntılarının daha sonra belirlenmesi şartıyla öneriyi desteklediği belirtilirken Almanya'nın daha temkinli bir yaklaşım benimsediği ifade edildi.
Almanya'nın, ortak üyelik seçeneğinin Ukrayna ve Karadağ gibi potansiyel aday ülkeler için bir ara formül olarak değerlendirilmesini savunduğu bildirildi. Berlin'in ayrıca mevcut AB antlaşmalarında ortak üyelik için açık bir hukuki dayanak bulunmadığına dikkat çektiği kaydedildi.
ABD Başkanı Donald Trump da daha önce Kanada'nın AB'ye ortak üye yapılması fikrini eleştirmiş ve bu adımın düşmanca bir hamle olarak değerlendirilmesi halinde Avrupa ile ticari ilişkilerin durdurulabileceği yönünde açıklama yapmıştı.
KANADA AVRUPA İLE EKONOMİK BAĞLARINI GÜÇLENDİRMEK İSTİYOR
ABD ile yaşanan ticaret gerilimi, Kanada Başbakanı Mark Carney'nin yeni uluslararası ticaret ortaklıkları arayışını hızlandırdı. Montreal'deki zirve öncesinde yayımlanan bir banka raporunda da Avrupa ile ekonomik ilişkilerin derinleştirilmesinin Kanada'ya önemli katkı sağlayabileceği değerlendirildi.
Raporda savunma, enerji, kritik mineraller ve dijital piyasalar gibi alanlardaki ticari engellerin azaltılmasıyla on milyarlarca dolarlık ek ticaret hacminin oluşabileceği öne sürüldü.
Carney, Kanada'nın Elon Musk'ın Starlink uydu ağına olan bağımlılığını azaltma ihtiyacını da gündeme getirdi. Bu açıklama, Ukrayna'da Starlink kullanımına ilişkin alınan kararların ardından geldi.
CARNEY: ÖNEMLİ OLAN SONUÇLAR
Kanada Başbakanı Carney, salı günü yaptığı açıklamada bu haftaki zirveyi, resmi müzakerelerin bir yıl daha devam edeceği sürecin başlangıcı olarak nitelendirdi. Carney, kullanılan kavramlardan çok, kurulacak ilişkinin Kanada vatandaşlarının yaşamında yaratacağı etkinin önemli olduğunu vurguladı.
Kanada'nın Eurovision'a katılacağını duyurması da Avrupa ile kültürel bağların güçlendirilmesi tartışmalarına eşlik etti. Carney ise ülkesinin AB'ye resmen katılma niyetinde olmadığını belirtti. Daha yakın ekonomik ilişkiler destek bulsa da Kanada yasalarının Avrupa kurallarıyla uyumlu hale getirilmesinin ülkede siyasi tartışmalara yol açabileceği değerlendiriliyor.
